Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Posts Tagged ‘ποίηση’

Αγιοδημητριάτικα

Posted by tofistiki στο 26/10/2014

Άλλη μια δύσκολη μέρα σήμερα, κυρίως για την Κική, όπως οι περισσότερες γιορτές και οι επέτειοι, πλέον. Ελπίζω μόνο, όπως γράφει και στα παρακάτω ποιήματά της*, τα λόγια, η μορφή κι η ζεστασιά του Μίμη, να είναι γραμμένα ανεξίτηλα μέσα στο μυαλό και την καρδιά της και να την συντροφεύουν για πάντα, τώρα που εκείνος λείπει…
 

love-poem_11

mama-mpampas-2-small

                                 ***

love-poem_06

 

*Από την ποιητική συλλογή της με τίτλο «Του Έρωτα και του Αγώνα», Δεκέμβριος 1986

Posted in Εις μνήμην, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Χρόνια πολλά, μαμά!

Posted by tofistiki στο 10/10/2014

   Ένα ποίημα από την πρώτη ποιητική συλλογή της μάνας μου, «Του έρωτα και του Αγώνα», που εκδόθηκε το 1986, δημοσιεύω σήμερα που έχει τα γενέθλιά της.
Έχει τίτλο «Οι δυο βάρδιες», και νομίζω πως περιγράφει πολύ εύστοχα τις γυναίκες της γενιάς της, τις πρώτες επιστημόνισσες που έπρεπε να εφεύρουν, πρώτες εκείνες, μέσα τους και γύρω τους εκείνη την περίφημη ισορροπία μεταξύ της προσωπικής ζωής, της δουλειάς τους, της οικογένειάς τους.
Πιο συχνά, εκείνο που θυσίαζαν ήταν βέβαια η προσωπική τους ζωή…
Χρόνια πολλά, μαμά, ευχαριστούμε, για όλα.
 

mama-poems013

 

mama1  mama4

mama3  mama2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Ποίηση | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

“Στη χώρα μου χρειάζονται γιατροί»

Posted by tofistiki στο 21/07/2014

Διάβαζα χτες την επιστολή του Νορβηγού γιατρού Mads Gilbert*, που είναι εθελοντής στην αιματοκυλισμένη Γάζα (ένας από αυτούς τους καθημερινούς ήρωες, που σε κάνουν να έχεις ακόμα ελπίδα για το μέλλον της ανθρωπότητας, άνθρωποι αξιοθαύμαστοι γιατί αντιμετωπίζουν τη συμπυκνωμένη φρίκη και πρέπει να είναι ψύχραιμοι και αποτελεσματικοί) και θυμήθηκα ένα όμορφο ποίημα της αγαπητής Σοφίας Κολοτούρου, γραμμένο το 2008, για έναν Παλαιστίνιο φοιτητή ιατρικής στην Ελλάδα.

 

Ο Ρίαντ από την Παλαιστίνη10562992_687628381305277_4130057388617503157_n

Πριν χρόνια, όταν έφτασα στην Κρήτη,
στο πρώτο έτος, για συμφοιτητή,
έν’ άντρα είχα τότε, με μουστάκι.
Σπουδάζαμε κι οι δυο Ιατρική.

Συστήθηκε μια μέρα- τ’ όνομά του
μας είπε μετά βίας, με σοβαρή
την έκφραση: “Aπό την Παλαιστίνη,
ο Ρίαντ είμαι – θα γυρίσω εκεί

αφού πρώτα στην πόλη σας σπουδάσω
και μάθω να εξασκώ Χειρουργική.
Υπάρχει κόσμος, που με περιμένει.
Στη χώρα μου, χρειάζονται γιατροί’.

Ελάχιστα τον είδαμε έξι χρόνια:
δεν βρέθηκε ποτέ σε φιλική
συγκέντρωση, μα διάβαζε ολοένα
και πάσχιζε σκληρά να εκπαιδευτεί.

Το βράδυ, που θα παίρναμε πτυχίο,
τον είδα πάλι, μέσα στη σιωπή.
Τον όρκο μόλις είπαμε, το χέρι
μου έσφιξε κι ευχήθηκε: “Καλή

η τύχη σου κι η σταδιοδρομία.
Στην Παλαιστίνη εγώ – επιστροφή.
Να υπηρετήσω έφτασεν η ώρα
– η ανάγκη είν’ εκεί επιτακτική.

Τον σκέφτομαι από μέρες τώρα…Ρίαντ…
Θα ‘ναι στη Γάζα και θα χειρουργεί.
Κι αν μ’ έβλεπε, θα μου ‘λεγε όπως τότε:
“Στη χώρα μου χρειάζονται γιατροί».

——————————————————————————————-

*Ο Mads Gilbert και ο Erik Fosse, ήταν οι μόνοι δυτικοί που ήταν παρόντες κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού της Γάζας το 2008. Μετά από την εμπειρία τους αυτή, συνέγραψαν το βιβλίο Eyes In Gaza.eyesingaza 

 

 

Posted in Επικαιρότητα, Περιοδικό, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , , | 5 Σχόλια »

Για να έχουμε κάπου να γυρίζουμε…

Posted by tofistiki στο 08/05/2014

Τώρα που ετοιμάζονται όλα να τα ξεπουλήσουν, τις παραλίες μας, τα νερά μας, τα δάση μας (ακόμα και τον Εθνικό κήπο!), ας μην ξεχνάμε πως απ’ αυτά αντλούμε όλοι μας έμπνευση και παρηγοριά, και πρώτα από όλα οι ποιητές. Ένα ποίημα του Καρυωτάκη για το Αττικό τοπίο, από τα «Νηπενθή», που μου έστειλε η Κική, με το παράπονο πως δεν ενημερώνω συχνά το «Φιστίκι». Τρέχω, μάνα, μας χτυπάνε από παντού και πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση… Δεν διάλεξα το ποίημα που σου άρεσε, προτίμησα αυτό που νομίζω πως ταιριάζει στην τρέχουσα επικαιρότητα. 
 

καρυωτακηςΓυρισμός

Γέλιο των θεών, Σαρωνικέ, πάντα μεγάλε, που δρομείς,
του πλοίου μας ευλογία,
όμοια γαλήνη σου βαθιά κι όμοια βαθιά θ’ ακούαμε μεις
εδώ την τρικυμία.

Κάτου απ’ την πάχνη αναρριγά, με του κορμιού της την ογρή
νωχέλεια, περιστέρα
η Αθήνα, κ’ ηδονεύεται και σαν νυμφίον ακαρτερεί
τον ήλιον από πέρα.

Είναι, που αιθρίασεν, ο ουρανός χήτη του Πήγασου, ξανθή
του Παρθενώνα μοίρα,
ποτήρι και ξανάστροφα το κρεμεί ο Δίας για να χυθεί
τ’ ονειροφώς πλημμύρα.

Aσωτο φτάνω εγώ παιδί πάλι σε σας, να λυγιστώ
στην αύρα σα λουλούδι,
χώμα, ουρανέ και θάλασσα της Αττικής, που σας χρωστώ
τα πάντα, το Τραγούδι!

—————————————————-

Δείτε: Καταστροφική τουριστική ανάπτυξη, η περίπτωση της Ισπανίας

Ενημέρωση – Συλλογή υπογραφών:

Για το νερό
Για τους αιγιαλούς: Σελίδα στο Facebook, ιστολόγιο, υπογραφές 1,  υπογραφές 2
Για τον χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού
Για το δάσος στις Σκουριές Χαλκιδικής

Δεν θα σταματήσουν αν δεν τους σταματήσουμε! Εμείς. Τώρα.

Posted in Γνώμες και σχόλια, Επικαιρότητα, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Κι εσύ να λείπεις…

Posted by tofistiki στο 07/04/2014

Το έστειλε ο καλός φίλος του Μίμη και της Κικής, ο Γιώργος Μαρίνος και μας συγκίνησε τόσο πολύ, νιώσαμε σαν να γράφτηκε για τον Μίμη.
 

Κι εσύ να λείπεις… IMG_3688

Να μπαίνει ο ήλιος απ’ το ολάνοιχτο μπαλκόνι
εκεί που έκτισε φωλιά το χελιδόνι

κι εσύ να λείπεις…

Να ‘χει πνιγεί η γειτονιά μας στα γεράνια
και να γιορτάζουν γη και θάλασσα και ουράνια

κι εσύ να λείπεις…

Ν’ αστράφτει φως η βουκαμβίλια κι ο άσπρος φράχτης
για ν ακουμπάει η πεταλούδα το άηχο (αχ) της

κι εσύ να λείπεις…

Να ‘χω σαν τότες στο τραπέζι ένα μπουκέτο
που είχαμε κλέψει από της άνοιξης το πέτο

κι εσύ να λείπεις…

Τα δαντελένια πετσετάκια στο άδειο πιάτο
Μην έρθει η άνοιξη και τα εύρει άνω – κάτω

κι εσύ να λείπεις…

Να είναι μαζί σου του μυαλού οι περιπλανήσεις
και από τη ζέστη του χεριού σου οι αναμνήσεις

κι εσύ να λείπεις…

Όλα τριγύρω να μου λένε καλημέρα
κι  εγώ να ψάχνω…..να σε ψάχνω νύχτα – μέρα

κι εσύ να λείπεις

κι εσύ να λείπεις
κι εσύ να λείπεις

Γιώργος Μενέλαος Μαρίνος

Posted in Αιγινήτικα, Περιοδικό, Ποίηση | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Μια παλιά διάλεξη για τον Καβάφη

Posted by tofistiki στο 18/10/2013

Πολύς Καβάφης γύρω μας τελευταία, μέχρι και στα τρόλεϊ κυκλοφορεί… Για το θέμα της αποσπασματικής αναφοράς κατακερματισμένων στίχων έγραψε ένα άρθρο ο Νίκος στο ιστολόγιό του, αλλά έχει γεμίσει και το διαδίκτυο από σατιρικά φωτομοντάζ που διακωμωδούν το άτοπο εγχείρημα και κατά τη γνώμη μου, διόλου δεν θα επείραζαν τον ποιητή. Διάβασα όμως κάπου την άποψη πως ο Καβάφης ήταν απολίτικος, και θυμήθηκα μια διάλεξη που είχε δώσει ο Μίμης στον «Μορφωτικό» της Αίγινας, όπου υποστήριζε το αντίθετο. Την παραθέτω λοιπόν με την ευκαιρία, έχει ενδιαφέρον, περιλαμβάνει και μερικά όχι τόσο γνωστά ποιήματα του ποιητή που τόσο αγαπούσαν ο Μίμης και ο πατέρας του, ο παππούς ο Νίκος, και που οι ωραίες απαγγελίες τους μας έχουν μείνει αξέχαστες.

kavafis

Κωνσταντίνος Καβάφης

Προσπάθεια να προσεγγιστούν κάποιες πτυχές του έργου του

          Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι,

μετά τον Βάρναλη, τον Ρίτσο και τον Σεφέρη, με το έργο ή με μέρος τουλάχιστο του έργου τους σας είχα μιλήσει στο παρελθόν σ’ αυτήν εδώ την αίθουσα, θα επιχειρήσω σήμερα, με δικαιολογημένο στ’ αλήθεια δέος να πλησιάζω το έργο του Κωνσταντίνου Καβάφη. Πραγματικά τι θα μπορούσα να πω εγώ ο ελάχιστος για τον μέγιστο και ταυτόχρονα τον πιο δυσπρόσιτο των ποιητών μας, με τον οποίον ασχολήθηκαν πολλοί ικανότεροι και αρμοδιότεροι και που τον μελετούν σε ειδικό τμήμα στο πανεπιστήμιο της Πάδοβας (αν δεν κάνω λάθος).

Το περίεργο είναι πως, ποσοτικώς το έργο του Καβάφη είναι πολύ μικρό. Συνολικά  έγραψε σχετικώς λίγα ποιήματα, που δεν ξεπερνούν τα τριακόσια. Από αυτά τα 153 είναι τα λεγόμενα Αναγνωρισμένα, δηλαδή εκείνα που μπόρεσε να εκδώσει όσο ακόμα ζούσε. Υπάρχουν ακόμη 37 ποιήματα, που χαρακτηρίζονται Αποκηρυγμένα, γιατί είτε τα ξανάγραψε με άλλη μορφή είτε τα αποκήρυξε. Κάπου 45 ποιήματα ταξινομούνται στην ενότητα των Κρυμμένων. Είναι δηλαδή ποιήματα, που ο Καβάφης δεν είχε προλάβει να εκδώσει αλλά περιλαμβάνονται στο Αρχείο του. Τέλος άλλα τόσα ποιήματα ανήκουν στην ενότητα των Ατελών, είναι δηλαδή σχεδιάσματα ποιημάτων, που διασώθηκαν και περιλαμβάνονται επίσης στο Αρχείο του Καβάφη.

Μικρό λοιπόν, ποσοτικώς, το έργο του Καβάφη, ιδίως αν συγκριθεί με το έργο του Παλαμά, του Σικελιανού και του Ρίτσου, που τα ποιήματα τους γεμίζουν τόμους ολόκληρους, τεράστιο όμως και ανυπέρβλητο σε αξία. Η σημασία των λίγων αυτών ποιημάτων για την ελληνική ή καλύτερα την παγκόσμια λογοτεχνία είναι ανυπολόγιστη και δικαιολογημένα τον κατατάσσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους ποιητές του 20ου αιώνα.

Ακόμη λιγότερα είναι τα πεζά κείμενα που μας άφησε ο Καβάφης και τα οποία κατατάσσονται σε τρεις ενότητες: Δημιουργικά, Κριτικά και Προσωπικά. Η πλήρης και συστηματική καταγραφή και έκδοση των πεζών του Καβάφη δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Γενικά ο ποιητής, πιστός στην αρχή του λάθε βιώσας, απέφευγε να “εκθέτει τη ζωή του στων σχέσεων και των συναναστροφών την καθημερινή ανοησία”. Ιδού πόσο λιτή και απέριττη είναι η αυτοβιογραφία του:

     “Είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια – σε ένα σπίτι της οδού Σερίφ. Μικρός πολύ έφυγα και αρκετό μέρος της ζωής μου το πέρασα στην Αγγλία. Κατόπιν επισκέφθην την χώραν αυτήν μεγάλος, αλλά για μικρόν χρονικόν διάστημα. Διέμεινα και στη Γαλλία. Στην εφηβική μου ηλικία κατοίκησα υπέρ τα δύο έτη στην Κωνσταντινούπολι. Στην Ελλάδα είναι πολλά χρόνια που δεν επήγα.  Η τελευταία μου εργασία ήταν υπαλλήλου εις ένα κυβερνητικόν γραφείον εξαρτώμενον από το Υπουργείον Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Ξέρω αγγλικά, γαλλικά και ολίγα ιταλικά”.

Ο Καβάφης γεννήθηκε τα 1863 και έζησε 70 χρόνια, εκ των οποίων τα περισσότερα (πάνω από 30) τα πέρασε στην Αλεξάνδρεια και ελάχιστα, ούτε πέντε (δύο το 1900-1901 και τα τρία τελευταία της ζωής του) τα έζησε στην Ελλάδα, αυτό όμως δεν σημαίνει καθόλου πως ήταν αποξενωμένος από την Ελλάδα και τον ελληνισμό. Ας μη ξεχνάμε πως στον καιρό του, από τα πέντε μεγάλα πνευματικά και οικονομικά κέντρα του Ελληνισμού: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πόλη, Σμύρνη και Αλεξάνδρεια, μονάχα το πρώτο (και μετά το 1912 και το δεύτερο), βρίσκονταν μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους.

Όπως προανέφερα, με το έργο και με τη ζωή του Καβάφη έχουν ασχοληθεί πολλοί. Χωρίς υπερβολή, οι μισοί σχεδόν από τους λογοτέχνες, κριτικούς και διανοούμενους της Ελλάδας. Και μολονότι έχουν περάσει εξηνταεννέα χρόνια από το θάνατό του συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο μελέτης και το έργο του να είναι αγέραστο και αθάνατο. Ανάλογη με το πλήθος των μελετητών που έχουν εγκύψει στο έργο και τη ζωή του Καβάφη είναι και η μεγάλη ποικιλία των χαρακτηρισμών που του έχουν δώσει. Τον έχουν πει απόκοσμο και αποτραβηγμένο από τα κοινωνικά δρώμενα. Αποστάτη της καθιερωμένης ηθικής. Ατομιστή, που ζει στην ατμόσφαιρα της ηδυπάθειας και του σαρκασμού. Ηδονιστή ποιητή της παρακμής και πλήθος άλλα.

Η απουσία εντούτοις καταγραμμένων προσωπικών απόψεων και θέσεων του ποιητή, δε σημαίνει πως ο Καβάφης δεν επηρεαζόταν από τα γεγονότα που σημάδεψαν το τέλος του 19ου και την αρχή του 20ου αιώνα. Ο ερμητικός αυτός καλλιτέχνης, επειδή ακριβώς ήταν μεγάλος στοχαστής και σοφός άνθρωπος, είχε τεράστια βιωματική εμπειρία, που αγκάλιαζε ευρύτατα σύνολα. Ήταν μεγάλος ποιητής και αυτό σημαίνει πως είχε μεγάλη ψυχή, και πόνεσε, λαχτάρησε και, με τον τρόπο του, αγωνίστηκε για τον άνθρωπο.

Πολλοί τον συγκρίνουν με τον Παπαδιαμάντη, τον οποίον σημειωτέον θαύμαζε. Ήταν κι αυτός “έξωθεν ψυχρός και έσωθεν φλεγόμενος”. Όπως ο μεγάλος Σκιαθίτης πεζογράφος, που ακρίτως τον επονόμασαν “κοσμοκαλόγερο”, έτσι και ο Αλεξανδρινός ποιητής, ο δήθεν “αποτραβηγμένος ηδονιστής”, ζούσε έντονα τα προβλήματα της εποχής του και έπαιρνε σαφείς θέσεις πάνω σ’ αυτά. Μόνο που αυτό γινόταν μέσω της Τέχνης του και γι αυτό συχνά δεν γινόταν αντιληπτό.  Τα ποιήματα του Καβάφη αποτελούν την πιο τρανή μαρτυρία για τις θέσεις και απόψεις, που ποτέ δεν διατύπωσε με μορφή δοκιμίου ή κριτικής. Οι “ανίδεοι Αντιοχείς διαβάζουν” τα ποιήματά του σαν να είναι ιστορικά. Είναι όμως;

Ας πάρουμε το ποίημά του “Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες”

Ανδρείοι σεις που πολεμήσατε και πέσατε ευκλεώς
Τους πανταχού νικήσαντας μη φοβηθέντες.
Άμωμοι σεις, αν έπταισαν ο Δίαιος κι ο Κριτόλαος.
Όταν θα θέλουν οι Έλληνες να καυχηθούν
«Τέτοιους βγάζει το έθνος μας» θα λένε
για σας. Έτσι θαυμάσιος θα είναι ο έπαινός σας.

Οι “ανίδεοι Αντιοχείς” θα το θεωρούσαν ιστορικό ποίημα, που αναφέρεται στην ήττα των Ελλήνων από τους Ρωμαίους το 144 π.Χ. Αν όμως σκεφτούμε πως το ποίημα εκδόθηκε μεν το 1921, αλλά στην αρχική του μορφή πρωτογράφτηκε το 1897, βλέπουμε για ποιάν ήττα γράφτηκε στην πραγματικότητα. Ή ακόμα το σπαραχτικό ποίημα “Πάρθεν”

Αυτές τες μέρες διάβαζα δημοτικά τραγούδια,
για τ’ άθλα των κλεφτών και τους πολέμους,
πράγματα συμπαθητικά· δικά μας, Γραικικά.
Διάβαζα και τα πένθιμα,  για τον χαμό της Πόλης
«Πήραν την Πόλη, πήραν την,· πήραν την Σαλονίκη».
Και την Φωνή που εκεί που οι δυο εψέλναν,
«ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης»,
ακούσθηκε κι’ είπε να πάψουν πια
«πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα βαγγέλια»
πήραν την Πόλη, πήραν την,· πήραν την Σαλονίκη.

Όμως απ’ τ’ άλλα πιο πολύ με άγγιξε το άσμα
το Τραπεζούντιον με την παράξενή του γλώσσα
και με την λύπη των Γραικών των μακρινών εκείνων
που ίσως όλο πίστευαν που θα σωθούμε ακόμη.
Μα αλίμονον μοιραίον πουλί «απαί την Πόλην έρται»
με στο «φτερούλν ‘ αθε χαρτίν περιγραμμένον
κι ουδέ στην άμπελον κονεύ’ μηδέ στο περιβόλι
επήγεν και εκόνεψεν στου κυπαρίς’ την ρίζαν».
Οι αρχιερείς δεν δύνανται (ή δεν θέλουν) να διαβάσουν
«Χέρας υιός Γιανίκας έν» αυτός το παίρνει το χαρτί,
και το διαβάζει κι ολοφύρεται.
«Σίτ’ αναγνώθ’ σίτ’ ανακλαίγ’ σίτ’ ανακρούγ’ την κάρδιαν.
Ν’ αοιλλή εμάς, να βάι εμάς, η Pωμανία πάρθεν.»

που γράφτηκε το 1922. Μέσα λοιπόν από τα ποιήματά του προβάλει ο πατριωτισμός του Καβάφη, γνήσιος, ειλικρινής και καθόλου κραυγαλέος.

Ο Καβάφης, όπως και ο Παπαδιαμάντης ήταν έντονα πολιτικοποιημένος. Τα ποιήματά του “Περιμένοντας τους Βαρβάρους”, που γράφτηκε λίγο μετά την καταστολή της ανταρσίας του Μάχντι στο Σουδάν, ή το άλλο, για “το παιδί που κρέμασαν οι χριστιανοί” *, το μαρτυρούν. Ας ακούσουμε το τελευταίο αυτό

Σαν το ‘φεραν οι Xριστιανοί να το κρεμάσουν
το δεκαεφτά χρονώ αθώο παιδί,
η μάνα του που στην κρεμάλα εκεί κοντά
σέρνονταν και χτυπιούνταν μες στα χώματα
κάτω απ’ τον μεσημεριανό, τον άγριον ήλιο,
πότε ούρλιαζε, και κραύγαζε σα λύκος, σα θηρίο
και πότε εξαντλημένη η μάρτυσσα μοιρολογούσε
«Δεκαφτά χρόνια μοναχά με τα ‘ζησες, παιδί μου».
Κι όταν το ανέβασαν την σκάλα της κρεμάλας
κι επέρασάν το το σκοινί και το ‘πνιξαν
το δεκαεφτά χρονώ αθώο παιδί,
κ’ ελεεινά κρεμνιούνταν στο κενόν
με τους σπασμούς της μαύρης του αγωνίας
το εφηβικόν ωραία καμωμένο σώμα,
η μάνα η μάρτυσσα κυλιούντανε στα χώματα
και δεν μοιρολογούσε πια για χρόνια τώρα·
«Δεκαφτά μέρες μοναχά», μοιρολογούσε,
«δεκαφτά μέρες μοναχά σε χάρηκα, παιδί μου».

             Το ποίημα αυτό γράφτηκε με αφορμή τις εξεγέρσεις του αιγυπτιακού λαού κατά των Άγγλων, που ακολούθησαν την καταστολή της επανάστασης του στρατηγού Όραμπι πασά και βεβαίως “χριστιανοί” είναι οι Άγγλοι.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα όμως είναι η στάση του Καβάφη απέναντι στον Χριστιανισμό. Νομίζω πως ο προσφυέστερος χαρακτηρισμός του θα ήταν: “εν μέρει εθνικός κι εν μέρει χριστιανίζων” όπως ο Μυρτίας στο ποίημα “τα επικίνδυνα”. Οπωσδήποτε καταγόμενος από την Πόλη κι έχοντας ζήσει δυο χρόνια, έφηβος, εκεί, επηρεάστηκε από τη λειτουργική μεγαλοπρέπεια της Ορθοδοξίας, όπως δείχνει το ποίημά του “στην Εκκλησία”   πέρα όμως από τη μεγαλοπρέπεια, τα χρυσοποίκιλτα άμφια, τα εξαπτέρυγα και τις ψαλμωδίες, στην Εκκλησία και στους ιερείς, ο ποιητής  βλέπει την παρηγορία, την ψυχική γαλήνη και την ενδυνάμωση του πιστού. Πολλά ποιήματά του το μαρτυρούν. Ένα από αυτά, “η Δέησις” αναφέρεται σε μια απλή γυναίκα. Ας το ακούσουμε

Η θάλασσα στα βάθη της πήρε έναν ναύτη
Κι η μάνα του ανύποπτη πάει κι άναφτει
στην Παναγιά μπροστά ένα μακρύ κερί,
για να επιστρέψει γρήγορα και ναν’καλοί οι καιροί.
Κι ενώ προσεύχεται και δέεται αυτή,
η  εικόνα την ακούει σιωπηλή και λυπημένη
ξέροντας πως δεν θα ‘ρθει ο υιός που περιμένει.

            Να σημειώσω πως στην ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος “Μυριόβιβλος” περιλαμβάνονται αυτά τα τρία αυτά ποιήματα θεωρούμενα ως τα κατ’ εξοχήν  τα χριστιανικά ποιήματα του Καβάφη.

Εντούτοις στους τρεις τελευταίους στίχους του ποιήματος για τον κυρ Μανουήλ τον Κομνηνό, διαφαίνεται μια πολύ λεπτή ειρωνεία. Εντονότερη είναι αυτή η ειρωνική διάθεση στο ποίημα “Ιγνατίου τάφος” όπου η φράση κλειδί είναι: “μες στην ασφάλεια του Χριστού”

Εδώ δεν είμαι ο Κλέων που ακούσθηκα
στην Aλεξάνδρεια (όπου δύσκολα ξιπάζονται)
για τα λαμπρά μου σπίτια, για τους κήπους,
για τ’ άλογα και για τ’ αμάξια μου,
για τα διαμαντικά και τα μετάξια που φορούσα.
Άπαγε· εδώ δεν είμαι ο Κλέων εκείνος·
τα εικοσιοκτώ του χρόνια να σβυσθούν.
Είμ’ ο Ιγνάτιος, αναγνώστης, που πολύ αργά
συνήλθα· αλλ’ όμως κ’ έτσι δέκα μήνες έζησα ευτυχείς
μες στην γαλήνη και μες στην ασφάλεια του Χριστού.

         Από την άλλη πλευρά ο Καβάφης παραμένει εθνικός ωραιολάτρης. Ο αισθησιασμός του τον κάνει να αποζητά το ψυχικό κλίμα της Αρχαιότητας, τότε που οι Έλληνες (και ελληνίζοντες) λάτρευαν  ελεύθερα και απροκατάληπτα το ωραίο. Τότε που ο Κόσμος δεν είχε διχαστεί σε ύλη και πνεύμα, αλλά ο άνθρωπος ένοιωθε πως αποτελεί με τη Φύση ενιαίο, αδιάσπαστο και αρμονικό σύνολο. Στο ποίημά του “Ιωνικόν” δείχνει τη νοσταλγία του για τον κόσμο του αρχαίου κάλλους που χάθηκε.

Γιατί τα σπάσαμε τα αγάλματά των,
γιατί τους διώξαμεν απ’ τους ναούς των,
διόλου δεν επέθαναν γι’ αυτό οι θεοί.
Ω γη της Ιωνίας, εσένα αγαπούν ακόμη
σένα οι ψυχές των ενθυμούνται ακόμη.
Σαν ξημερώνει πάνω σου πρωί αυγουστιάτικο
την ατμόσφαιρα σου περνά σφρίγος απ’ την ζωήν των
και κάποτε αιθέρια εφηβική μορφή αόριστη με διάβα γρήγορο
επάνω από τους λόφους σου περνά.

          Έκδηλο είναι το ενδιαφέρον του Καβάφη για τον Ιουλιανό. Στον αυτοκράτορα αυτόν, που επονομάστηκε αποστάτης διότι, μολονότι γεννημένος χριστιανός και χριστιανομαθημένος, απαρνήθηκε τον Χριστιανισμό και θέλησε να αναστήσει την αρχαία θρησκεία των προγόνων μας, αφιερώνει έξι ποιήματα (τα πέντε ανήκουν στα “Αναγνωρισμένα” και το ένα στα “Αποκηρυγμένα”).

Η αρχαία μας θρησκεία άργησε να σβήσει. Επί πολλούς αιώνες σε απρόσιτες γωνιές της ελληνικής γης, στα βουνά της Μάνης και της Θράκης, οι χωρικοί θυσίαζαν στους θεούς, που επί πέντε χιλιάδες χρόνια λάτρευαν οι πρόγονοι τους. Κατάλοιπα της αρχαίας θρησκείας επιβίωσαν ως σήμερα στα “Αναστενάρια” της Μακεδονίας, στον “Καρνάβαλο”, στο «Πανηγύρι του Ταύρου” στη Λέσβο, στον “Λειδινό” της Αίγινας. Αλλά και στις πόλεις υπήρχαν επί πολύ κρυπτο-εθνικοί, όπως ο φτωχός άνθρωπος του ποιήματος “Είγε ετελεύτα”

Πού αποσύρθηκε, πού χάθηκε ο Σοφός;
Έπειτ’ από τα θαύματα του τα πολλά,
την φήμη της διδασκαλίας του,
που διεδόθηκε εις τόσα έθνη,
εκρύφθη αίφνης και δεν έμαθε κανείς
με θετικότητα τι έγινε
(ούδε κανείς είδε ποτέ τον τάφον του).
Έβγαλαν μερικοί πως πέθανε στην Έφεσο.
Δεν τόγραψεν ο Δάμις όμως, τίποτε
για θάνατο του Απολλώνιου δεν έγραψεν ο Δάμις.
Άλλοι είπανε πως έγινε άφαντος στην Λίνδο.
Ή μήπως είν’ εκείνη η ιστορία

Αληθινή, που ανελήφθηκε στην Κρήτη
στο αρχαίο της Δικτύνης ιερόν –
Αλλ’ όμως έχουμε την θαυμασία,
την υπερφυσική εμφάνισή του
εις ένα νέον σπουδαστή στα Τύανα –
Ίσως δεν ήλθεν ο καιρός να επιστρέψει
για να φανερωθεί στον κόσμο πάλι,
ή μεταμορφωμένος, ίσως, μεταξύ μας
γυρίζει αγνώριστος. – Μα θα ξαναφανερωθεί
ως ήτανε, διδάσκοντας τα ορθά και τότε βέβαια
θα επαναφέρει την λατρεία των θεών μας
και τες καλαίσθητες ελληνικές μας τελετές.

 Έτσι ερέμβαζε μες’στην πενιχρή του κατοικία –
μετά μια ανάγνωση του Φιλοστράτου
«τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον» –
ένας από τους λίγους εθνικούς,
τους πολύ λίγους που είχαν μείνει. Άλλωστε – ασήμαντος
άνθρωπος και δειλός – στο φανερόν
έκανε τον Χριστιανό κι αυτός κι εκκλησιάζονταν.
Ήταν η εποχή καθ’ ήν εβασίλευεν,

εν άκρα ευλαβεία ο γέρων Ιουστίνος
κι η Αλεξάνδρεια, πόλις θεοσεβής,
άθλιους ειδωλολάτρας απεστρέφονταν.

Το ποίημα αναφέρεται στον μέγα διδάσκαλο τον Απολλώνιο τον Τυανέα, που επί αιώνες τον ελάτρεψαν ως θεό και πολλοί τον συγκρίνουν με τον Ιησού τον Ναζωραίο. Ο στίχος «τες καλαίσθητες ελληνικές μας τελετές» προδίδει τον ποιητή, που ομοίως  «στο φανερόν έκανε τον Χριστιανόν κι αυτός και εκκλησιάζονταν».

———————————————————————————–

*Από τα «Κρυμμένα» ποιήματα, με τίτλο «27 Iουνίου 1906, 2 μ.μ.»

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Αναμνήσεις, Επικαιρότητα, Περιοδικό, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | 2 Σχόλια »

Επέτειος απελευθέρωσης της Αθήνας – προσωπική μαρτυρία

Posted by tofistiki στο 12/10/2013

Από την Κική, μια προσωπική μαρτυρία για τη σημερινή επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς κατακτητές, στις 12 Οκτωβρίου του 1944.

 

Σαν σήμερα, 12 του Οκτώβρη, δύο δευτεροετείς φοιτήτριες του Χημικού Αθήνας, η ‘Έζμπα’ και η ‘Σόνια’, συλλαμβάνονται από την Ασφάλεια Αθηνών, γιατί πετούσαν στον δρόμο και αφισοκολλούσαν προκηρύξεις, για να υπενθυμίσουν σε όσους είχαν ξεχάσει, αλλά και να τιμήσουν την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς κατακτητές…

Οι προκηρύξεις, ήταν αυτοσχέδιες ευτυχώς, τις είχαν φτιάξει μόνες τους, αλλά λόγω απειρίας, έριξαν μερικές και σε αυτοκίνητο με μυστικούς της Ασφάλειας… Έτσι, ακολούθησαν όλη τη μαρτυρική ‘πορεία’ του εγκλεισμού και της απομόνωσης στα υπόγεια της Ασφάλειας, μέρες και μέρες (πόσες;) σε κελιά 1,5×2 στο Μεταγωγών, στις φυλακές «Αβέρωφ», ως υπόδικες κάποιους μήνες… Δίκη στο Πενταμελές Εφετείο με την κατηγορία της «απόσπασης μέρους ή όλου της επικρατείας», δεν θυμάμαι ακριβώς τον «τίτλο», πέρασαν πολλά χρόνια από τότε. Αλλά να, τώρα τα θυμήθηκα, λόγω των ημερών και των συγκυριών… και ήθελα να τα επικοινωνήσω και σε κάποιους διαδικτυακούς φίλους….

Και κουράγιο!

Η Σόνια και η Έζμπα επιμένουν…

Η ζωή μας είναι παντοδύναμη, το ίδιο κι η αγάπη σ’ αυτήν!

Παραθέτω κάποια ποιήματα της Κικής από την συλλογή «Με την άμπωτη», που γράφτηκαν για τα παραπάνω γεγονότα.

Η επέτειος

Κανείς δεν θυμόταν την επέτειο!
Η μέρα ξημέρωνε θλιβερή
κι η βροχή του Οκτώβρη μαστίγωνε τους διαβάτες

Η Ρόζα θυμόταν,
Ήταν η μεγάλη μας και θυμόταν.
Πρέπει να μάθουν, μας είπε,
να θυμηθούν!

Το βράδυ γέμισαν προκηρύξεις οι δρόμοι
κι οι τοίχοι μ’ αναστημένα συνθήματα:
12 ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ
ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ
ΕΠΟΝ

Δεν μας άφησαν να γυρίσουμε σπίτι μας.
Ήταν και «κάποιοι» που θυμόντουσαν
και περίμεναν…

***

Η ανάκριση

Ο «διάλογος» ίδιος
όλες τις νύχτες,
ως το πρωί:

Ποιος;
Εγώ.
Με ποιους;
Μόνη μου.
Γιατί;
Για να μην ξεχνάμε!

***

Η έρευνα

Ψάχνουν σπίτι μου,
στα χαρτιά μου,
στα ρούχα μου.
Ψάχνουν να βρούνε τους «άλλους»
και με κρύβουν από τη μάνα μου…

***

Υπόδικες

Ετοιμάσανε τις σφραγίδες μας:
«Επικίνδυνες».
Σφραγίζουνε τα δακτυλικά μας αποτυπώματα,
τις φωτογραφίες μας,
τα χαρτιά μας,
το μέλλον μας!

Posted in Αριστερά - κινήματα, Αναμνήσεις, Επικαιρότητα, Ιστορία, Περιοδικό, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Στερνό αντίο στον Άρη Ταστάνη

Posted by tofistiki στο 24/09/2013

Ένα στερνό αντίο στον Άρη Ταστάνη, από την Κική

Όχι,
δεν γλίστρησε με το καροτσάκι του
και δεν μπόρεσε να σηκωθεί…
Δεν έφυγε για να μοιράσει κομμάτια της καρδιάς του
-τα ποιήματά του-
τα ανεξάντλητα καλλιτεχνήματά του, τα «έργα» του,
σ’ όλους μας,
σαν ένα κομμάτι ζεστό ψωμί, στο στόμα μας,
και ξέχασε να γυρίσει…
Όχι!
Χάθηκε, εντελώς, για πάντα,
μεταφερόμενος, μέσα στο ασθενοφόρο!
Έφυγε, πώς το λένε,
μας άφησε, μόνους,
όπως τόσοι άλλοι, πριν απ’ αυτόν…
Κι ο Άρης, αγαπούσε τη ζωή,
ήθελε να ζήσει, παρά την αναπηρία του,
πολλά χρόνια ακόμη,
για να μας χαρίζει την αγάπη του,
σαν τόσους άλλους, πριν απ’ αυτόν,
και πολύ φοβάμαι, και μετά…

Καλό σου ταξίδι, Άρη!
Και χαιρετισμούς… στους άλλους… αν τους βρεις…

Α.Σ.

Ένα μικρό βιογραφικό του Μυτιληνιού ποιητή και αγωνιστή Άρη Ταστάνη,  όπως το έγραψε ο ίδιος:

«Γεννήθηκα στα Παράκοιλα Λέσβου, το 1953. Η αντιστασιακή δράση του πατέρα μου, οι διώξεις στον εμφύλιο, καθώς και οι πρώτες ενδείξεις της σκληρής ασθένειας στο παιδικό μου σώμα, υποχρέωσαν την οικογένεια μου να εγκαταλείψει το νησί και να μεταναστεύσει στην Αθήνα. Από το 1966 κατοικώ στην Τερψιθέα – Γλυφάδας, από το 1973 σε ηλικία πλέον 20 χρόνων μετακινούμαι μόνο με αναπηρικό αμαξίδιο.
Από παιδί  γνώρισα κάτι παραπάνω από καλά, γνώρισα βαθιά όλες τις αρνητικές  πτυχές του νοσηλευτικού συστήματος και της κοινωνικής επανένταξης. Είχα την “τύχη” να μεγαλώσω σε εποχές γκρίζες κι άγονες για τ’ άτομα με αναπηρία. Σε δύσκολες συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού. Τότε που ήταν στίγμα για το άτομο και την οικογένεια του η αναπηρία και όνειρο η πρόσβαση στην πόλη και τη ζωή, στη μέριμνα της πολιτείας, στη μόρφωση και την αποκατάσταση…
Μέσα σε αυτές τις συνιστώσες, θέλοντας να δώσω διέξοδο στην ανάγκη δραπέτευσης από τα ψηλά τείχη του αποκλεισμού, αρχίζω να γράφω ποιήματα και  να μελετώ αχόρταγα λογοτεχνικά κείμενα. Από τότε θα σημαδέψουν βαθύτατα όλη την ποιητική μου διαδρομή, τα πάθη και οι αγώνες των καθημερινών ανθρώπων. Τα όνειρα και οι αγωνίες στις υποβαθμισμένες γειτονιές της μεγαλούπολης. Μαζί πάντα ο νόστος και η θύμηση της Αιολίδας, (τόπος, χρόνος, ιστορία, άνθρωποι, αγώνες, θυσίες, οράματα).»

Το διπλό τραγούδι των οδοιπόρων της νύχτας (απόσπασμα)

Μια ζωή προσπαθώ να καταλάβεις,
τις μουτζούρες στο γράμμα που θα λάβεις.
Κουράστηκα στην παραλία να σε περιμένω,
για τα Κύθηρα με διπλό εισιτήριο πια δεν επιμένω.
*
Μπροστά στη θάλασσα τη μαργιόλα και λεβεντοπνύχτρα.
με πήρες ν’ ανακατεύω την κακαβιά στη χύτρα.
Στης Μυτιλήνης τα δίδυμα, θαμπά φανάρια,
με τους κοντραμπατζήδες μ’ έπαιζες στα ζάρια.
*
Κι εγώ στη φαντασία μου με σαντούρια και τσαμπούνες,
πάνω στα κεραμίδια χόρευα με ζουλάπια και κουρούνες.
Αμέτρητες οι νύχτες που στο ταβάνι σε πλαγιάζω,
και σαν Αρετούσα στο δικό μου παράδεισο σε ξελογιάζω.
*
Μέχρι να γίνουμε στα πέλαγα δυο κύματα αφρισμένα,
καλύτερα στην πείνα, παρά δώστε συμπόνια στα καημένα.
Βάλε το βελούδινο καπέλο, γόβες  στιλέτα κόκκινα,
στη δικιά μας ζωή με το σταγονόμετρο τα ρόδινα.

Έγραψαν για τον χαμό του Άρη Ταστάνη:

«Εφυγε» ο αγωνιστής της Αριστεράς, Αρης Ταστάνης
ΑΡΗΣ ΤΑΣΤΑΝΗΣ (1953-2013): Έφυγε ένας αγωνιστής της ζωής και της ποίησης
Πέθανε ο Άρης Ταστάνης, αγωνιστής και λογοτέχνης
Βιάστηκες Άρη να πεθάνεις… Δε λέω, είχες αρρωστήσει από φασισμό

Διαβάστε ακόμα:

Για το βιβλίο “Τα ταξίδια μου [1976-2011]” του ποιητή Άρη Ταστάνη

Το Καράβι της εικόνας είναι του Άρη Ταστάνη, το βρήκα στο blog του.

Posted in Επικαιρότητα, Εις μνήμην, Περιοδικό, Ποίηση, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , | 1 Comment »

Πάμπλο Νερούδα (12 Ιουλίου 1904 – 23 Σεπτεμβρίου 1973)

Posted by tofistiki στο 12/07/2013

IV  ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΩΤΕΣ

 

 Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο

της καταιγίδας, το δέντρο του λαού.

Απ’ τη γη ανεβαίνουν οι ήρωές του

όπως τα φύλλα απ΄ το χυμό,

κι ο άνεμος θρίβει τα φυλλώματα

της βουερής ανρωποθάλασσας

ώσπου πέφτει στη γη ξανά.

***

Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο

που τράφηκε με γυμνούς νεκρούς,

νεκρούς μαστιγωμένους και πληγωμένους,

νεκρούς με απίθανη όψη,

παλουκωμένους σε κοντάρια,

κομματιασμένους στην πυρά,

αποκεφαλισμένους με τσεκούρια,

πετσοκομμένους απ΄ τα τέσσερα άλογα,

σταυρωμένους μες στην εκκλησιά.

 ***

Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο

που ΄ναι οι ρίζες του ζωντανές,

πήρε μαρτυρικό νίτρο,

φύγαν οι ρίζες του αίμα,

ρούφηξε δάκρυα απ΄ το χώμα:

τ΄ ανέβασε με τα κλαδιά του,

τα μοίρασε μες στην αρχιτεκτονική του.

Γίναν αόρατα λουλούδια, άλλοτε λουλούδια θαμμένα

κι άλλοτε τα πέταλά τους

φώτισαν σαν πλανήτες.

***

Κι ο άνθρωπος μάζεψε απ΄ τους κλώνους

τα δεμένα μπουμπουκάκια,

χέρι χέρι τα παρέδωσε,

σα ρόδια ή μαγνόλιες,

κι εκείνα ευθύς τη γη ανοίξαν,

κι έφτασαν ψηλά ως τα αστέρια.

***

Αυτό είναι το δέντρο των ελεύτερων.

Το δέντρο γη, το δέντρο σύννεφο,

το δέντρο ψωμί, το δέντρο ακόντιο,

το δέντρο γροθιά, το δέντρο φωτιά.

Το πνίγουν τα φουρτουνιασμένα νερά

του νύχτιου καιρού μας,

μα στο κατάρτι ζυγίζεται

της εξουσίας ο τροχός.

 ***

Άλλοτε και πάλι ξαναπέφτουν

τα κλαδιά σπασμένα απ΄ την οργή

και μια στάχτη απειλητική

σκεπάζει το αρχαίο μεγαλείο του:

έτσι πέρασε μες από άλλους καιρούς,

έτσι ξέφυγε το άγχος το θανατερό,

ώσπου ένα χέρι μυστικό,

κάποια μπράτσα αναρίθμητα,

ο λαός, φύλαξε τα κομμάτια,

έκρυψε αναλλοίωτους κορμούς,

και τα χείλη τους ήταν τα φύλλα

του πελώριου μοιρασμένου δέντρου

που διασπάρθηκε σ΄ όλες τις μεριές,

που ταξίδεψε μ΄ όλες του τις ρίζες.

Αυτό είναι το δέντρο, το δέντρο

του λαού, όλων των λαών

της λευτεριάς του αγώνα.

***

‘Ελα ως τη χαίτη του,

άγγιξε τις ξανανιωμένες αχτίδες,

βύθισε το χέρι στα εργαστήρια

όπου ο παλλόμενος καρπός του

το φως του διαδίδει καθημερινά.

Σήκωσε τη γη τούτη στα χέρια σου,

μέθεξε σε τούτη τη λαμπρότητα,

πάρε το ψωμί σου και το μήλο σου,

την καρδιά σου και το άτι σου,

και στήσε φρούριο στο σύνορο,

στη μεθόριο της φυλλωσιάς του.

***

Υπερασπίσου τα χείλη κάθε στεφανής του,

μοιράσου τις εχθρικές του νύχτες,

αγρύπνα για το τόξο της αυγής,

ανάσανε τ΄ αστερωμένα ύψη

στηρίζοντας το δέντρο, το δέντρο

που μεστώνει καταμεσίς στη γη. 

***

Και δύο ακόμα, με την σπουδαία Δανάη Στρατηγοπούλου, το πρώτο από την εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού «Το πορτρέτο της Πέμπτης» (1976). Κάποτε υπήρχε κι αυτή η τηλεόραση…

Το δεύτερο, από το δίσκο «Danai canta a Neruda», «Η Δανάη τραγουδάει Νερούδα» του 1969, που επανακυκλοφόρησε το 2010 σε cd.

Διαβάστε ακόμα:

http://lanuestrapasion.blogspot.gr/2013/02/pablo-neruda.html
http://poetryfoundationworld.blogspot.gr/2009/12/blog-post_12.html
http://bookstand.gr/2013/04/09/
http://www.palmografos.com/permalink/11828.html
http://www.americalatina.com.gr/articulos.php?lang=gr&box=2&pos=12&id=193
http://vlahopoulou.blogspot.com/2010/02/danai-canta-neruda.html#ixzz2Yr0vd11M
http://lykeio6o.blogspot.gr/2009/04/blog-post_12.html

Posted in Περιοδικό | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Αζίζ Νεσίν (20/12/1915 – 6/7/1995)

Posted by tofistiki στο 06/07/2013

Ένα ποίημα του μεγάλου Τούρκου λογοτέχνη και αγωνιστή, σε απαγγελία της Μαριέτας Ριάλδη.

Σώπα, μη μιλάς , είναι ντροπή, κόψ’ τη φωνή σου, σώπασε,Aziz_Nesin
Κι επιτέλους αν ο λόγος είναι αργυρός, η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια, οι πρώτες λέξεις που άκουσα από παιδί,
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα, μου λέγαν “Σώπα”!
Στο σχολείο μου ‘κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
και μου λέγαν : Εσένα τι σε νοιάζει ; Σώπα!
Με φιλούσε το πρώτο αγόρι που ερωτεύτηκα και μου λέγε:
“Κοίτα μην πεις τίποτα και “Σώπα!”
Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.
Και αυτό βάστηξε μέχρι τα είκοσι μου χρόνια.

Ο λόγος του μεγάλου , η σιωπή του μικρού.

Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
“Τι σε νοιάζει;”, μου λέγαν,
“θα βρεις το μπελά σου, Τσιμουδιά, Σώπα”.
Αργότερα φώναζαν οι προϊστάμενοι
“Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις και Σώπα”.
Παντρεύτηκα κι έκανα παιδιά και τα ‘μαθα να σωπαίνουν.
ο άντρας μου ήταν τίμιος κι εργατικός και ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή , που του ‘λέγε “Σώπα”.

Σε χρόνια δίσεκτα οι γείτονες με συμβούλευαν :
“Μην ανακατεύεσαι, πες πως δεν είδες τίποτα και Σώπα”.
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμία ζηλευτή, μας ένωνε, όμως, το “Σώπα”.

“Σώπα” ο ένας, “Σώπα” ο άλλος, “Σώπα” οι επάνω, “Σώπα” οι κάτω,
“Σώπα” όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας. Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.

Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα” και μαζευτήκαμε πολλοί,
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!
Πετύχαμε πολλά και φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε και παράσημα,
Κι όλα πολύ εύκολα , μόνο με το “Σώπα”. Μεγάλη τέχνη αυτή το “Σώπα”.
Μάθε το στα παιδιά σου, στη γυναίκα σου και στην πεθερά σου
κι αν νιώθεις την ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσα σου και κάν’ την να σωπάσει.
Κόψ’ την σύρριζα. Πέταχτη στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.

Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες , τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις από το βραχνά να μιλάς,
χωρίς να μιλάς, να λες “έχετε δίκιο, είμαι μ’ εσάς”.

Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.
και δεν θα μιλάς , θα γίνεις φαφλατάς , θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς .
Κόψε τη γλώσσα σου, κόψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια. Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις , καλύτερα να το τολμήσεις.

Κόψε τη γλώσσα σου. Για να είσαι τουλάχιστον σωστός.

Στα σχέδια και στα όνειρά μου, ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσα μου, γιατί νομίζω πως θα’ ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δε θα φοβηθώ και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο ,
με έναν ψίθυρο , με ένα τραύλισμα , με μια κραυγή που θα μου λέει:

ΜΙΛΑ!….

***

Διαβάστε ακόμα: Αζίζ Νεσίν: Πάθος για την ελευθερία, από τη Λέσχη της Ανυπότακτης θεωρίας.

Posted in Εις μνήμην, Ποίηση | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: