Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Posts Tagged ‘Ούγκο Τσάβες’

Ο χαρακτήρας της κρίσης

Posted by tofistiki στο 21/07/2011

Κείμενο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στον «Πολίτη» της Μυτιλήνης

Η σημερινή διεθνής οικονομική κρίση ξεκίνησε από την Αμερική, το 2007, όταν χρεοκόπησε το τραπεζικό συγκρότημα Lehman Brothers και επεκτάθηκε σε όλον τον κόσμο, γιατί όπως λέγεται «όταν οι ΗΠΑ κρυολογούν η Ευρώπη παθαίνει πνευμονία».

Η σημερινή κρίση δεν είναι κάτι το καινούργιο. Άλλωστε οι κρίσεις είναι σύμφυτες με το καπιταλιστικό σύστημα, που, όσο κι αν το εξωραΐζουν οι απολογητές του, διέπεται από το νόμο της ζούγκλας: ο ισχυρότερος τρώει τον πιο αδύνατο.

Πριν από την κρίση του 2007 είχαμε μικρότερες κρίσεις, το 1973 και το 1965 και βεβαίως την κορυφαία κρίση του 1929, που κλόνισε κυριολεκτικά τα θεμέλια του συστήματος και δεν ξεπεράστηκε με το Νιου Ντηλ του Ρούσβελτ, αλλά με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το πρόβλημα, για τους τραπεζίτες και τους κερδοσκόπους, είναι πως σήμερα παγκόσμιος πόλεμος δε μπορεί να γίνει. Όχι γιατί δεν θα το ήθελαν, αλλά γιατί δε μπορούν. Από τη στιγμή που πυραύλους και πυρηνικά όπλα διαθέτει το Ισραήλ, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα, ένας παγκόσμιος πόλεμος θα ήταν αυτοκτονία. Φυσικά μικροί, τοπικής κλίμακας πόλεμοι, είναι στην ημερησία διάταξη.

Από το 1989, που κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός, μένοντας, ο υπαρκτός καπιταλισμός, μοναδικός κυρίαρχος του παιχνιδιού, δεν έφερε την ειρήνη και την ευημερία που επαγγέλλονταν και προσδοκούσαν οι απολογητές του, αλλά δεκάδες πολέμους, ενώ η πείνα στις λεγόμενες αναπτυσσόμενες χώρες και οι κοινωνικές ανισότητες σε όλον τον κόσμο, πήραν απίστευτες διαστάσεις.

Εκτός αυτού, έχει γίνει πια φανερό, πως το σύστημα «δεν περπατάει». Παλαιότερα ο πλούτος παραγόταν στα εργοστάσια, στα εμπορικά καταστήματα και στα μεταφορικά μέσα και είχε σαν αποτέλεσμα χρήσιμα προϊόντα: ρούχα, έπιπλα, μηχανές κλπ. Σήμερα ο πλούτος παράγεται στις τράπεζες, που από οργανισμοί διευκόλυνσης των συναλλαγών έγιναν κυρίαρχοι της οικονομίας. Και παράγεται με χρηματιστηριακά κόλπα, με μεταφορά κεφαλαίων, με κομπίνες και σκάνδαλα, τα δε προϊόντα του είναι τοξικά.

Όλες οι χώρες του κόσμου, με εξαίρεση την Κίνα, χρωστάνε στις τράπεζες, οι οποίες είναι σήμερα οι πραγματικοί κυρίαρχοι. Η πατρίδα του καπιταλισμού, οι ΗΠΑ, έχουν επιδοθεί σε μια κούρσα οικονομικής ενίσχυσης τραπεζών και επιχειρήσεων αλλά και γιγαντιαίων δημοσίων δαπανών για την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Η βρετανική κυβέρνηση ακολουθεί παρόμοιο δρόμο, ενώ ο Νικολά Σαρκοζί στην Γαλλία, παρεμβαίνει με πάθος στον αγώνα υποστήριξης των γαλλικών τραπεζών καθώς και πολλών μεγάλων βιομηχανιών, μιλώντας για «εθνικούς πρωταθλητές» που θα πρέπει να προστατευθούν από τον διεθνή ανταγωνισμό και το τσουνάμι της κρίσης.

Απέναντι σ΄ αυτή την κατάσταση η Αριστερά, σε όλον σχεδόν τον κόσμο, σιωπά αμήχανη. Ουσιαστικά, δεν έχει να προτείνει κάτι που να ξεφεύγει από τα καθιερωμένα και, το χειρότερο, συμπεριφέρεται σα να μη πιστεύει ενδόμυχα πως είναι ρεαλιστική κάποια σοβαρή αμφισβήτηση της καπιταλιστικής κυριαρχίας.

Μόνο που δεν είναι έτσι. Σε εκτεταμένες περιοχές του πλανήτη γίνονται στις μέρες μας εξαιρετικά ενδιαφέροντα πειράματα, από την επιτυχία των οποίων θα εξαρτηθεί κυριολεκτικά το μέλλον του συστήματος.

Στην επαρχία Τσιάπας του Νότιου Μεξικού, λειτουργεί εδώ και δεκαπέντε χρόνια μια τελείως καινούργια μορφή κοινωνίας. Η χώρα, που έχει έκταση ίση με το 1/3 της Ελλάδας και πληθυσμό 5 εκατομμύρια, έχει διαιρεθεί σε 32 αυτόνομες και αυτοδιοικούμενες περιοχές, όπου την εξουσία την έχουν οι λαϊκές συνελεύσεις και όπου δεν κυκλοφορεί το χρήμα ούτε λειτουργούν τράπεζες.

Λίγο νοτιότερα, στο Εκουαδόρ, στη Βολιβία και στη Βενεζουέλα, αριστερές κυβερνήσεις, που αναδείχτηκαν με κανονικές και νόμιμες εκλογές, αμφισβητούν την οικονομική και πολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ, συνεργάζονται μεταξύ τους και με την Κούβα και αναζητούν νέους δρόμους ανάπτυξης.

Πέρασαν πια οι παλιοί καιροί, που η Λατινική Αμερική εθεωρείτο η «πίσω αυλή των ΗΠΑ» και όταν κάποιος πρόεδρος λατινοαμερικανικής χώρας έκανε πως κουνιότανε λίγο, έστελναν οι βορειοαμερικανοί επικυρίαρχοι ένα καταδρομικό και χίλιους πεζοναύτες και καθαρίζανε.

Πάνε πια αυτά. Δεκατέσσερα χρόνια ο Τσάβες της Βενεζουέλας τους βγάζει τη γλώσσα, φτάνοντας να στέλνει φτηνό πετρέλαιο για να μοιραστεί στους φτωχούς των ΗΠΑ, ο Ραφαέλ Κορέα του Εκουαδόρ διαγράφει το χρέος της χώρας και ο Μοράλες της Βολιβίας εθνικοποιεί τα ορυχεία του κασσίτερου, όλοι μαζί σπάνε τον αποκλεισμό της Κούβας και οι ΗΠΑ περιορίζονται να παρακολουθούν. Εκτός του ότι, στις πρόσφατες εκλογές στο Περού, αναδείχθηκε αριστερός πρόεδρος και μάλιστα ινδιάνος και η χώρα προστέθηκε στις άλλες τρεις, που προανέφερα.

Τελικά, έτσι που πάνε τα πράγματα και καθώς η Γνώση και η Πληροφορία έχουν γίνει παραγωγικές δυνάμεις, το τέλος της κρίσης θα έρθει από την αλλαγή στον τρόπο παραγωγής και μαζί θα έρθει και το τέλος του συστήματος.

Στις παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης, με την οποία καταργήθηκε η φεουδαρχία και εγκαθιδρύθηκε ο καπιταλισμός, οι ριζοσπάστες δημοκράτες λέγανε πως «ήρθε η ώρα να πνίξουμε τον τελευταίο Πάπα με τα άντερα του τελευταίου Βασιλιά».

Στην εποχή μας δεν ταιριάζουν τέτοιες άγριες λύσεις, προβλέπω όμως πως δεν είναι μακριά η μέρα που θα μπει στη φυλακή ο τελευταίος τραπεζίτης με τις μαρτυρικές καταθέσεις του τελευταίου καπιταλιστή.

Posted in Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, εφημερίδα Πολίτης, οικονομική κρίση | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Οι πειρατές της Καραϊβικής

Posted by tofistiki στο 12/04/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 12/04/2011

Προχτές, που η τρίτη, κατά σειράν ηλικίας, εγγονή μου έκλεισε τα δεκαπέντε, περιδιάβαζα τα βιβλιοπωλεία για να της πάρω ένα καλό βιβλίο σα δώρο και το μάτι μου έπεσε σε ένα, τιτλοφορούμενο «Οι Πειρατές της Καραϊβικής». Ένα κι ένα σκέφτηκα, για μια έφηβη.

Μόνο που έπεσα έξω. Παρά τον τραβηχτικό τίτλο του, το βιβλίο δεν έχει να κάνει με τους θρυλικούς μπουκανιέρους και τους ατρόμητους κουρσάρους, το Χένρυ Μόργκαν, τον Τζακ Σπάροου, τον κάπταιν Τσαρλς Τζόνσον, τον κάπταιν Μπλουντ και άλλους, που επί δυο αιώνες αντιμετώπιζαν νικηφόρα τους στόλους τριών μεγάλων δυνάμεων της εποχής, της Ισπανίας, της Αγγλίας και της Γαλλίας.

Το βιβλίο αναφέρεται σε τέσσερις ηγέτες της Καραϊβικής και της Λατινικής Αμερικής: Το Φιντέλ Κάστρο, τον Ούγκο Τσάβες, τον Έβο Μοράλες και το Ραφαέλ Κορέα, που οι πολίτες των αντιστοίχων χωρών αποκαλούν με καμάρι «πειρατές της Καραϊβικής», γιατί αψηφούν την υπερδύναμη της εποχής μας, τις ΗΠΑ.

Τελικά το βιβλίο το αγόρασα, αλλά για μένα – στην εγγονή μου πήρα άλλο δώρο – και δε μετάνιωσα, γιατί πρόκειται για πολύ αξιόλογο έργο. Συγγραφέας ο Ταρίκ Αλί, Πακιστανός δημοσιογράφος και κινηματογραφιστής, που ζει και δουλεύει στην Αγγλία και που, για να το γράψει, έκανε πολλά ταξίδια στην Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική. Φυσικά δεν προτίθεμαι να γράψω κριτική ή βιβλιοπαρουσίαση, αλλά να αναφερθώ σε εξελίξεις, που οι περισσότεροι τις αγνοούμε, καθώς τα παπαγαλάκια των Μ.Μ.Ε. δεν τις προβάλλουν, αλλά τις αναλύει πολύ εμπεριστατωμένα ο Ταρίκ Αλί. 

Σε μια περιοχή του πλανήτη, που πριν από λίγα μόλις χρόνια εθεωρείτο η «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, και όπου η θέληση της Ουάσιγκτον ήταν αδιαμφισβήτητη, οι ηγέτες αυτοί τόλμησαν να αγνοήσουν τη λεγόμενη «Συναίνεση της Ουάσιγκτον» (στα αγγλικά Washington Consensus, που δηκτικά ο συγγραφέας συντομογραφεί WC – παραπέμποντας στο αποχωρητήριο). Ο παλαιός καλός καιρός, τότε που έτσι και κουνιόταν κάποιος πρόεδρος ή δικτάτορας λατινοαμερικανικής δημοκρατίας στέλνανε οι ΗΠΑ ένα καταδρομικό και χίλιους πεζοναύτες και καθάριζαν, έχει περάσει. Οι χώρες αυτές πάψανε να είναι «μπανανίες».

Να ξεκαθαρίσω από την αρχή πως ούτε ο Τσάβες, ούτε ο Μοράλες ούτε ο Κορέα είναι δικτάτορες. Εκλέγονται από το 1998 με ελεύθερες εκλογές, όπως το επιβεβαίωσε και ο Τζίμυ Κάρτερ, γεγονός που ενόχλησε τα αμερικανικά Μ.Μ.Ε.. Σε κάθε περίπτωση, για τις πρωτοβουλίες τους, που καίνε τα ξένα οικονομικά συμφέροντα, ζητάνε τη λαϊκή έγκριση και με δημοψηφίσματα τις κερδίζουν με απόλυτη πλειοψηφία.

Ο Ούγκο Τσάβες ανέτρεψε τις συμφωνίες τού Μπρέτον Γουντς, που επέβαλαν οι ΗΠΑ κατά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και σύμφωνα με τις οποίες το πετρέλαιο αγοραζόταν και πουλιόταν στις διεθνείς αγορές μόνο με αμερικανικά δολλάρια. Ο Τσάβες πουλάει το πετρέλαιο, που αφθονεί στη Βενεζουέλα, με πέσος, με ευρώ ή άλλα νομίσματα, προκαλώντας τεράστια οικονομική, αλλά και ψυχολογική ζημιά στις ΗΠΑ. Έφτασε, μάλιστα, στο σημείο να στέλνει σε χαμηλή τιμή πετρέλαιο σε πολιτείες των ΗΠΑ, που μοιράζεται στους φτωχούς!

Συνεργάζεται στενά με την Κούβα και έσπασε το εμπάργκο των ΗΠΑ, στέλνοντάς της πετρέλαιο, η έλλειψη του οποίου ταλαιπωρούσε τη χώρα μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία αγόραζε την κουβανέζικη ζάχαρη δίνοντας πετρέλαιο. Η Κούβα, σε αντάλλαγμα του πετρελαίου της Βενεζουέλας, στέλνει στη χώρα τού Τσάβες χιλιάδες Κουβανούς γιατρούς που πάνε μαζί με κινητά ιατρεία και χιλιάδες επίσης Κουβανούς δασκάλους.

Ο Έβο Μοράλες εθνικοποίησε τα πλούσια κοιτάσματα κασσιτέρου και φυσικού αερίου της χώρας και τα πουλάει στις διεθνείς αγορές με πέσος και όχι με δολλάρια. Είναι ο πρώτος, μετά τον Μπενίτο Χουαρές του Μεξικού, γνήσιος ιθαγενής που έγινε πρόεδρος λατινοαμερικανικής χώρας και, στην ορκωμοσία του, επανέφερε τις αρχαίες τελετές, καταργώντας τη συνήθη χριστιανική τελετουργία.

Ο Ραφαέλ Κορέα έδιωξε τις ξένες εταιρείες που είχαν την εκμετάλλευση των πλούσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και ρύπαιναν ασύδοτα τα νερά των ποταμών της Αμαζονίας και το πιο σημαντικό συγκρότησε διεθνή επιτροπή από οικονομολόγους αναγνωρισμένου κύρους, οι οποίοι έκαναν λογιστικό έλεγχο του υπέρογκου δημόσιου χρέος του Ισημερινού προς τις ξένες τράπεζες. Η επιτροπή απέδειξε πως τα 80% του χρέους ήταν προϊόν παράνομων ενεργειών των τραπεζών, οπότε η κυβέρνηση διέγραψε το ποσοστό αυτό του χρέους, χωρίς αυτό να θεωρηθεί χρεωκοπία της χώρας. Να κάτι που θα έπρεπε να ακολουθήσει και η δική μας κυβέρνηση, αν διέθετε την «αρετήν και τόλμην» του Κάλβου.

Οι τρεις αυτές χώρες μαζί με την Κούβα αποτελούν σήμερα πεδίο σοβαρότατων πειραματισμών, που αν συνεχιστούν και πετύχουν, θα δημιουργήσουν κυριολεκτικά καινούργια κατάσταση πραγμάτων. Θα επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη ενός φίλου μου που είπε:

«Η επόμενη ανατολή θα έρθει από τη δύση».

Posted in Δημοσιεύσεις, Νέες εκδόσεις, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: