Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Posts Tagged ‘Καλλονιάτες’

Για τον Μιχάλη Λιαρούτσο

Posted by tofistiki στο 03/08/2015

LiaroutsosΜε μεγάλη λύπη μάθαμε χτες τον χαμό του Μιχάλη Λιαρούτσου, φίλου ακριβού της Κικής και του Μίμη…
Τον τελευταίο καιρό, και μετά το θάνατο της αγαπημένης του συντρόφου, Ελευθερίας το 2012, είχε κλειστεί στο σπίτι, δεν έβγαινε πολύ. Τον θυμάμαι να τραγουδάει  στο «μνημόσυνο» του Μίμη στους Καλλονιάτες, με την όμορφη, βαθιά φωνή του.
Η κηδεία του θα γίνει αύριο το πρωί, στο νεκροταφείο Καισαριανής. Στη συνέχεια η σορός του θα αποτεφρωθεί στη Βουλγαρία και η στάχτη του θα πεταχτεί στη θάλασσα της γενέτειράς του, της Τήνου, σύμφωνα με τη δεδηλωμένη επιθυμία του.

Θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη και συγκίνηση…

Ο Μίμης, είχε γράψει για τον Μιχάλη, τον οποίο αγαπούσε και σεβόταν υπέρμετρα, στο -ανέκδοτο ακόμα- αυτοβιογραφικό διήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», τις παρακάτω γραμμές, στο πέμπτο κεφάλαιο, που μιλάει για την πρώτη επίσκεψή του στη Μυτιλήνη μαζί την Κική, το καλοκαίρι του 1985:

«Σε λίγες μέρες είχε ανασυσταθεί ένα μέρος της παλιάς παρέας. Αρχηγός της, φυσικά, ο Μιχάλης ο Λιαρούτσος. Πάντα τον θεωρούσαμε αρχηγό της παρέας, από τότε που ήταν γραμματέας της ΕΠΟΝ. Μ΄ όλο που δεν ήταν από το νησί μας, ήταν τρόπον τινά πολιτογραφημένος ντόπιος. Τίτλο που τον κέρδισε κυριολεκτικά με το αίμα του. Παλιός γραμματέας της περιοχής Αιγαίου, έμεινε στο νησί, και μετά τη Βάρκιζα, κυνηγήθηκε, βγήκε στο βουνό, πολέμησε, τραυματίστηκε δυο φορές και ήταν από τους τελευταίους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού που είχαν απομείνει ζωντανοί και άπιαστοι στο νησί.

Άνθρωπος κεφάτος, γλεντζές και καλλίφωνος, γινόταν με την κιθάρα του η ψυχή κάθε σύναξής μας. Από κοντά η γυναίκα του, η Ελευθερία, που του είχε σώσει τη ζωή, όταν τον έκρυψε και τον γιατροπόρεψε, με μύριους κινδύνους και δυσκολίες, τότε που τραυματίστηκε για δεύτερη φορά.»

Έχοντας διαβάσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο του «το ’48 χωρίς φεγγάρι» ήξερα ότι ο Μιχάλης Λιαρούτσος γράφει εξαιρετικά, αλλά δεν είχα διαβάσει ποίησή του μέχρι σήμερα, που η Κική μου έδωσε πολύ συγκινημένη, δύο συλλογές του, που της είχε στείλει με θερμή αφιέρωση. Από την πρώτη, με τίτλο «Από ώρας πρώτης έως ενάτης» *, αντιγράφω ένα πολύ χαρακτηριστικό ποίημα- απολογισμό μιας πολύ γεμάτης και αξιόλογης ζωής:

Προς την έξοδο

Οδεύεις με αταραξία
προς το τέλος

Ότι πολύ εβαρύνθης

Πολύτροπος και πολυκύμαντος ο βίος σου
Μικρά εν αρχή τα όνειρα
που βαθμηδόν ευρύνθησαν
έλαβαν διαστάσεις

Η ελευθερία. Η ισότητα. Η κοινωνική δικαιοσύνη
Οι αγώνες.
Κι εσύ αφιερωμένος.

Λιγοστές οι χαρές από τις επιτυχίες

Περίσσιες οι πίκρες και οι απογοητεύσεις από τις ήττες.
Πάντοτε αναθρώσκων εκ της τέφρας.

Και νυν οδεύεις με αταραξία

Σημαντική η συγκομιδή, τα επιτεύγματα
λεν οι γύρω σου.
Ψήλωσες και θ’ ανέβαινες ψηλότερα
αν δεν ήταν οι περιστάσεις, οι αντιξοότητες, οι διώξεις,
που σ’ εμπόδισαν.

Δεν το πιστεύεις.
Ξέρεις.
Ως εδώ ήσουν. Ως εδώ οι ικανότητες, οι δυνατότητές σου
Απρόσιτες για σένα οι κορυφές.
Ερασιτέχνης, ουδέποτε ειδήμονας και επαΐων.
Φιλομαθής ωστόσο, φιλοπερίεργος ακριβέστερα
και φιλοπράγμων.
Αντλώντας γνώσεις από παντού,
πετώντας από άνθος σε άνθος
ιστορία, πολιτική, οικονομία, φιλοσοφία, φυσική,
λογοτεχνία, μουσική.
Σπαταλώντας δυνάμεις και κόπους
για καινούργιους δρόμους και μονοπάτια.
Περιπλανώμενος ιππότης συνεχώς κάτω από πανύψηλα κάστρα
Πολυπράγμων όμως και περί πολλά τυρβάζων και μεριμνών
πώς να τα ανέβεις;
Σου έλειπαν και τα γονίδια των αναρριχητικών φυτών
και η τεχνική της αναρρίχησης.

Εκ πεποιθήσεως απεχθανόμενος την τεθλασμένην.
Εμπόδιο κι η καρδιά, απείθαρχη στις συμβουλές του κοινού νου.
Μοιρασμένος ανέκαθεν ανάμεσά τους.

Και νυν οδεύεις
με τον απολογισμό ανά χείρας
και τις τελικές διαπιστώσεις.

Πολλοί οι χώροι που εισήλθες.
Πολλά όσα γνώρισες κι έμαθες.
Το μέσο όρο κέρδισες. Και σ’ αυτόν έμεινες.

Ωραία ωστόσο η ζωή σου.
Με τους ήχους της μουσικής
να δονούνε πάντοτε την ψυχή σου
(βιολιά, κόρα, χορωδίες, ρέκβιεμ και τον θρήνο του Φιλίππου
στον Ντον Κάρλο του Βέρντι, τραγουδισμένο από αξέχαστο μπάσο).
Άριες λυπητερές.
Μινοράκια, Νυχτερινά του Σοπέν
που σε γέμιζαν θλίψη
θλίψη όμως ποθητή
και μελαγχολία ηδονική

Ότι από παιδί σε μάγευαν η απεραντοσύνη των εξοχών
και του σκυθρωπού χειμωνιάτικου πελάγους το αχανές
τα κίτρινα φύλλα του φθινοπώρου.
Τα θαμπά, χλομά ηλιοβασιλέματα
και η ερημία των αγρών.

Με τα μάτια μισόκλειστα να βαδίζεις ανάμεσά τους
και το σιγανό χιονόνερο να βιτσίζει το πρόσωπό σου.
Χαϊδεύοντας τα σγουρά κεφαλάκια των τριφυλιών
που φύτρωναν στις ξερολιθιές.
Ακούγοντας το μουρμουρητό των νερών
και ψέλοντας νοερά τους θρήνους των ύμνων της μεγαλοβδομάδας
και το ρέκβιεμ ετέρναμ
που σε ανέβαζε στον ουρανό.

Αυτός ο απολογισμός σου.

Και νυν οδεύεις…

Η Κική, μου έστειλε σήμερα τους παρακάτω στίχους για τον Μιχάλη:

Το ‘μαθα ξαφνικά,
και κρατούσα το μπικ που μου ‘χε βάψει το δάχτυλο…

Κι έτσι που ‘ψαχνα τις σελίδες,
με θολωμένα γυαλιά,
να βρω τους κατάλληλους στίχους,
που θα ‘θελε κι ο Μιχάλης,
βάφτηκαν μ’ ένα χρώμα αταίριαστο,
οι στίχοι που διάλεξα…

Λυπάμαι,
λυπάμαι κατάκαρδα,
όχι γιατί βάφτηκε η σελίδα,
αλλά που μαύρισε η καρδιά μου,
που λιγοστεύουμε!

Κική, 3-8-2015
mimis-kiki-liaroutsoi
——————————————————————————————————————————-

* Από την ποιητική συλλογή «Από ώρας πρώτης έως ενάτης», εκδόσεις Εντός, Αθήνα,  Ιούνιος 2004
Το σκίτσο του Μιχάλη Λιαρούτσου είναι του Μίλτη Παρασκευαΐδη.
Η φωτογραφία με την Ελευθερία και τον Μιχάλη, είναι από τα ογδοηκοστά γενέθλια του Μίμη, είχαμε κάνει μια μεγάλη γιορτή με όλους τους καλούς του φίλους…

Posted in Αριστερά - κινήματα, Εις μνήμην, Ποίηση, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , , , | 3 Σχόλια »

Τρία χρόνια που μας λείπει…

Posted by tofistiki στο 17/12/2014

Τρία χρόνια σήμερα από το θάνατο του Μίμη…. και κάθε μέρα, είναι στο μυαλό μας

 

Το μεσημεράκι του Σαββάτου θα μαζευτούμε και πάλι στο στέκι των Καλλονιατών, να πιούμε ένα ποτήρι στη μνήμη του, να τον θυμηθούμε παρέα με τους καλούς του φίλους, και να διαβάσουμε κάποια αποσπάσματα από το βιβλίο του, το αυτοβιογραφικό «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που πρόκειται -σύντομα ελπίζουμε- να εκδοθεί.

 

————————-

 

Ο Νίκος στο ιστολόγιό του δημοσίευσε χτες ένα ακόμα απόσπασμα από το βιβλίο του “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης”, όπως κάνει συνήθως κάθε Τρίτη.

Για τον Βόρη Φεδέρωφ και την κόρη του, τη Ζήνα, έχει γράψει και το «Φιστίκι», εδώ:

“Πρωτινά σπίτια-Κάστρο Μυτιλήνης- πινελιές και πενάκι”

Η εκμάθηση της ρωσικής και η φιλία με τον Β.Ν. Φεδέρωφ

Βόρης και Ζήνα Φεδέρωφ

Posted in Εις μνήμην, Σκίτσα-φωτογραφίες, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Στο στέκι των Καλλονιατών, ένα χρόνο μετά

Posted by tofistiki στο 31/12/2012

Ήταν πολύ όμορφα το μεσημεράκι του Σαββάτου στο στέκι των Καλλονιατών! Μαζευτήκαμε να πιούμε ένα ποτήρι στη μνήμη του Μίμη, να γευτούμε όσα με φροντίδα ετοίμασε η Κική, να τον θυμηθούμε, να τραγουδήσουμε τα τραγούδια που αγαπούσε και να μοιραστούμε με τους καλούς του φίλους το καινούργιο βιβλίο του που μόλις κυκλοφόρησε, αντί μνημοσύνου.

Σας ευχαριστούμε όλους για την αγάπη και τη ζεστασιά με την οποία κρατάτε ζωντανή τη μνήμη του!

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Κι ένα βίντεο που προβλήθηκε προχτές, με τη φωνή του να συνοδεύει τραγουδώντας στη ντοπιολαλιά της Μυτιλήνης τρία τραγούδια της Αντίστασης στη Λέσβο:

(πατήστε πάνω στο βίντεο για να το δείτε σε μεγαλύτερο μέγεθος)

Καλή χρονιά σε όλους, με υγεία και καλή παρέα!
🙂

Posted in Εις μνήμην, Σκίτσα-φωτογραφίες, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Κάτι σαν μνημόσυνο

Posted by tofistiki στο 29/01/2012

Χτες το Σάββατο, 28 του Γενάρη, μαζευτήκαμε το μεσημεράκι στο φιλόξενο στέκι των Καλλονιατών, που τόσο είχε αγαπήσει ο Μίμης, να πιούμε ένα ποτήρι στη μνήμη του, να μοιραστούμε αναμνήσεις από κείνον, να τον θυμηθούμε, να τον τιμήσουμε ο καθένας μας κι όλοι μαζί, με τη συνοδεία των μεζέδων που ετοίμασαν η Κική με τη βοήθεια της Τούλας.

Κάποια στιγμή, ο Ηλίας ο Παπαδόπουλος έκατσε στη θέση που πάντα καθόταν ο Μίμης κι έπαιξε με τη φυσαρμόνικα το «ακορντεόν», με το οποίο τον είχε αποχαιρετήσει και τη μέρα της κηδείας. Μετά, εκείνος κι ο Πάνος ο Κοντέλλης πιάσαν το τραγούδι, και μαζί τους σιγοτραγουδήσαμε όλοι, αγαπημένα παλιά τραγούδια και μερικά στη λεσβιακή ντοπιολαλιά, όπως συνήθιζαν να κάνουν στις συνάξεις του Σαββάτου.

Αργότερα, διαβάστηκαν αποσπάσματα κάποιων κειμένων που γράφτηκαν από αγαπημένους φίλους για το θάνατο του Μίμη.
Η συγκίνηση όλων ήταν μεγάλη, όπως μεγάλη είναι για όλους μας η αίσθηση της απουσίας του, ανάλογη του χώρου που καταλάμβανε στη ζωή μας…

Η όμορφη παρέα των Καλλονιατών είναι σίγουρο ότι θα κρατάει πάντα μια θέση στις συνάξεις της για τον Μίμη.

Όπως συμβούλευε συχνά και κείνος: Κάντε παρέες – έρχονται δύσκολες μέρες!

Στο παραπάνω «ενθύμιον» με τη χειρόγραφη σημείωση του Μίμη στην πίσω πλευρά, ο ίδιος είναι 3ος από δεξιά στην πρώτη σειρά, με τα ναυτικά, και 4ος από αριστερά είναι ο Ηλίας Παπαδόπουλος.

Posted in Εις μνήμην, Περιοδικό, Σκίτσα-φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , | 2 Σχόλια »

Ο δικός μας άνθρωπος

Posted by tofistiki στο 30/12/2011

Αναδημοσιεύουμε το άρθρο του Τάκη Χαραλ. Ιορδάνη,
που δημοσιεύτηκε στις 28/12/2011, στο Εμπρός

 Το τελευταίο Σαββάτο στις 17 του μηνός, η συντροφιά μας στους «Καλλονιάτες», όπως αυτός μας έλεγε, συμπεριλαμβάνοντας βέβαια και τον εαυτό του (απ’ το περιοδικό του, που αυτός εξέδιδε, το «ΦΥΣΤΙΚΙ» αντιγράφω τον ορισμό: Καλλονιάτες ονομάζονται λόγιοι λεσβιακής καταγωγής, οι οποίοι, από τον Οκτώβριο έως το Μάιο συγκεντρώνονται, συζητώντας και τρωγοπίνοντας κάθε δεύτερο Σαββάτο μεσημέρι, στο φιλόξενο εντευκτήριο του Συλλόγου Καλλονιατών), στο «εντευκτήριο του Σαββάτου» όπως ο συντάκτης του παρόντος έχει γράψει προ μηνών στο περιοδικό «Καλλονιάτικα», είχε μια σοβαρή απουσία.
Δεν είχε φανεί ο Δημήτρης, ο Δημήτρης Σαραντάκος, αυτός που ήταν πάντα παρών από τους πρώτους. Η πρώτη αμηχανία μας και το σχετικό ερώτημα μας, ατυχώς απαντήθηκε ύστερα από κάποια ώρα από ένα τηλεφώνημα του μοναχογιού του, Νίκου στον οικοδεσπότη μας, το Χρήστο Τραγέλλη. «Ο Δημήτρης εκτάκτως εισήχθη σε κλινική και ότι μάλλον σοβαρά είναι η κατάστασή του». Διαλυθήκαμε, όπως ήταν φυσικό, και κάποιοι από μας πήγαν εκεί. Ατυχώς η κατάστασή του απεδείχθη ότι δεν ήταν ανατάξιμη και ο Μίμης έφυγε για πάντα στα 82 του χρόνια.

Με το Δημήτρη γνωριστήκαμε τα τελευταία χρόνια στους «Καλλονιάτες» και μεταξύ μας αναπτύχθηκε αμοιβαία εκτίμηση που ξεκινούσε απ’ το γεγονός ότι φοιτήσαμε κι οι δύο στα ίδια θρανία στη Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Πολυτεχνείου. Έτσι με προσφωνούσε με το «συνάδελφε». Για το προσηγορικό αυτό, μια φορά του ζήτησα εξήγηση επί τούτου και με το εύχαρες ύφος του και τον ωραίο τρόπο ομιλίας του, μου είπε: «Σε αποκαλώ ούτως για τρεις λόγους. Πρώτον έχουμε τελειώσει την ίδια σχολή στο Μετσόβιο, άρα έχουμε τον ίδιο τρόπο σκέψης. Δεύτερον διότι έχεις και συ το χάρισμα να χειρίζεσαι με ορθό τρόπο τον κάλαμον αλλά και με καλλιέπεια τον λόγον και τρίτο και κυριότερο διότι είσαι συνδαιτυμόνας, επαξίως βέβαια, εδώ στους Καλλονιάτες». Και συνέχισε: «Θα σου έδινα τον τίτλο του “συντρόφου”. Όμως το αποφεύγω διότι ατυχώς η λέξη αυτή τα τελευταία χρόνια έχει βιασθεί από τους κάθε λογής σαλτιμπάγκους που τη χρησιμοποιούν δι’ ίδιον όφελος και την αποφεύγω, για να μη σε προσβάλλω».

Όταν φεύγαμε απ’ τη φιλόξενη στέγη των «Καλλονιατών» και εκ του ότι πηγαίναμε προς την ίδια στάση, πάντα τον συνόδευα και εκεί βρίσκαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και τα επιστημονικά ως και επαγγελματικά μας. Στις κατ’ ιδίαν αυτές συζητήσεις μας, έβλεπα το πόσο βαθύς γνώστης της επιστήμης ήταν.
Στην τελευταία συζήτησή μας το Σαββάτο 26 Νοεμβρίου, μου μίλησε για την ανακάλυψη του αιώνα, όπως τη χαρακτήρισε, και κατά κόρον μου τόνισε είναι «η ανακάλυψη». Το γραφένιο, φύλλο άνθρακος στο πάχος ενός ατόμου. Ως μικρός μαθητής, απορροφούσα απ’ το στόμα του Δημήτρη τα σχετικώς λεγόμενά του και εκείνος παρ’ όλο ότι βιαζόταν να  φύγει, ήθελε να μου τελειώσει τη «διάλεξή» του αυτή. Θυμούμαι να μου λέει ότι το υλικό αυτό θα υποκαταστήσει το πυρίτιο στην τεχνολογία των κομπιούτερς γιατί πλέον της μονοατομικής διάστασης πάχους, έχει και ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας. Τέλος, κλείνοντας, «προφήτευσε» ότι η νανοτεχνολογία με το γραφένιο, ίσως λύσει άπαξ και δια παντός τις ενεργειακές ανάγκες του ανθρώπου, αξιοποιώντας την ηλιακή ενέργεια. Έκλεισε λέγοντας μου: «Φαντάζεσαι Τάκη “επενδύοντας” το σπίτι σου με γραφένιο, να μη χρειάζεσαι πια πετρέλαιο, φυσικό αέριο, κάρβουνο και όλα τα άλλα ενεργειακά; Ίσως αυτό το υλικό απαλλάξει τον άνθρωπο από την ενεργειακή εξάρτηση, την καταδυνάστευση των “επτά αδερφών”, τους πολέμους, τη φτώχεια και όλα τα κάθε λογής δεινά του!!».
Χωριστήκαμε εντυπωσιασμένος απ’ την «προφητεία» του. Θα θυμούμαι το Δημήτρη, το βαθυστόχαστο αυτό επιστήμονα αλλά και συνειδητό ανθρωπιστή, μ’ αυτή την τελευταία μας κουβέντα. Θα τον κρατώ δε πάντα στη θύμησή μου, με την εντύπωση της τελευταίας αυτής κουβέντας μας και βέβαια με την «προφητεία του».

Σε κάποια άλλη παλιότερη κουβέντα μας, σε αναφορά προς τα «υπαρξιακά μας», μου έλεγε ότι ήταν έτοιμος από κάθε άποψη, αφού ο κύκλος της ζωής του ήταν πλήρης επίσης, από κάθε άποψη. Πλήρης ως μου τόνισε, ως άνθρωπος, ως σύζυγος, ως πατέρας, ως παππούς (το κυριότερο όπως υπογράμμιζε), ως επιστήμονας, ως αρθρογράφος και συγγραφέας και αυτό που μου τόνισε ήταν το, ως ολοκληρωμένο κατά το δυνατόν, κοινωνικό όν. Τούτο μου είπε είναι η κατάκτηση του ανθρώπου. Να λογίζεται μέλος της κοινωνίας, της συντροφιάς, της παρέας. Και συνέχιζε: «Τάκη, εμάς τους Έλληνες μάς σώζουν οι παρέες. Πριν δέκα χρόνια  είχα δημοσιεύσει στο “ΕΜΠΡΟΣ” ένα κείμενο με τίτλο “Κάνετε παρέες – έρχονται δύσκολες μέρες”. Επειδή οι δύσκολες μέρες ατυχώς ήρθανε, για να μη τα πω προφορικά και αλλάξω κατά κεραία το νόημα, σου δίνω το “ΦΥΣΤΙΚΙ” (Απριλίου – Ιουνίου 2011) που το αναδημοσιεύω, για να δεις τη συλλογιστική μου». Πράγματι διαβάζοντάς το, βλέπει κανείς το πώς τεκμηριώνει την άποψη του αυτή με εδραία επιχειρηματολογία, ξεκινώντας από τα σχετικώς λεχθέντα από το μεγάλο Αριστοτέλη και ακόμη πιο πίσω από τον ατομικό φιλόσοφο το Δημόκριτο. Και έκλεισε λέγοντας: «Εμείς λοιπόν εδώ οι Καλλονιάτες, κάνουμε αντίσταση στους εξουσιαστές που μισούν την παρέα. Διάβασέ το και θα δεις το λόγο».

Ο Μίμης Σαραντάκος, θιασώτης του ανθρωπισμού και της ανθρωποκεντρικής θεώρησης των πραγμάτων, είχε κλασική παιδεία και βαθειά γνώση της αρχαιοελληνικής γραμματείας, που θα τη ζήλευαν πολλοί φιλόλογοι. Όμως και ως μηχανικός, υπήρξε εμβριθής γνώστης της Χημικής Μηχανικής. Οι συνάδελφοι μηχανικοί προσέφευγαν είτε στα κάθε λογής επιστημονικά του πονήματα είτε στην, πενήντα κοντά χρόνια, πείρα του αλλά και στις γνώσεις απ’ τα αδιάλειπτα διαβάσματά του και την εντρύφηση του στις γραφές. Στις κάθε λογής γραφές έλεγε με νόημα, για να μη μας παρεξηγήσουν κάποιοι.

Κλείνοντας το παρόν, που ως στερνό αντίο γράφω στο δικό μας άνθρωπο, το Δημήτρη Σαραντάκο, θα ήθελα να τονίσω ότι πέραν της αφηγηματικής δεινότητάς του, με εντυπωσίαζε κάθε φορά η ικανότητά του να απαγγέλλει ποιήματα από μνήμης ακόμη και ποιητών δευτέρας γραμμής.
Το καλλικέλαδο επίσης της φωνής του και η ευρεία γνώση των τραγουδιών κάθε είδους που σε αρμονικό τρίο με τον Πάνο Κοντέλλη και τον Ηλία Παπαδόπουλο τραγουδούσαν, μας μετέφεραν σε εποχές νοσταλγίας πίσω στη γενέτειρά μας ή πίσω στα χρόνια της νιότης μας. Τέλος, όταν έπιανε τη φυσαρμόνικα μόνος του ή σε ντουέτο με τον Ηλία, έδιναν στην αίθουσα των Καλλονιατών, αίσθηση υπερβατικής ηχητικής αρμονίας.

Μίμη, καλό σου ταξίδι. Η μνήμη σου θα είναι άσβεστη και σε μας την παρέα σου, «τους Καλλονιάτες».

Ηλιούπολη
22.12.2011

* Ο Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», π. Διευθύνων Σύμβουλος της  Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, π. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.
 
——————-

Η φωτογραφία, είναι από τη σύναξη των «Καλλονιατών» που έγινε στις 28 του Γενάρη, αντί μνημοσύνου για τον Μίμη και όπου μεταξύ άλλων, ο κ. Τάκης διάβασε το παραπάνω κείμενό του.

 

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Οι «Καλλονιάτες» της Αθήνας

Posted by tofistiki στο 29/11/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί σήμερα στο «Εμπρός»

Πριν από δέκα ακριβώς χρόνια, συγκεκριμένα στις 22 Νοεμβρίου 2001, δημοσιεύθηκε σ΄ αυτή τη στήλη σημείωμά μου με τον τίτλο «Κάντε παρέες – έρχονται δύσκολες μέρες», στο οποίο μεταξύ άλλων υποστήριζα πως οι παρέες μας βοηθούν να αντισταθούμε στην ισοπέδωση που μας απειλεί και να μη μετατραπούμε σε αποχαυνωμένους καταναλωτές.

Το πρώτο βήμα σ΄αυτή την αντίσταση είναι να κρατήσουμε τις παρέες μας ή να κάνουμε καινούργιες. Όπως ξανάγραψα, οι εξουσιαστές μισούν την παρέα, γιατί παρέα σημαίνει συζήτηση και η συζήτηση προβληματίζει και ακονίζει το μυαλό κι αυτό δεν το θέλουν.

Όπως γράφει ο Ασημάκης Πανσέληνος στο θαυμάσιο βιβλίο του “τότε που ζούσαμε” η παρέα είναι η πιο ριζωμένη, η πιο μακρόβια και η πιο δημοκρατική μορφή άτυπης ένωσης ανθρώπων. Υφίσταται από τότε που οι άνθρωποι δημιούργησαν τις πρώτες πόλεις. Πολλές παρέες κρατάν ολόκληρη ζωή και τέλος στην παρέα μετέχεις αυτοβούλως, δε σε υποχρεώνει κανένας. Πας γιατί γουστάρεις τους φίλους σου, με τους οποίους συζητάς, καλαμπουρίζεις και καυγαδίζεις καμιά φορά. Στην παρέα δεν υπάρχει αρχηγός αλλά καμιά φορά ο ζωηρότερος γίνεται πρώτος μεταξύ ίσων.

Βασικό στοιχείο της παρέας είναι η κουβέντα. Παρέα με αμίλητους ανθρώπους δε γίνεται. Στη συζήτηση δεν είναι καθόλου απαραίτητο να υπάρχει ομοφωνία, το αντίθετο μάλιστα. Οι διαφωνίες τρέφουν την κουβέντα ακόμα και αν καταλήγουν σε καυγά. Είναι κι αυτός, ο καυγάς, μέσα στη λογική της παρέας.

Μια τέτοια παρέα, που λειτουργεί πάνω από δέκα πέντε χρόνια είναι οι λεγόμενοι «Καλλονιάτες», οι οποίοι κάθε δεύτερο Σάββατο μεσημέρι, μαζεύονται στο φιλόξενο και άνετο εντευκτήριο του Συλλόγου Καλλονιατών, σε μια πάροδο της λεωφόρου Συγγρού. Στην πραγματικότητα ο μοναδικός γνήσιος Καλλονιάτης είναι ο αγαπητός Χρήστος Τραγέλλης, που είναι και η ψυχή των συνάξεών μας και φορτώνεται τον κόπο να μοιράσει ακριβοδίκαια τα εδέσματα που κουβαλάμε από τα σπίτια μας. Χωρίς τον Χρήστο και την προσφορά του η παρέα των «Καλλονιατών» δε θα υφίστατο.

Στις συνάξεις των «Καλλονιατών» επικρατεί γενικώς ευτράπελο πνεύμα. Με σιωπηρή συμφωνία δεν κουβεντιάζουμε ποτέ για οικονομικά θέματα, για το ποδόσφαιρο, για την τηλεόραση και για την κοσμική κίνηση. Η θεματολογία των συζητήσεων είναι πολύ μεγάλη, αλλά εντοπίζεται κυρίως σε πνευματικά θέματα. Έτσι πρέπει να ήταν τα Συμπόσια των Αρχαίων. Πάντως και οι συζητήσεις, ακόμη και για ενδιαφέροντα ζητήματα, δεν κρατάνε πολύ. Συνήθως διακόπτονται από λογοπαίγνια, πειράγματα, καμιά φορά από απαγγελίες, για να καταλήξουν στο τραγούδι.

Ευτυχώς ανάμεσα στους συνδαιτυμόνες υπάρχουν πολλοί καλλίφωνοι. Τις καλύτερες φωνές διαθέτουν ο Λιάκος Παπαδόπουλος, ο Πάνος Κοντέλλης και ο Μιχάλης Λιαρούτσος. που δεν είναι ούτε Καλλονιάτης, ούτε Λέσβιος παρά Τηνιακός, επαξίως όμως μπορεί να θεωρηθεί Μυτιληνιός, όχι μόνο γιατί έχει παντρευτεί την Ελευθερία, μια εξαιρετική Μυτιληνιά (και σύμφωνα με το λεσβιακό θέσπισμα: Απού που ήσι; – Απ΄του χουργιό τς ιγιναίκας ιμ), αλλά και γιατί έχυσε το αίμα του στο νησί. Ομοίως, δεν είναι Μυτιληνιά και η ποιήτρια Αγγελική Καπετανάκη, που με την ενεργή συμμετοχή της στην προετοιμασία των «συμποσίων», συντελεί αποφασιστικά στην επιτυχία τους.

Στους «Καλλονιάτες» συγκαταλέγονται κυρίως λόγιοι (λογοτέχναι, ποιηταί και άλλα ύποπτα στοιχεία – όπως έγραφε στην αναφορά του εκείνος ο γραφικός χωροφύλαξ). Ο Πάνος Κοντέλλης, σεναριογράφος πολλών αξέχαστων ταινιών, που όταν μερακλωθεί θυμάται τραγούδια από παλιές επιθεωρήσεις, ο Γιάννης Χατζηβασιλείου, εκπαιδευτικός, που εκδίδει το αξιόλογο περιοδικό «Αγιάσος», ο ευαίσθητος ποιητής Δημήτρης Νικορέντζος, ο Τάκης Ιορδάνης, ο Γιώργος Τσαλίκης, ο υπογράφων και άλλοι, ενώ τις συνάξεις τους στολίζουν με την παρουσία τους και πολλές γυναίκες. Εκτός από την κα η Καπετανάκη, που προαναφέρω, έρχονται η Παρίτσα Χωριανοπούλου – Πολυχρονιάδου, η Βαγγελίτσα Αποστόλου-Παναγιώτου, η Ελευθερία Γανίτη. Τέλος, αραιές, πλην σημαντικές παρουσίες είναι του καθηγητή του ΕΜΠ Δημήτρη Νιάνια και άλλων εκπροσώπων της Λεσβιακής διανόησης.

Από το προσκλητήριο αυτό λείπουν, ο Θανάσης Τσερνόγλου, ο Θανάσης Πολυχρονιάδης, ο Νίκος Γανίτης και ο Μπάμπης Αναγνώστου. Βλέπετε έχουμε οι περισσότεροι κάμψει τον Μαλέα των εξήντα και πολλές φορές όταν έρχεται η κουβέντα και διαπιστώνω πόσοι φίλοι και γνωστοί λείπουν, μου έρχονται στο νου οι στίχοι του Καβάφη, από το ποίημα «τα κεριά»

***
μια θλιβερή σειρά κεριά σβησμένα
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμα
κατάμαυρα κεριά, κυρτά, λειωμένα,
δε θέλω να τα βλέπω, με λυπεί η μορφή των
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμάμαι….

***

Το σημείωμα αυτό το έγραψα, μεταξύ άλλων και σαν ερέθισμα προς τους λοιπούς «Καλλονιάτες» να καθίσουμε και να καταγράψουμε από κοινού τον βίο και την πολιτεία της παρέας αυτής.

 —

 

 

Posted in Τσ’ Μυτ’λήν’ς, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Παρέες ηλικιωμένων

Posted by tofistiki στο 14/12/2010

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο «Εμπρός» στις 14/12/2010

Πριν από εννέα ακριβώς χρόνια, δημοσιεύτηκε σ’ αυτήν τη σελίδα σημείωμά μου με τον τίτλο «Φτιάξτε παρέες, έρχονται δύσκολες μέρες», στο οποίο εξηγούσα τον ρόλο και τη σημασία της παρέας, της πιο ριζωμένης, της πιο μακρόβιας και της πιο δημοκρατικής μορφής άτυπης ένωσης ανθρώπων, όπως γράφει και ο Ασημάκης Πανσέληνος στο θαυμάσιο βιβλίο του «Τότε που ζούσαμε».

Την παρέα, δηλαδή την ταχτική συναναστροφή με φιλικά σου πρόσωπα, την κατατάσσω στις μικρές χαρές της ζωής. Μικρές, αλλά πολύ μεγάλης σημασίας. Πρόσφατες επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει πως αυτές οι μικρές χαρές της ζωής, η συναναστροφή με τους φίλους σου, η παρακολούθηση μιας ταινίας ή μιας θεατρικής παράστασης, η ακρόαση μουσικής, το διάβασμα ενός βιβλίου και φυσικά ο έρωτας με το ταίρι σου, όχι μόνο μας ευχαριστούν, αλλά παρατείνουν τη ζωή μας και μας προφυλάσσουν από πολλές αρρώστιες.

Στην παρέα μετέχεις αυτοβούλως, δε σε υποχρεώνει κανένας. Πας γιατί γουστάρεις τους φίλους σου, με τους οποίους συζητάς, καλαμπουρίζεις και καυγαδίζεις καμμιά φορά. Στην παρέα δεν υπάρχει αρχηγός, αλλά καμμιά φορά ο ζωηρότερος γίνεται πρώτος μεταξύ ίσων. Βασικό στοιχείο της παρέας είναι η κουβέντα. Παρέα με αμίλητους ανθρώπους δε γίνεται. Στη συζήτηση δεν είναι καθόλου απαραίτητο να υπάρχει ομοφωνία, το αντίθετο μάλιστα. Οι διαφωνίες τρέφουν την κουβέντα ακόμα και αν καταλήγουν σε καβγά. Είναι κι αυτός, ο καβγάς, μέσα στη λογική της παρέας.

Συνεπής προς αυτή την άποψη, εδώ και πολλά χρόνια συμμετέχω σε τρεις παρέες, που συνέρχονται σχεδόν ανελλιπώς κάθε μία ή δύο βδομάδες, την ίδια πάντα μέρα και ώρα και στον ίδιο πάντα τόπο. Κι αυτό γίνεται επί πολλά χρόνια, πλην φυσικά της θερινής περιόδου, κατά την οποία οι παρέες αυτές προσωρινά διαλύονται.
Η πρώτη και η πιο μακρόβια από τις παρέες αυτές είναι οι λεγόμενοι «Καλλονιάτες», μολονότι ο μοναδικός Καλλονιάτης είναι ο αγαπητός Χρήστος Τραγέλλης, αλλά λεγόμαστε έτσι γιατί μαζευόμαστε κάθε δεύτερο Σάββατο, το μεσημέρι, στο φιλόξενο εντευκτήριο του Συλλόγου των εν Αθήναις Καλλονιατών. Οι «Καλλονιάτες» είναι κατά κάποιον τρόπο η αθηναϊκή εκδοχή των «Καφελογίων» της περιόδου ’85 – ‘95 και θα μπορούσαν να θεωρηθούν απόγονοι του παλιού εκείνου «Φιλογέλωτα» των αρχών του 20ού αιώνα.
Στις συνάξεις μας επικρατεί πνεύμα ευτράπελο, και τα τραγούδια, οι απαγγελίες ή η ανάγνωση περικοπών από βιβλία είναι μέσα στο πρόγραμμα. Αντίθετα, δεν κουβεντιάζουμε ποτέ για οικονομικά θέματα ή για ποδόσφαιρο, ελάχιστα, δε, μας απασχολεί η πολιτική και μάλιστα η τρέχουσα.

Η δεύτερη παρέα συγκεντρώνεται κάθε δεύτερη Παρασκευή απόγεμα, στον Μορφωτικό Σύλλογο Αίγινας, που εδώ και έξι περίπου χρόνια έχει εγκαινιάσει το «Φιλολογικό Καφενείο». Εδώ τα πράγματα είναι πιο σοβαρά (όχι όμως σοβαροφανή, να εξηγούμαστε), γιατί, παρά την ονομασία της, η παρέα αυτή δεν έχει πετύχει την επιθυμητή ατμόσφαιρα του καφενείου. Συνήθως υπάρχει προκαθορισμένο κεντρικό θέμα για συζήτηση.

Τέλος, η τρίτη παρέα μου είναι οι παλιοί συμμαθητές μου στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης, όσοι βρίσκονται στην Αθήνα φυσικά. Η αφορμή για τη συγκρότησή της ήταν η αξέχαστη συνεστίαση των αποφοίτων τού 1946, που έγινε στη Μυτιλήνη με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα χρόνων από την αποφοίτησή μας. Είχαμε αποφοιτήσει 63, και πενήντα χρόνια μετά ζούσαμε οι 53, αλλά στη συνεστίαση ήρθανε 34 γιατί οι υπόλοιποι δεν ήταν εύκολο να εντοπιστούν ή δεν μπορούσαν να έρθουν. Από τότε συγκεντρωνόμαστε συνήθως κάθε Πέμπτη μεσημέρι σε ένα καφενείο στην πλατεία Συντάγματος. Το θλιβερό όμως γεγονός, απολύτως φυσιολογικό και κατανοητό φυσικά, είναι πως, όσο περνάνε τα χρόνια, όλο και κάποιοι λείπουν.
Ώρες ώρες όταν σκέφτομαι τους συμμαθητές μου, τους παρομοιάζω με στρατιωτικό τμήμα αποδεκατισμένο από τη ζωή. Αν σήμερα κάναμε προσκλητήριο, θα αναφέραμε: Παρόντες 25. Απόντες 38. Εξ αυτών νεκροί 26, τραυματίες (κατάκοιτοι ή σε αναπηρικό καροτσάκι) 8, αιχμάλωτοι (σε οίκο ευγηρίας) 4.

Παρ’ όλα αυτά, όσο κι αν με θλίβει η είδηση μιας ακόμα απουσίας, προτιμώ χίλιες φορές την παρέα των συμμαθητών μου από τη μοναξιά, αχώριστο σύντροφο πολλών συνομηλίκων μου.
Δε θα ήθελα ποτέ να μοιάσω με τον γέρο εκείνον του Καβάφη που

… στου καφενείου του βουερού το μέσα μέρος,
σκυμμένος στο τραπέζι, κάθεται ένας γέρος
με μιαν εφημερίδα μπρός του, δίχως συντροφιά…

Posted in Αναμνήσεις, Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: