Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Posts Tagged ‘Νέες τεχνολογίες’

Η πάλη της μνήμης κατά της λήθης

Posted by tofistiki στο 22/08/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στο Εμπρός στις 23/08/2011

Πολλοί, πνευματικοί άνθρωποι, προοδευτικοί και οπωσδήποτε ανοιχτόμυαλοι, είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην τεχνολογική πρόοδο. Αυτό ξεκινά από παλιά. Κάπου έχω διαβάσει πως ο Σωκράτης αποστρεφόταν το γράψιμο, γιατί αδυνάτιζε τη μνήμη των ανθρώπων, εφόσον γράφοντας κάτι δεν είχαν ανάγκη να το συγκρατούν στη μνήμη τους. Υποστήριζε επίσης πως απόψεις, ιδέες και αντιλήψεις, ενώ με την προφορική τους ανάπτυξη παραμένουν ζωντανές και επιδεκτικές αλλαγής με την καταγραφή τους «απολιθώνονται» κατά κάποιον τρόπο. Όπως ξέρουμε άλλωστε, ο ίδιος δε μας άφησε κανένα γραπτό του κείμενο.

Την τεχνολογική πρόοδο, την οποία όπως γράφω πιο πάνω, αποστρέφονται ή απορρίπτουν τελείως πολλοί πνευματικού άνθρωποι, κατατάσσω πρώτη την Πληροφορική, την κατεξοχήν τεχνολογία της εποχής μας, με όλα όσα σχετίζονται με αυτήν: υπολογιστές, ιστολόγια, ψηφιοποίηση, διαδίκτυο. Βέβαια οι άνθρωποι που σκέφτονται έτσι δεν είναι νέοι. Έχουν προ πολλού περάσει τον Μαλέα της πεντηκονταετίας και αν ζούσαν πριν από έναν αιώνα θα τους έλεγαν «γέρους», όπως έλεγαν τον Γέρο του Μωριά, που όταν νικούσε στα Δερβενάκια ήταν 53 χρονών!.

Όμως η Πληροφορική, αποτελεί για όσους ασχολούνται με το διάβασμα, το γράψιμο και τα συναφή, πολύτιμο, ανεκτίμητο θα έλεγα, εργαλείο. Για να καταλάβετε: αυτό που γράφω για τον Σωκράτη, το διάβασα στο πολύτιμο και πολύτομο βιβλίο του Γουίλ Ντυράν «Παγκόσμια Ιστορία του Πολιτισμού». Σε ποιο σημείο του όμως; Άντε να ψάξεις σε δώδεκα χοντρούς τόμους για να το βρεις. Ενώ αν το είχα ψηφιοποιημένο, θα μπορούσα με τρεις πληκτρολογήσεις να το εντοπίσω. Όπως τόσο εύκολα μπορώ να βρω σε ποιο απόσπασμα του Δημόκριτου αναφέρεται η λέξη «ευεστώ» ή σε ποια ποιήματα της Σαπφώς μνημονεύεται «α σελάνα».

Και τούτο γιατί διαθέτω ένα λαμπρό εργαλείο, το πρόγραμμα TLG = Thesaurus Linguae Grecae (θησαυρός της ελληνικής γλώσσας) που περιέχει ψηφιοποιημένα όλα τα κείμενα των συγγραφέων της Αρχαιότητας και του πρώιμου Μεσαίωνα, από τον Όμηρο ως την Άννα Κομνηνή. Αν είχα τα κείμενα αυτά τυπωμένα σε βιβλία θα έπιαναν τα ράφια βιβλιοθήκης, που θα κάλυπτε τον τοίχο του γραφείου μου, ενώ ψηφιοποιημένα χωράνε σε μια δισκέτα διαμέτρου 12 εκατοστών και βάρους λίγων γραμμαρίων.

Η Πληροφορική λοιπόν βοηθά τη μνήμη και καταπολεμά τη λήθη, μεταφορικώς δε στηρίζει την αλήθεια αφού α-λήθεια είναι η άρνηση της λήθης. Αυτό το ξέρουν όλα τα απολυταρχικά καθεστώτα, ανεξάρτητα πως τιτλοφορούνται. Γιαυτό  μισούν τη αλήθεια, καταπολεμούν τη μνήμη και επιδιώκουν να επιβάλουν τη λήθη στα πλήθη που κυβερνάνε, καταφεύγοντας σε μεθόδους και τεχνικές, που μόνο η φαντασία του Όργουελ θα μπορούσε να γεννήσει. Η απλούστερη μέθοδος φυσικά είναι να απαγορέψουν τη διδασκαλία της ιστορίας στα σχολεία ή να τη διδάξουν παραποιημένη.

Αυτό βέβαια είναι το λιγότερο. Πολλά τέτοια καθεστώτα «ξαναγράφουν» την ιστορία της χώρας που κυβερνούν, διαγράφοντας όσα κεφάλαιά της τους ενοχλούν ή εξαφανίζοντας κάθε ίχνος των ανεπιθύμητων προσώπων. Από τον Γκαίμπελς, που είχε «εξαφανίσει» τον Χάινε και τον Φρόυντ, από όλα τα σχετικά με τη γερμανική λογοτεχνία ή επιστήμη, επίσημα βιβλία ως τον Μάο,  που είχε διατάξει να εξαφανιστούν όλες οι φωτογραφίες των «τριών της Σαγκάης» (μεταξύ των οποίων ήταν και η γυναίκα του), γιατί τόλμησαν να έχουν διαφορετική άποψη από τον Μεγάλο Τιμονιέρη.

Με την εξάπλωση όμως της Πληροφορικής όλοι αυτοί τα βρήκαν πολύ σκούρα. Το Διαδίκτυο είναι απολύτως ανεξέλεγκτο και κάθε προσπάθεια των αγιατολάδων του Ιράν ή των κυβερνητών της Κίνας να το ελέγξουν ή να περιορίσουν τη χρήση του έχει αποτύχει. Και δεν είναι πια υπόθεση λίγων τύπων που παθιάζονται με τη νέα τεχνολογία, αλλά υπόθεση όλης της νεολαίας. Οι εξεγέρσεις που ανατρέψανε τα καθεστώτα της Τυνησίας και της Αιγύπτου, σε μεγάλο βαθμό οφείλουν την επιτυχία τους στη νέα αυτή τεχνολογία.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Αισιόδοξα σενάρια

Posted by tofistiki στο 15/09/2010

Άρθρο του Δ.  Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο «Εμπρός»
στις 14/09/2010

Διαφωνώντας με πολλούς συνομηλίκους μου, που ούτε να ακούσουν θέλουν για Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές, Πληροφορική και Διαδίκτυο, εγώ έχω ενστερνιστεί αυτή τη Νέα Τεχνολογία και καταγίνομαι όσο μπορώ, μαζί της. Φυσικά δεν την υπερτιμώ ούτε τη θεοποιώ. Φρονώ πως η τεχνολογία, οποιαδήποτε τεχνολογία, είναι καλή εφόσον τη χρησιμοποιείς σωστά. Να μην ξεχνούμε πως οι Γερμανοί χρησιμοποιήσανε υψηλή τεχνολογία για επονείδιστους σκοπούς: Τα κρεματόρια των στρατοπέδων συγκέντρωσης, ήταν η τελευταία λέξη τεχνολογικής εξέλιξης των χαλυβουργείων Κρουπ, και το αέριο zyklon, με το οποίο θανάτωναν τους κρατουμένους, ήταν επίσης τεχνολογικά εξελιγμένο προϊόν της BASF. Τελευταία λέξη της τεχνολογικής προόδου, ήταν άλλωστε οι ατομικές βόμβες που πέσανε στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.

Ανεξάρτητα όμως από τη σωστή ή λανθασμένη χρήση της Νέας Τεχνολογίας, αυτή υπάρχει και επηρεάζει τη ζωή μας, ανεξάρτητα αν αυτό μας αρέσει ή όχι. Και η διάδοσή της, δεν μπορεί να ανακοπεί, όσο ισχυρά συμφέροντα και αν θίγει.

Πριν από λίγα μόλις χρόνια, οι ασυρματιστές του εμπορικού ναυτικού, οι λεγόμενοι μαρκονιστές, αποτελούσαν σοβαρό και πολυμελή κλάδο εργαζομένων. Είχαν ισχυρά σωματεία, σχολές που τους εκπαιδεύανε και κατοχυρωμένα δικαιώματα. Ε, λοιπόν, άρκεσε η κατασκευή και η λειτουργία των λεγομένων δορυφόρων πλοήγησης, για να εξαφανιστούν ολοσχερώς, μέσα σε ένα μήνα! Το ίδιο προβλέπω πως θα γίνει, και μάλιστα πολύ σύντομα, με πλήθος άλλους κλάδους. Στις τηλεπικοινωνίες, για παράδειγμα. Σήμερα όλοι έχουμε στην τσέπη μας, ένα κινητό τηλέφωνο, τεχνολογικό προϊόν τελείως άγνωστο πριν είκοσι χρόνια. Έτσι που εξελίσσεται και με το άπειρο πλήθος των δυνατοτήτων που αποκτά συνεχώς, πολύ σύντομα το κινητό τηλέφωνο θα κάνει περιττό το συνηθισμένο σταθερό, με αποτέλεσμα να γίνει περιττή και η ύπαρξη του ΟΤΕ, που το πολύ πολύ να περιοριστεί σε μια ολιγομελή υπηρεσία, από εξειδικευμένους τεχνικούς, που θα καθορίζουν τις συχνότητες και θα ρυθμίζουν τη σωστή χρήση των κινητών τηλεφώνων. Ας πάμε τώρα στην ηλεκτροενέργεια. Ζούμε σε μιαν ηλιόλουστη και ανεμόδαρτη ταυτόχρονα χώρα, και όμως εξακολουθούμε να είμαστε τελευταίοι στην Ευρώπη, στην αξιοποίηση των λεγόμενων «Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας». Πολύ σύντομα και να μου το θυμάστε, κάθε οικοδομή, δίπλα στους καθιερωμένους πια ηλιακούς θερμοσίφωνες, θα διαθέτει πλαίσια με φωτοβολταϊκά κύτταρα, που θα παράγουν το ηλεκτρικό ρεύμα που χρειάζεται, για φωτισμό, θέρμανση και κίνηση (του ασανσέρ). Για μεγαλύτερες καταναλώσεις, φωτισμό δρόμων, λειτουργία ηλεκτροκίνητων συγκοινωνιακών μέσων, κίνηση εργοστασίων κ.λπ., θα υπάρχουν τοπικά πάρκα με ανεμογεννήτριες ή φωτοβολταϊκά. Το αποτέλεσμα θα είναι πως η ύπαρξη της ΔΕΗ, θα γίνει περιττή. Το πολύ να συρρικνωθεί σε ολιγομελή υπηρεσία ειδικών με ρυθμιστικό και συντονιστικό ρόλο, αλλά το πιθανότερο είναι πως θα υποκατασταθεί από τις τεχνικές υπηρεσίες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Καταλαβαίνουμε όλοι τι οικολογικό όφελος θα προκύψει απλώς από το να πάψουμε να καίμε πετρέλαιο ή λιγνίτη, για να κάνουμε ηλεκτρικό ρεύμα. Θα επαληθευθεί μια προφητεία του καθηγητή μου, της Φυσικής, στο Πολυτεχνείο, Παύλου Σαντορίνη, που μας είχε πει (το 1949 παρακαλώ): «Θα έρθει μια ημέρα κύριοι, που όποιος καίει πετρέλαιο, θα φυλακίζεται».

Θα μπορούσα να αναφέρω πολλές άλλες παρόμοιες εφαρμογές της Νέας Τεχνολογίας, όπως η μετατροπή του θαλασσινού νερού σε γλυκό, η πλήρης αυτοματοποίηση των σπιτιών, κ.ά. Θα πούνε όμως πολλοί: Αποτελούν αισιόδοξα σενάρια, όλα αυτά; Και οι χιλιάδες εργαζόμενοι στον ΟΤΕ, στη ΔΕΗ, στις πετρελαιοπηγές, στα λιγνιτωρυχεία, στα δίκτυα διανομής, που θα χάσουν τη δουλειά τους; Εδώ το μόνο που έχω να πω, είναι πως τα σενάρια αυτά είναι αισιόδοξα, με την προϋπόθεση πως θα αλλάξει το οικονομικό σύστημα που κυριαρχεί σήμερα στον πλανήτη (χωρίς να εξαιρώ και την κομμουνιστική -τρομάρα της- Κίνα) και το οποίο βάζει το χρήμα και το κέρδος πάνω από τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαίνεται.

Όταν ο Ντενίς Παπέν έφτιαξε την πρώτη ατμομηχανή, δε φανταζόταν πως έβαλε το σπόρο, για να αλλάξει ο τρόπος παραγωγής. Και όμως σε λιγότερο από δυο αιώνες, η φεουδαρχία, που κυριαρχούσε στον καιρό του, ήταν παρελθόν. Σήμερα, καθώς οι εξελίξεις επιταχύνονται ιλιγγιωδώς, θα χρειαστούν λίγες δεκαετίες.

Στις εικόνες, χειριστήριο ασυρμάτου από το μουσείο τηλεπικοινωνιών του ΟΤΕ
και ατμομηχανή από το site www.sfrang.com

Posted in Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: