Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Archive for the ‘Γνώμες και σχόλια’ Category

Το φαγοπότι στα κανάλια της τηλεόρασης

Posted by tofistiki στο 07/12/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στις 6/12/2011 στο Εμπρός


Αυτές τις μέρες, που οι συνεχιζόμενες απεργίες των εργαζόμενων στην κρατική τηλεόραση μας έχουν καταδικάσει να βλέπουμε μόνο ιδιωτικά κανάλια, μου έχει κάνει εντύπωση το γεγονός πως σε τρία από τα κανάλια αυτά, και σε ώρες μεγάλης θεαματικότητας, προβάλλονται προγράμματα που αφορούν αποκλειστικά το μαγείρεμα.
Διερωτώμαι, σε ποια χώρα ζούνε αυτοί οι άνθρωποι και σε τι αποβλέπουν δείχνοντάς μας πώς μαγειρεύονται πολύπλοκα και κατά κανόνα ακριβά εδέσματα;
Εξ όνυχος τον λέοντα. Ξεκινώ από τα πιο ανώδυνα: την ποιότητα των εκπομπών αυτών. Οι μάγειροι-παρουσιαστές δεν πλησιάζουν με τίποτα το συμπαθέστατο Μαμαλάκη ή τη γραφική Βέφα. Δεν έχουν καν το νιονιό να σκεφτούν πως κανείς και καμμία δε μαγειρεύει στην κουζίνα του φορώντας άσπρα ή βραδινά φορέματα και (οι άντρες) γραβάτα και όλοι χωρίς ποδιά.
Ύστερα, όλοι αυτοί (προγραμματιστές και παρουσιαστές) δεν έχουν αντιληφθεί πως εδώ και τρία χρόνια η Ελλάδα έχει βυθιστεί στην παγκόσμια οικονομική κρίση; Πως υπάρχουν χιλιάδες συνάνθρωποί μας που δεν μπορούν να αγοράσουν ούτε ένα κιλό φασόλια ή φακές; Δεν έχουν δει ή δεν έχουν ακούσει πως υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν στους κάδους απορριμμάτων, όπως κάνανε οι παππούδες τους στην Κατοχή; Πως υπάρχουν χιλιάδες παιδάκια που πάνε σχολείο ή κοιμούνται νηστικά;

Και το επόμενο ερώτημα είναι: πού αποσκοπεί αυτή η προβολή πανάκριβων και πολυτελών εδεσμάτων και μαγειρικών τεχνικών; Να ξεχάσουν οι πεινασμένοι την πείνα τους βλέποντας πώς μαγειρεύεται ραγού με τρούφες; Να δείξουμε στους εξ ανατολών ή εκ βορρά γείτονές μας πως καλοπερνάμε; Ή μήπως να εδραιωθεί στα παιδιά μας η ιδέα πως το παν είναι το φαγητό (ή όπως θα έλεγε ο Ροΐδης, «να μάθωσιν ότι το παν έγκειται εις την ικανοποίησιν της κοιλίας και των υπ’ αυτήν»).

Η μόνη λογική εξήγηση για όλα αυτά τα απαράδεκτα είναι πως οι εκπομπές αυτές είναι φτηνές για τα ταμεία των σκουπιδοκάναλων. Εκπομπές με πολιτιστικό περιεχόμενο θα ήταν πολύ ακριβότερες. Ακόμη και ένας δευτερεύων τραγουδιστής, ακόμα και μια τριμελής ορχήστρα, θα ζητούσαν περισσότερα από τους φτηνιάρηδες αυτούς. Άσε που στις εκπομπές τους κάνουν εντέχνως και γκρίζα διαφήμιση, προβάλλοντας τη μάρκα των συσκευών (μίξερ, βραστήρων κ.λπ.) που χρησιμοποιούν, έναντι φυσικά αμοιβής.

Η Ελλάδα (και όχι μόνο η αρχαία, αλλά και η σύγχρονη) φημιζόταν κάποτε για τον πολιτισμό της, για τους ποιητές, τους συνθέτες, τους ζωγράφους και τους συγγραφείς της. Δεν είναι τυχαίο πως τα δυο μονάκριβα βραβεία Νόμπελ δόθηκαν σε δυο Έλληνες ποιητές και πως η μουσική του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη ή του Λοΐζου έχει διεθνή εμβέλεια και απήχηση. Αντί λοιπόν να προβάλλουμε τον πολιτισμό μας, προβάλλουμε τη μαγειρική μας.

Δεν είναι σοβαρά πράματα αυτά.

 

Το σκίτσο είναι βέβαια, του σπουδαίου Quino

Posted in Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός", οικονομική κρίση | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Όχι πια από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη

Posted by tofistiki στο 24/11/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στις 22/11/2011 στο Εμπρός

Μπορεί να στεναχωρήσω τον καλό μου ξάδερφο (ονόματα δε λέω), που σνομπάρει την Πληροφορική, αλλά θα επιμείνω στα πλεονεκτήματα αυτής της νέας τεχνολογίας. Εδώ και λίγα χρόνια, λοιπόν, έχω συνδέσει τον ηλεκτρονικό μου υπολογιστή με μια διάταξη αποθήκευσης που λέγεται Free Agent Drive (αγνοώ πως μπορούμε να την πούμε στα ελληνικά) και η οποία διαθέτει τεράστια χωρητικότητα μνήμης. Για σύγκριση η ολική χωρητικότητα μνήμης αυτής της διάταξης αυτής είναι 465 δισεκατομμύρια Βytes (από τα οποία μένουν ακόμα αχρησιμοποίητα  τα 373 δισεκατομμύρια), ενώ ο υπολογιστής μου έχει χωρητικότητα 75 δις (από τα οποία έχω χρησιμοποιήσει το 50).

Τι σημαίνουν τώρα αυτά τα νούμερα στην πράξη; Στη διάταξη Free Agent Drive έχω αποθηκεύσει ψηφιοποιημένα τα κείμενα όλων των βιβλίων που έχω εκδώσει (και των δώδεκα), όλων των άρθρων και σημειωμάτων μου, που έχουν κατά καιρούς (από το 1991 και εδώ) δημοσιευθεί στο «Εμπρός» και σε άλλες επτά εφημερίδες και περιοδικά, ομοίως έχω αποθηκεύσει τον πολύτιμο και τεράστιο «Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας» (δηλαδή τα κείμενα όλων των αρχαίων και μεσαιωνικών συγγραφέων από τον Όμηρο ως την Άννα Κομνηνή), ομοίως δε τα σώματα ολόκληρων περιοδικών, όπως τα «Ελληνικά Γράμματα» ή το σατιρικό «Εκατομμύριο» και ένα σωρό άλλα ογκωδέστατα αρχεία. Τυπωμένα τα κείμενα αυτά θα γέμιζαν ολόκληρες βιβλιοθήκες.

Δεν είναι όμως μονάχα αυτό. Το πιο σημαντικό είναι πως με δυο ή τρεις πληκτρολογήσεις έχω μπροστά μου, στην οθόνη του υπολογιστή, όποιο κείμενο ζητήσω και μπορώ να το εκτυπώσω. Για να μην αναφερθώ στην αναζήτηση στο Διαδίκτυο, που μου προσφέρει αμέσως όποια πληροφορία του ζητήσω, χώρια που μου έδωσε τη δυνατότητα να επικοινωνώ με Έλληνες σκορπισμένους στα πέρατα της γης.

Τώρα γιατί σας αράδιασα όλα αυτά; Οπωσδήποτε όχι για να πικάρω τον ξάδερφο, αλλά γιατί ψάχνοντας στο αρχείο της εφημερίδας «Εμπρός» έπεσα πάνω σε σημείωμά μου που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα στις 22-9-09, στις παραμονές των εκλογών που έφεραν το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Διαβάζοντάς το είδα πως από μια σκοπιά το σημείωμά μου ήταν προφητικό, γιατί κατέληγε ως εξής:

«Το πρόβλημα είναι πως, αν εξετάσει κανείς τα πραγματικά προγράμματα των δύο κομμάτων και όχι τους πομφόλυγες των προεκλογικών λόγων και διακηρύξεων, δε θα ανακαλύψει καμιά ουσιαστική διαφορά. Δεν έχουν πρόθεση να φορολογήσουν τις Τράπεζες και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Δεν τολμούν να πούνε όχι στους Επικυρίαρχους. Δεν έχουν καμιά διάθεση να δώσουν στην Παιδεία, την Υγεία και τον Πολιτισμό κάτι παραπάνω από όσα δίνει φερ΄ ειπείν η Ουγκάντα. Και φυσικά δε λένε λέξη για τον χωρισμό της Εκκλησίας από το Κράτος και τη φορολόγηση της τεράστιας εκκλησιαστικής περιουσίας.

«Ευτυχώς που, το ότι στα βασικά προβλήματα τα δυο κόμματα εξουσίας δεν διαφέρουν μεταξύ τους, το έχουν μυριστεί τα νέα παιδιά. Τον περσινό Δεκέμβρη, μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου, περιδιαβάζοντας, με κίνδυνο της σωματικής μου ακεραιότητας, το φλεγόμενο κέντρο της Αθήνας, είδα σε έναν τοίχο γραμμένα με σπρέι τα εξής

ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία
Εξάρτηση, λιτότητα και φαυλοκρατία

που θαρρώ πως εκφράζουν επακριβώς στους αντιλήψεις που έχουν οι νέοι για τα δυο κόμματα».

Τα παιδιά από τότε είχαν δει την αλήθεια. Οι μεγάλοι και υποτίθεται ώριμοι χάψαμε τα ασύστολα ψέματα που μας αράδιασαν και τα δύο κόμματα εξουσίας (τρομάρα τους), όπως το «υπάρχουν λεφτά» του ΓΑΠ και μύρια άλλα. Χρειάστηκε να περάσουν δυο χρόνια εξάρτησης, λιτότητας και φαυλοκρατίας, να εμφανιστεί το κίνημα των αγανακτισμένων, για να εξευτελιστεί τελείως στη συνείδηση του κόσμου ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, μηδέ της Αριστεράς εξαιρουμένης.

Γιατί μπορεί όλα τα κόμματα, τα κομματίδια και οι συνιστώσες της Αριστεράς να μην μετείχαν στην καταλήστευση του δημοσίου χρήματος, να μη συνεργάστηκαν στην εξυπηρέτηση των ξένων συμφερόντων, να μη ψήφισαν στη Βουλή τους κατάπτυστους νόμους, που περικόπτουν  συνεχώς το πενιχρό εισόδημα των πολλών, αφήνοντας άθικτο το πλούσιο εισόδημα των ολίγων, αλλά από τη στιγμή που κοιτάνε το «μαγαζάκι» τους, την ιδεολογική τους καθαρότητα και δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους, τους περιμένει νέα μετεκλογική συρρίκνωση και απομόνωση.

Γιατί με τη συμπεριφορά τους αυτή χάνουν τη μοναδική ευκαιρία να μετατραπούν οι εκλογές της 19 Φεβρουαρίου 2012 σε αφετηρία κοσμογονικών εξελίξεων.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός", οικονομική κρίση | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Η ισχύς των επιστημονικών θεωριών

Posted by tofistiki στο 24/10/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύεται στο Εμπρός, στις  25/10/2011

   
Όπως θα έχετε παρατηρήσει αγαπητοί αναγνώστες, στη στήλη αυτή κατά κανόνα δεν πολιτικολογώ και γενικά αποφεύγω την πολιτικολογία και μάλιστα την καφενειακού τύπου. Και όχι μόνο εγώ, αλλά και οι φίλοι μου. Στις δύο παρέες, όπου ταχτικά συχνάζω, στους λεγόμενους «Καλλονιάτες», στην Αθήνα και στο «Φιλολογικό Καφενείο» του Μορφωτικού συλλόγου στην Αίγινα, η θεματολογία των συζητήσεων που κάνουμε είναι πολύ μεγάλη, αλλά με σιωπηρή συμφωνία δε συζητούμε για την πολιτική, το ποδόσφαιρο και για οικονομικά θέματα.

  Έτσι, και το σημερινό μου σημείωμα δεν έχει σχέση με την πολιτική αλλά με ένα πολύ πιο ενδιαφέρον θέμα: την ισχύ των επιστημονικών θεωριών, γιατί πριν από ένα περίπου μήνα τα ΜΜΕ (το αρκτικόλεξο αυτό πολλές φορές πρέπει να το διαβάζουμε: Μέσα Μαζικού Εκμαυλισμού), με τη σχετική τυμπανοκρουσία, μας πληροφόρησαν πως «ανετράπη η θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν», επειδή ερευνητές ανακάλυψαν πως υπάρχουν νετρίνα που τρέχουν με ταχύτητες μεγαλύτερες από την ταχύτητα του φωτός – οριακή ταχύτητα, κατά τη θεωρία της Σχετικότητας.

  Ανεξάρτητα από το αν επιβεβαιωθεί η παρατήρηση των ερευνητών, η θεωρία της Σχετικότητας δεν έχει καθόλου ανατραπεί, για τον απλούστατο λόγο πως στην Επιστήμη δεν υπάρχουν απόλυτες και αιώνιες αλήθειες. Η Επιστήμη προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια ασυμπτωτικώς, ξέροντας πως απόλυτες και αιώνιες αλήθειες δεν υπάρχουν. Όταν από τα πορίσματα πειραματικών ερευνών αποδειχθεί ότι δεν συμφωνούν με μια επιστημονική θεωρία, αυτή απλώς αναθεωρείται.

  Εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαφορά μεταξύ Επιστήμης και Δόγματος. Τα Δόγματα δέχονται πως υπάρχουν πάγιες αλήθειες, με αιώνια ισχύ, που δεν επιδέχονται ούτε αναθεώρηση ούτε αμφισβήτηση, είτε γιατί τις είπε ο Θεός, δια των προφητών και απεσταλμένων του, είτε γιατί τις διατύπωσαν διάφοροι «κλασσικοί» της φιλοσοφίας. Για την Επιστήμη τέτοιες αλήθειες δεν υπάρχουν. Όλα μπορούν να αναθεωρηθούν, μόλις προκύψουν νέα δεδομένα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως οι παλαιές θεωρίες ανατρέπονται, αλλά πως η ισχύς τους περιορίζεται σε στενότερα πλαίσια.

  Η ανακάλυψη πως το άτομο δεν είναι άτμητο (αυτό σημαίνει ο όρος) δεν ανέτρεψε τη θεωρία του Δημοκρίτου, αλλά περιόρισε την ισχύ της στον ορατό κόσμο, των μικρών ταχυτήτων και θερμοκρασιών και των πεδίων μικρής ενέργειας. Το ίδιο και το έργο του Αϊνστάιν στη Φυσική δεν «ανέτρεψε» το έργο του Νεύτωνα, που εξακολουθεί να ισχύει στον τρισδιάστατο χώρο και σε συνήθεις ταχύτητες. Ούτε η διαμόρφωση των καμπυλόγραμμων γεωμετριών, από τον Λομπατσέφσκι και άλλους, «ανέτρεψε» τη Γεωμετρία του Ευκλείδη.

  Αν λοιπόν επιβεβαιωθεί πως υπάρχουν νετρίνα που κινούνται με ταχύτητες μεγαλύτερες από την ταχύτητα του φωτός, η θεωρία της Σχετικότητας δε θα πάψει να ισχύει. Απλώς θα εξακολουθεί να ισχύει για τις ταχύτητες που είναι ίσες ή μικρότερες από την ταχύτητα του φωτός. Γιατί οι διάφορες θεωρίες της Φυσικής και της Χημείας είναι νοητικά εργαλεία, με τα οποία ο άνθρωπος, προσπαθεί να ερμηνεύσει τον κόσμο που τον περιβάλλει. Δεν αποτελούν απόλυτες αλήθειες. Μακρινοί πρόγονοί τους ήταν οι θεωρίες του Ηράκλειτου, του Πρωταγόρα, του Δημόκριτου, του Αρίσταρχου, και άλλων σοφών της Αρχαιότητας.

  Είναι πραγματικά άξιο θαυμασμού αν συγκρίνει κανείς τα επιτεύγματα του ανθρώπινου μυαλού με τη μηδαμινότητα του ίδιου του ανθρώπου. Είμαστε όντα που προήλθαμε από την εξέλιξη άλλων κατώτερων βιολογικών ειδών, κατοικούμε σε έναν μετρίου μεγέθους πλανήτη, ο οποίος περιστρέφεται μαζί με άλλους οκτώ, γύρω από ένα μεσαίου μεγέθους αστέρα, που με τη σειρά του ανήκει μαζί με μερικά εκατομμύρια άστρα στον Γαλαξία και υπάρχουν εκατομμύρια τέτοιοι γαλαξίες στο ορατό, από τα όργανά μας, Σύμπαν, γιατί υπάρχουν εκατομμύρια ίσως, μη ορατά ακόμα, Σύμπαντα. Και όμως, αυτό το μικρό όν, με το μυαλό του τόλμησε να διεισδύσει στο απείρως μέγα (όπως είναι ο κόσμος των γαλαξιών) και στο απείρως μικρό (στον κόσμο του ατόμου και των υποατομικών σωματιδίων) και να αναζητήσει τα μυστικά που κρύβουν.

  Βεβαίως υπάρχει και η αντίθετη άποψη, που επί αιώνες κυριαρχούσε απόλυτα στα μυαλά των απλών ανθρώπων, σύμφωνα με την οποία τίποτα δεν αλλάζει ούτε εξελίσσεται, πως όλα λειτουργούν με βάση νόμους και κανόνες, που θέσπισε κάποιος Δημιουργός και οι οποίοι από τότε λειτουργούν αναλλοίωτοι. Παλαιότερα, οι υποστηρικτές αυτών των θεωριών δίδασκαν πως η Γη είναι επίπεδη και βρίσκεται στο κέντρο του Σύμπαντος και λίγο έλειψε να παραπέμψουν τον Κολόμβο στην Ιερά Εξέταση, γιατί ζήτησε να πορευθεί στους αντίποδες, την ύπαρξη των οποίων απέρριπταν, εν τω πλήθει της σοφίας τους, ο Ιερός Αυγουστίνος και ο Άγιος Λακτάντιος. Δεν είναι αστείο: Το ζήτησε ο ίδιος ο εξομολόγος της βασίλισσας Ισαβέλλας.

  Όσο για τον μεγάλο σοφό της Αναγέννησης, τον Τζορντάνο Μπρούνο, που υποστήριζε πως υπάρχουν εκατομμύρια κόσμοι σαν τη Γη, η Εκκλησία έκρινε πως ήταν αιρετικός, διότι οι απόψεις τους προϋπέθεταν την ύπαρξη ανάλογου αριθμού θεανθρώπων σωτήρων και τον έκαψε ζωντανό, αφού του ξερίζωσε τη γλώσσα που έλεγε τις βλασφημίες αυτές!

 

 (στη φωτογραφία, ο Αϊνστάιν μόλις άκουσε οτι καταρρίφθηκε η θεωρία του :-p )
 
 

Posted in Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός", εγκυκλοπαιδικές σελίδες | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Το παράδειγμα του Δεσπότη

Posted by tofistiki στο 26/08/2011

Άρθρο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στον «Πολίτη» της Μυτιλήνης

Χωρίς αμφιβολία μια είδηση που δεν εντάσσεται στην καταστροφολογία και στην κινδυνολογία, με τις οποίες τα ΜΜΕ τρομοκρατούν συστηματικά τους αναγνώστες και ακροατές τους, είναι η είδηση για την απόφαση του μητροπολίτη Ζακύνθου κ.κ. Χρυσόστομου, να αποσυρθεί από την έδρα του, γιατί συμπλήρωσε τα 72 χρόνια ζωής και θεωρεί πως πρέπει να δώσει τη θέση του σε νεότερο πρόσωπο. Μια είδηση, που προκαλεί αισιοδοξία και δίνει θάρρος σε όλους τους σκεπτόμενους πολίτες.

Ήταν από παλιά γνωστή η εντιμότητα, το θάρρος και η παρρησία του σεβασμιότατου Χρυσόστομου και μάλιστα στους Μυτιληνιούς, γιατί για λίγον καιρό υπηρέτησε ως διάκονος και ιεροκήρυκας στη Μητρόπολη Μυτιλήνης, στα μέσα της δεκαετίας του ΄60, λίγο πριν από τη Χούντα.

Τόλμησε τότε να διακηρύξει δημοσία πως ο Καζαντζάκης είναι μεγάλος συγγραφέας, που θα δοξάσει κάποτε την Ελλάδα. Και αυτό σε μιαν εποχή που η Εκκλησία της Ελλάδος είχε κηρύξει τον πόλεμο κατά του Καζαντζάκη, ξεκινώντας από το 1930 όταν ζήτησε να δικαστεί για το βιβλίο του «Ασκητική» και επανερχόμενη δριμύτερη το1954-55 όταν ζήτησε να απαγορευθεί η κυκλοφορία των βιβλίων του «Καπετάν Μιχάλης», «Τελευταίος πειρασμός» και «ο Χριστός ξανασταυρώνεται».

Αλλά και αργότερα, ως δεσπότης πια Ζακύνθου, ο Χρυσόστομος στάθηκε όρθιος και είπε με παρρησία και θάρρος τη γνώμη του σε πολλές περιπτώσεις, όπως στο θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας, στην περίπτωση της διαμάχης της Εκκλησίας με τους μοναχούς της μονής Εσφιγμένου, στην περίοδο 1993-94 με τα καμώματα του Χριστόδουλου και σε πολλές άλλες περιπτώσεις.

Αλλά σκοπός μας δεν είναι να επαινέσουμε την απόφαση του δεσπότη. Δεν έχει ανάγκη ο σεβασμιότατος τον έπαινό μας. Άλλο θέλουμε να τονίσουμε, που το πρόβαλε η απόφασή του να αποσυρθεί.

Όπως όλοι ξέρουμε υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί, που δεν επιτρέπουν σε κάποιον που πέρασε το λεγόμενο «όριο ηλικίας» ή συμπλήρωσε ορισμένο χρονικό διάστημα (την τριακονταπενταετία) να παραμείνει ως υπάλληλος σε ένα Υπουργείο, σε ένα Δημόσιο Οργανισμό, σε ένα Δήμο. Ως διορισμένος υπάλληλος όμως, γιατί ως αιρετός άρχων, μπορεί να διοικήσει ένα υπουργείο, έναν οργανισμό ή ένα δήμο και στα ογδόντα του. Αυτό είναι, κατά την ταπεινή μας γνώμη, τουλάχιστον ανήθικο.
Θα έπρεπε συνεπώς, όπως υπάρχει όριο προς τα κάτω, σύμφωνα με το οποίο αν είσαι 18 έως 25 χρονών, μπορείς μεν να ψηφίζεις, όχι όμως και να εκλέγεσαι, να θεσπιστεί και κάποιο όριο προς τα πάνω, σύμφωνα με το οποίο, μετά τα 65 σου χρόνια θα μπορείς να ψηφίζεις, αλλά δε θα μπορείς να εκλεγείς πουθενά. Μια τέτοια ρύθμιση και θα ανοίξει το δρόμο στους νέους και θα απαλλάξει τη χώρα από την γεροντοκρατία.

Γιατί κακά τα ψέματα. Ο γέρος άνθρωπος, ούτε σωματικά, ούτε πνευματικά μπορεί να ανταποκριθεί στα δύσκολα και κουραστικά καθήκοντα της διοίκησης οποιουδήποτε οργανισμού, ακόμα και μιας μικρής κοινότητας. Ενώ θα μπορούσε να προσφέρει πολύ περισσότερα, μεταδίδοντας την πείρα του και τις γνώσεις του στους νεότερους. Ακόμα και ως συγγραφέας απομνημονευμάτων ή ως απλός αφηγητής ιστοριών, θα ήταν πολύ πιο χρήσιμος και εν πάση περιπτώσει πολύ πιο ευχάριστος στους άλλους, ιδίως αν είναι προικισμένος με το χάρισμα του λόγου ή την ικανότητα του γραψίματος.

Το θέμα αυτό, της αλλαγής των προσώπων σε κάθε πόστο, πρέπει να επεκταθεί και σε άλλους τομείς, πέρα από τους δημόσιους και δημοτικούς οργανισμούς, όπως για παράδειγμα στα κόμματα. Γιατί οι επικεφαλής των κομμάτων έχουν γίνει περίπου ισόβιοι. Αντικατάσταση ή εξαναγκασμός σε παραίτηση αρχηγού κόμματος, γίνεται ουσιαστικά μόνο όταν το κόμμα χάσει τις εκλογές, οπότε προσφέρεται σαν εξιλαστήριο θύμα. Από ότι θυμόμαστε μονάχα ο Χαρίλαος Φλωράκης είχε τη λεβεντιά να παραιτηθεί από γραμματέας, δηλώνοντας πως γέρασε. Κανένας άλλος.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Επικαιρότητα, εφημερίδα Πολίτης | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Η πάλη της μνήμης κατά της λήθης

Posted by tofistiki στο 22/08/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στο Εμπρός στις 23/08/2011

Πολλοί, πνευματικοί άνθρωποι, προοδευτικοί και οπωσδήποτε ανοιχτόμυαλοι, είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην τεχνολογική πρόοδο. Αυτό ξεκινά από παλιά. Κάπου έχω διαβάσει πως ο Σωκράτης αποστρεφόταν το γράψιμο, γιατί αδυνάτιζε τη μνήμη των ανθρώπων, εφόσον γράφοντας κάτι δεν είχαν ανάγκη να το συγκρατούν στη μνήμη τους. Υποστήριζε επίσης πως απόψεις, ιδέες και αντιλήψεις, ενώ με την προφορική τους ανάπτυξη παραμένουν ζωντανές και επιδεκτικές αλλαγής με την καταγραφή τους «απολιθώνονται» κατά κάποιον τρόπο. Όπως ξέρουμε άλλωστε, ο ίδιος δε μας άφησε κανένα γραπτό του κείμενο.

Την τεχνολογική πρόοδο, την οποία όπως γράφω πιο πάνω, αποστρέφονται ή απορρίπτουν τελείως πολλοί πνευματικού άνθρωποι, κατατάσσω πρώτη την Πληροφορική, την κατεξοχήν τεχνολογία της εποχής μας, με όλα όσα σχετίζονται με αυτήν: υπολογιστές, ιστολόγια, ψηφιοποίηση, διαδίκτυο. Βέβαια οι άνθρωποι που σκέφτονται έτσι δεν είναι νέοι. Έχουν προ πολλού περάσει τον Μαλέα της πεντηκονταετίας και αν ζούσαν πριν από έναν αιώνα θα τους έλεγαν «γέρους», όπως έλεγαν τον Γέρο του Μωριά, που όταν νικούσε στα Δερβενάκια ήταν 53 χρονών!.

Όμως η Πληροφορική, αποτελεί για όσους ασχολούνται με το διάβασμα, το γράψιμο και τα συναφή, πολύτιμο, ανεκτίμητο θα έλεγα, εργαλείο. Για να καταλάβετε: αυτό που γράφω για τον Σωκράτη, το διάβασα στο πολύτιμο και πολύτομο βιβλίο του Γουίλ Ντυράν «Παγκόσμια Ιστορία του Πολιτισμού». Σε ποιο σημείο του όμως; Άντε να ψάξεις σε δώδεκα χοντρούς τόμους για να το βρεις. Ενώ αν το είχα ψηφιοποιημένο, θα μπορούσα με τρεις πληκτρολογήσεις να το εντοπίσω. Όπως τόσο εύκολα μπορώ να βρω σε ποιο απόσπασμα του Δημόκριτου αναφέρεται η λέξη «ευεστώ» ή σε ποια ποιήματα της Σαπφώς μνημονεύεται «α σελάνα».

Και τούτο γιατί διαθέτω ένα λαμπρό εργαλείο, το πρόγραμμα TLG = Thesaurus Linguae Grecae (θησαυρός της ελληνικής γλώσσας) που περιέχει ψηφιοποιημένα όλα τα κείμενα των συγγραφέων της Αρχαιότητας και του πρώιμου Μεσαίωνα, από τον Όμηρο ως την Άννα Κομνηνή. Αν είχα τα κείμενα αυτά τυπωμένα σε βιβλία θα έπιαναν τα ράφια βιβλιοθήκης, που θα κάλυπτε τον τοίχο του γραφείου μου, ενώ ψηφιοποιημένα χωράνε σε μια δισκέτα διαμέτρου 12 εκατοστών και βάρους λίγων γραμμαρίων.

Η Πληροφορική λοιπόν βοηθά τη μνήμη και καταπολεμά τη λήθη, μεταφορικώς δε στηρίζει την αλήθεια αφού α-λήθεια είναι η άρνηση της λήθης. Αυτό το ξέρουν όλα τα απολυταρχικά καθεστώτα, ανεξάρτητα πως τιτλοφορούνται. Γιαυτό  μισούν τη αλήθεια, καταπολεμούν τη μνήμη και επιδιώκουν να επιβάλουν τη λήθη στα πλήθη που κυβερνάνε, καταφεύγοντας σε μεθόδους και τεχνικές, που μόνο η φαντασία του Όργουελ θα μπορούσε να γεννήσει. Η απλούστερη μέθοδος φυσικά είναι να απαγορέψουν τη διδασκαλία της ιστορίας στα σχολεία ή να τη διδάξουν παραποιημένη.

Αυτό βέβαια είναι το λιγότερο. Πολλά τέτοια καθεστώτα «ξαναγράφουν» την ιστορία της χώρας που κυβερνούν, διαγράφοντας όσα κεφάλαιά της τους ενοχλούν ή εξαφανίζοντας κάθε ίχνος των ανεπιθύμητων προσώπων. Από τον Γκαίμπελς, που είχε «εξαφανίσει» τον Χάινε και τον Φρόυντ, από όλα τα σχετικά με τη γερμανική λογοτεχνία ή επιστήμη, επίσημα βιβλία ως τον Μάο,  που είχε διατάξει να εξαφανιστούν όλες οι φωτογραφίες των «τριών της Σαγκάης» (μεταξύ των οποίων ήταν και η γυναίκα του), γιατί τόλμησαν να έχουν διαφορετική άποψη από τον Μεγάλο Τιμονιέρη.

Με την εξάπλωση όμως της Πληροφορικής όλοι αυτοί τα βρήκαν πολύ σκούρα. Το Διαδίκτυο είναι απολύτως ανεξέλεγκτο και κάθε προσπάθεια των αγιατολάδων του Ιράν ή των κυβερνητών της Κίνας να το ελέγξουν ή να περιορίσουν τη χρήση του έχει αποτύχει. Και δεν είναι πια υπόθεση λίγων τύπων που παθιάζονται με τη νέα τεχνολογία, αλλά υπόθεση όλης της νεολαίας. Οι εξεγέρσεις που ανατρέψανε τα καθεστώτα της Τυνησίας και της Αιγύπτου, σε μεγάλο βαθμό οφείλουν την επιτυχία τους στη νέα αυτή τεχνολογία.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Μήπως η επόμενη ανατολή γίνει από τη Δύση;

Posted by tofistiki στο 15/08/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στο Εμπρός στις 16/08/2011
 

Τα τελευταία δραματικά γεγονότα, που συγκλόνισαν το Λονδίνο και πολλές βρετανικές πόλεις, μας θύμισαν παρόμοιες σκηνές που είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε στην τηλεόραση να γίνονται, όμως, στο Αλγέρι, στο Καράτσι, στο Χαρτούμ και σε άλλα παρακατιανά και «απολίτιστα» μέρη, ποτέ όμως στην κάποτε απαστράπτουσα και υποδειγματική για την τάξη και την ευνομία της, πρωτεύουσα της πάλαι ποτέ Βρετανικής Αυτοκρατορίας, που «κυβερνούσε τα κύματα» σύμφωνα με έναν παλιό αγγλικό ύμνο.

Μολονότι δεν είμαι χαιρέκακος, δε σας κρύβω πως, βλέποντας όλο αυτό το ξέσπασμα της βίας ευχαριστήθηκα, γιατί θυμήθηκα τι μας σούρανε Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί και λοιποί πολιτισμένοι Ευρωπαίοι για τις ταραχές που ξέσπασαν τον Δεκέμβρη του 2008 στην Αθήνα, εξαιτίας της δολοφονίας του μαθητή Αλέξη Γρηγορόπουλου. Και να σκεφτείτε πως σ΄αυτές τις ταραχές δεν υπήρξε ούτε ένας νεκρός και δεν κάηκε ούτε ένα σπίτι.

 Δεν είμαι ούτε οικονομολόγος ούτε πολιτικός αναλυτής, ούτε κάτι ανάλογο. Απλός χημικός μηχανικός είμαι που, μετά την προ εικοσαετίας συνταξιοδότησή μου, κάνω τον συγγραφέα. Πιστεύω όμως πως διαθέτω τον κοινό νου, για να μη βλέπω τα πράγματα επιφανειακά, αλλά βαθύτερα. Νομίζω λοιπόν πως η αιτία αυτής της οικονομικής και κοινωνικής δυσανεξίας είναι πως έχει αλλάξει η φύση του οικονομικο-πολιτικού συστήματος, που επικρατεί στον πλανήτη και που για λόγους συντομίας το λέμε καπιταλισμό.

Και έχει αλλάξει προς το χειρότερο. Κάποτε ο καπιταλισμός συνδεόταν με την τεχνική πρόοδο και την ευημερία. Υπήρχαν φυσικά μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, εκμετάλλευση και αδικία, που προκαλούσαν εξεγέρσεις και ανατροπές, με κορυφαίες την Παρισινή Κομμούνα και την Οκτωβριανή Επανάσταση. Και στις δυο περιπτώσεις την εξουσία την πήρε η εργατική τάξη, για δυο-τρεις μήνες στην περίπτωση της Κομμούνας και για λίγα χρόνια στην περίπτωση της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Και στην περίπτωση της Κομμούνας την έχασε, γιατί νικήθηκε στρατιωτικά και την πλήρωσε με 10.000 εκτελεσμένους από τους νικητές (πρωτοφανές για τα μέτρα της εποχής νούμερο, δείγμα τρανό της αγριότητας που δείχνουν οι καπιταλιστές όταν κινδυνεύουν τα κεφάλαιά τους). Στην περίπτωση όμως της Οκτωβριανής Επανάστασης, η ολιγάριθμη και άπειρη εργατική τάξη της Ρωσίας, έχασε την εξουσία γιατί την οικειοποιήθηκε «εν ονόματί της» η κομματική νομενκλατούρα.

Γιατί όμως έγινε αυτό; Μα γιατί η εργατική τάξη, όπως και οι δούλοι της Αρχαιότητας και οι δουλοπάροικοι του Μεσαίωνα, δεν είναι επαναστατική τάξη, όσο κι αν αυτό θα το θεωρήσουν πολλοί αιρετικό ή βλάσφημο. Επαναστατική τάξη, κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι εκείνη που μπορεί να προκαλέσει οριστική και αμετάκλητη αλλαγή του κοινωνικού συστήματος. Ο Λένιν δεν είχε αυταπάτες: «θα κάνουμε καπιταλισμό χωρίς καπιταλιστές» είχε πει εγκαινιάζοντας τη Νέα Οικονομική Πολιτική (ΝΕΠ).

Έλα όμως που ο καπιταλισμός γεννά τους καπιταλιστές του. Μετά τη ΝΕΠ, με τα «Πεντάχρονα πλάνα» που τη διαδέχτηκαν, η κομματική ηγεσία, ενεργώντας πάντοτε «εν ονόματι της εργατικής τάξης», την οποία εννοείται είχε απωθήσει στο περιθώριο, ιδιοποιήθηκε τη διαχείριση του δημόσιου πλούτου και όταν ήρθε ο καιρός, επί Μπρέζνιεφ και Γέλτσιν, διέλυσε τη Σοβιετική Ένωση και τότε εμφανίστηκαν από το πουθενά οι νέοι καπιταλιστές, οι λεγόμενοι «ολιγάρχες», όλοι τους στελεχάρες του κόμματος παλιά.

Όπως γράφω πιο πάνω, το καπιταλιστικό σύστημα νοσεί. Μέχρι και ο Σαρκοζί το παραδέχεται. Και νοσεί γιατί, ο μεγάλος πλούτος δεν παράγεται, όπως παλιά, από τα εργοστάσια, τα εμπορικά καταστήματα και τα μεταφορικά μέσα, αλλά από τις τράπεζες, που από οργανισμοί διευκόλυνσης των συναλλαγών, έγιναν κυρίαρχοι της οικονομίας και με τα όργανά τους το FED, το ΔΝΤ και τους οίκους αξιολόγησης, ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία και τρομοκρατούν τις κυβερνήσεις.

Ευτυχώς, η ζοφερή αυτή εικόνα δεν είναι ο κανόνας. Σε μια γωνιά του πλανήτη, στην επαρχία Τσιάπας, στο Νότιο Μεξικό, την κοιτίδα του αρχαίου πολιτισμένου λαού των Μάγια, εκτελείται εδώ και δεκαεφτά χρόνια ένα πολύ ενδιαφέρον πείραμα. Η επαρχία, που έχει έκταση όσο η μισή Ελλάδα και πληθυσμό 5 εκατομμύρια, έχει διαιρεθεί σε 32 αυτόνομες περιοχές, όπου την εξουσία δεν την έχει κάποιο κόμμα, αλλά οι λαϊκές συνελεύσεις, που συνεδριάζουν διαρκώς. Εκεί το χρήμα έχει αντικατασταθεί από συναλλαγές σε είδος και οι πρώην αμόρφωτοι χωριάτες χτίζουν μόνοι τους και ακαθοδήγητοι, σχολεία, νοσοκομεία και θέατρα.

Υπάρχει φυσικά και ο EZLN = Ejército Zapatista de Liberación Nacional (Εθνικοαπελευθερωτικός Ζαπατιστικός Στρατός) ο οποίος όμως δεν έχει την εξουσία! Όταν ρωτήθηκε ο επικεφαλής του, υποδιοικητής Μάρκος (προσέξτε αυτό το υπό) γιατί δεν παίρνουν την εξουσία, αφού κυριαρχούν στρατιωτικά στην περιοχή, δήλωσε τα εξής πολύ σημαντικά:

«Δεν παίρνουμε την εξουσία, γιατί αμέσως θα μας κυκλώσουν οι ιδιοτελείς, οι αριβίστες και οι συμφεροντολόγοι και θα μας διαφθείρουν. Έχουμε το στρατό μας για να εμποδίσουμε τον μεξικανικό να καταστρέψει όσα μόνοι τους και ακαθοδήγητοι κάνουν οι χωρικοί. Γιατί ούτε τους καθοδηγούμε. Από πού κι ως πού  να κάνουμε κάτι τέτοιο; Ποιος μας έδωσε αυτό το προνόμιο;»

Δεν ξέρω πόσο θα κρατήσει το ζαπατιστικό πείραμα και ποια θα είναι η εξέλιξή του. Ξέρω όμως πως ρίχτηκε ένας σπόρος, που καρποφορεί και πιστεύω πως η επόμενη Ανατολή θα γίνει από τη Δύση.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός", οικονομική κρίση | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Η ανίκητη ακλισία

Posted by tofistiki στο 19/07/2011

 Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 19/07/2011

Στο σημείωμά μου αυτό μπαίνω, ίσως, στα οικόπεδα του γιου μου, εφόσον θίγω ένα γλωσσικό θέμα, αλλά ακούγοντας προχτές τους ανελλήνιστους της τηλεόρασης να μας κοπανάνε συνεχώς για «μαϊμού πιστοποιητικά σπουδών» ή για «μαϊμού εκπαιδευτικούς» και δε συμμαζεύεται, δεν άντεξα και ανέτρεξα σε όσα λεξικά έχω στη βιβλιοθήκη μου, για να δω αν η λέξη «μαϊμού» είναι άκλιτος επιθετικός (ή κάτι ανάλογο) προσδιορισμός.

Βρήκα λοιπόν πως η λέξη μαϊμού είναι ουσιαστικό γένους θηλυκού και κλίνεται σύμφωνα με τους κανόνες της ελληνικής γραμματικής: η μαϊμού, της μαϊμούς, τη μαϊμού, οι μαϊμούδες, των μαϊμούδων, τις μαϊμούδες.
Η λέξη σημαίνει τον πίθηκο, μεταφορικώς όμως χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει όποιον, παρ’ αξίαν, κατέχει κάποιο αξίωμα ή θέση, ή καμώνεται πως είναι κάτι, ενώ δεν είναι, π.χ. μαϊμούδες-πατριώτες, μαϊμούδες-τεχνοκράτες κ.ο.κ.. Προφανώς σχετίζεται με το ρήμα πιθηκίζω ή μαϊμουδίζω.

Τώρα γιατί τη μεταχειρίζονται σαν άκλιτη; Την αιτία να την αναζητήσουμε στην αγραμματοσύνη, την ημιμάθεια και τη νωθρότητα σκέψης, που χαρακτηρίζουν πολλούς από εκείνους που υποτίθεται είναι ταγμένοι να μας διαφωτίζουν ή να μας πληροφορούν.

Πριν από δέκα χρόνια με αφορμή το τραγικό ναυάγιο της «Σάμινας», μας είχαν ταράξει με διάφορα, όπως «το δράμα των επιβατών της “Σάμινα”», οι «πλοιοκτήτες της “Σάμινα”» και τα παρόμοια. Φαίνεται πως θεωρήσανε το όνομα ξενικό και, συνεπώς, άκλιτο κι ας είναι ελληνικότατο και σχετίζεται με το θρυλικό πλοίο του Πολυκράτη της Σάμου, τη φοβερή «Σάμαινα»!

Όσο για τις ξενικές λέξεις, όπως το Μεξικό ή το καζίνο και άλλα πολλά, αυτές θεωρούνται αυτομάτως άκλιτες. Έτσι, ακούμε για την «οικονομία του Μεξικό» ή ότι ο τάδε «σύχναζε σε καζίνο» και τα παρόμοια. Όμως οι λέξεις αυτές είναι μεν ξενικές αλλά απολύτως εξελληνισμένες και πρέπει να κλίνονται κανονικά. Το Μεξικό να κλίνεται όπως το λεξικό και το καζίνο όπως το κλαρίνο. Φυσικά έτσι που πάμε, δεν αποκλείεται κάποτε να ακούσουμε για «τη μελωδία του κλαρίνο»!

Η αγραμματοσύνη και η νωθρότητα της σκέψης συνδυάζεται συχνά με την περιφρόνηση που δείχνουν στο κοινό στο οποίο απευθύνονται. Κανείς δεν έκανε ποτέ τον κόπο να μας πει τι σημαίνουν τα διάφορα σπρεντ, ή χανγκ απ, ή λίμιτ απ, που τα μεταχειρίζονται αφειδώς. Κατά ποίαν λογικήν, ακούγοντας στην Ελλάδα ελληνικό ραδιόφωνο ή παρακολουθώντας ελληνική τηλεόραση, πρέπει να ξέρω τι σημαίνουν διάφοροι αγγλικοί όροι;

Παλαιότερα, όταν επικρατούσε η γαλλομάθεια, όταν δηλαδή για να θεωρηθείς μορφωμένος έπρεπε να παρεμβάλεις στις κουβέντες σου γαλλικές λέξεις ή φράσεις, ο πατέρας μου, τραπεζικός υπάλληλος τότε, που υπηρετούσε στη Μυτιλήνη, είχε βρει έναν αλάνθαστο τρόπο να εξουδετερώνει αυτήν τη μόδα, γελοιοποιώντας ταυτόχρονα αυτούς που την ακολουθούσαν. Έλεγε, να πούμε, ο τύπος «Σύμφωνα με τη δικιά μου point de vue…» «Assichtpunkt» τον διέκοπτε ο πατέρας μου. «Pardon?», απορούσε αυτός. «Το είπα στα γερμανικά», του εξηγούσε Ύστερα από δυο τρεις τέτοιες «μεταφράσεις», ο συνομιλητής του έκοβε τη μόδα ή τον απήλασσε από την παρουσία του.

Για να επιστρέψω όμως στο θέμα μου, η περιφρόνηση προς το κοινό, που δείχνουν τα παπαγαλάκια των Μ.Μ.Ε., εκδηλώνεται με την αποφυγή τους να εξηγούν τα άπειρα αρκτικόλεξα, που έχουν καθιερωθεί. Ακούμε συνεχώς να αναφέρονται σε διάφορα ΚΕΔΕ, ΕΚΑΣ, ΟΣΠΕ και τα παρόμοια, σα να είναι αυτονόητο να ξέρει τη σημασία τους το κοινό. Και καλά να είχαμε να κάνουμε με τα πασίγνωστα, καθιερωμένα και σε ευρεία χρήση ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ, ΙΚΑ, αλλά και ΠΑΣΟΚ, Κ.Κ.Ε., ΕΔΑ, ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, αλλά υπάρχουν εκατοντάδες (ή ίσως και χιλιάδες) άλλα, που είναι αδύνατο να τα ξέρει όλος ο κόσμος.

Επιβάλλεται λοιπόν όταν τα χρησιμοποιούν, να δίνουν παρενθετικά και την ερμηνεία τους. Αλλά πού; Αυτό σημαίνει δουλειά, και ως γνωστόν η δουλειά είναι για τα κορόιδα, ενώ αυτοί κατατάσσουν τον εαυτό τους στους έξυπνους…

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Η γνώμη του μη ειδικού, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Είναι μόνον υποψία;

Posted by tofistiki στο 12/07/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου που θα δημοσιευτεί στο Εμπρός στις 12/07/2011

Δεν υπήρξα ποτέ καχύποπτος, θα αυτοχαρακτηριζόμουν μάλλον «καλοπροαίρετος αφελής». Ούτε ανήκω στην πολυπληθή κατηγορία των συνομωσιολογούντων. Δεν πιστεύω πως για το σημερινό (δηλαδή τι σημερινό, της τελευταίας τριακονταετίας) χάλι φταίνε οι μισέλληνες Φράγκοι, ή οι αναπόφευκτοι Εβραίοι.

Από την άλλη πλευρά δεν αποδέχτηκα ποτέ πως εμείς οι Έλληνες είμαστε τεμπέληδες, καλοπερασάκηδες, «Βρωμιοί», με λίγα λόγια. Χωρίς να είμαι εθνικιστής (θεωρώ τον εθνικισμό, ιδεολογία των μειονεκτικών) είμαι πατριώτης και δεν ντρέπομαι να το λέω σε εποχή παγκοσμιοποίησης.

Γιατί τώρα σας αράδιασα όλα αυτά, που στο κάτω κάτω τα έχω διατυπώσει πολλές φορές από τις στήλες του «Εμπρός»; Τα γράφω γιατί οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων με πείθουν πως πιαστήκαμε κορόιδα.

Δεν κινδύνεψε η Ελλάδα να χρεοκοπήσει. Μας έπεισαν γι΄ αυτό τα ξεφτιλισμένα παπαγαλάκια των Μέσων Μαζικού Εκμαυλισμού και οι Χατζηαβάτηδες που διεκπεραιώνουν τις εντολές των ξένων, παριστάνοντας τους υπουργούς. Όλοι αυτοί που περνάνε στην κοινή γνώμη την αντίληψη πως είμαστε φτωχή χώρα και πως μόνο με τη βοήθεια των ξένων προστατών της μπορεί να επιβιώσει, την ιδεολογία, δηλαδή, της «Ψωροκώσταινας» ή της «πτωχής αλλ΄εντίμου Ελλάδος», όπως το λέγανε πιο κομψά.

Το φαινόμενο δεν είναι τωρινό. Ξεκινά με την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Όπως έγραψε ο καθηγητής Ανδρεάδης: «η ιστορία του ελληνικού κράτους είναι η ιστορία του δημοσίου χρέους του». Το πρώτο πολιτικό κόμμα που, από τη δεκαετία του ΄30 ακόμη, καταπολέμησε την ιδεολογία της Ψωροκώσταινας, ήταν το κομμουνιστικό κόμμα και τις απόψεις αυτές ενστερνίστηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής και κατά την Απελευθέρωση, μεγάλοι οικονομολόγοι, μηχανικοί και άλλοι επιστήμονες.

Το 1947, ο οικονομολόγος Δημήτρης Μπάτσης έγραψε το καταπληκτικό βιβλίο «η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα», στο οποίο αποδείκνυε με πλήθος στοιχείων τον πλούτο της ελληνικής γης σε πολύτιμα μεταλλεύματα και τη δυνατότητα να αναπτυχθεί στη χώρα σοβαρή βιομηχανία.

Ο Δημήτρης Μπάτσης, γιος ναυάρχου, με λαμπρές σπουδές, είχε οργανωθεί στην Κατοχή στο ΕΑΜ και μετά την Απελευθέρωση ήταν μέλος της επιστημονικής εταιρείας Επιστήμη-Ανοικοδόμηση (ΕΠ.ΑΝ), που κυκλοφορούσε το περιοδικό «Ανταίος». Το πλήρωσε ακριβά αυτό το βιβλίο ο Μπάτσης! Στο βιβλίο της «το φοβερό τίμημα», η γυναίκα του, αφήνει καθαρά να εννοηθεί πως η σύνδεσή του με την υπόθεση Μπελογιάννη και η θανατική του καταδίκη είχαν αφορμή αυτό το βιβλίο, που κατέρριπτε τον μύθο της Ψωροκώσταινας.

Και δεν εκτέλεσαν μόνο τον συγγραφέα, αλλά θάψανε και το βιβλίο του. Το ότι μια γενιά Ελλήνων αγνόησε την ύπαρξη του βιβλίου και των απόψεών του για την ανάπτυξη της χώρας, ούτε κι αυτό είναι τυχαίο. Το κατεστημένο έχει πολλές και βαριές ενοχές για να μπορέσει να σταθεί στο έργο του Μπάτση και να αντλήσει από αυτό έστω και λίγα διδάγματα.

Η Ελλάδα είναι, στην πραγματικότητα, μια πλούσια χώρα! Δεν είναι μόνο τα πολύτιμα ορυκτά και μεταλλεύματα που κρύβει το υπέδαφός της: νικέλιο, χρώμιο, ραδόνιο, ακόμα και χρυσό, για να μην αναφερθώ στους ορυκτούς υδρογονάνθρακες. Είναι και οι δυνατότητες της γης της να παράγει εκλεκτά προϊόντα, όπως το λάδι, τα εσπεριδοειδή, τα αρωματικά φυτά και τα βότανα αλλά και πλήθος προϊόντα, που δεν ευδοκιμούν σε άλλες πολλές χώρες. Θα ξέρετε, βέβαια, πως ελιές δεν ευδοκιμούν παρά μόνο γύρω από τη Μεσόγειο και πως τα μαστιχόδενδρα της Χίου είναι μοναδικά στον κόσμο.

Στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70, είναι αλήθεια, πως ξεκίνησε έντονη προσπάθεια εκβιομηχάνισης. Ιδρύθηκαν μεγάλες βιομηχανίες, αλουμινίου, νικελίου, χρωμίου, μεταλλοκατασκευών, οχημάτων και πλήθος άλλες και όχι στην Αττική αλλά κυρίως στην επαρχία.
Ύστερα, όμως, ήρθε η εποχή να γίνουμε «χώρα υπηρεσιών», χωρίς καμιά υποδομή για κάτι τέτοιο. Άρχισε ο άκρατος δανεισμός των πάντων. Καθιερώθηκαν δάνεια για διακοπές, δάνεια για κατανάλωση. Ήταν η εποχή του «Τσοβόλα δώστα όλα». Καθιερώθηκε το ολέθριο σύστημα των επιδοτήσεων, που χαντάκωσε την ελληνική γεωργική παραγωγή.

Φυσικά τα χρήματα που δάνειζαν αφειδώς οι εγχώριες τράπεζες τα δανειζόταν το κράτος από τράπεζες του εξωτερικού. Παράλληλα, δεν δόθηκε καμιά προσοχή στην παραγωγή Γνώσης, του ακριβότερου, σήμερα, αγαθού. Τα κονδύλια που διέθετε ο κρατικός προϋπολογισμός για την εκπαίδευση και την έρευνα, είναι αναλογικώς πολύ μικρότερα από όσα προβλέπουν οι προϋπολογισμοί της Γκάνας ή της Ουγκάντας, πράγμα που επιβεβαιώνει την υποψία ότι αποτελούμε το βορειότερο αφρικανικό κράτος του πλανήτη!

Και αφού μας έφεραν σ΄αυτή την αξιοθρήνητη κατάσταση, μας ζητούν από πάνω «να στηρίξουμε την πατρίδα κάνοντας θυσίες». Δεν είδαμε όμως ούτε έναν υπουργό ή κρατικό παράγοντα να προσφέρει οικειοθελώς τον μισό μισθό του για να «στηρίξει την πατρίδα». Υποτίθεται πως οι υπουργοί, οι βουλευτές και οι λοιποί κρατικοί παράγοντες είναι υπάλληλοι του λαού. Από τα λεφτά των φορολογουμένων άλλωστε πληρώνονται. Δεν είναι λογικό, όταν ένας υπάλληλος δεν κάνει σωστά τη δουλειά του, να απολύεται; Εφόσον λοιπόν, όπως και οι ίδιοι το ομολογούν, δεν πέτυχαν τους στόχους που έβαλαν, δεν είναι λογικό και νόμιμο να τους απολύσουμε εμείς;

Το σκίτσο είναι, βέβαια, του Μποστ.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Ένα καλοκαίρι γεμάτο φοβίες…

Posted by tofistiki στο 11/07/2011

Γράφει η Αγγελική Σαραντάκου

Βουτάς στη θάλασσα μ’ εκείνη την προαιώνια άνεση κι ευχαρίστηση, όπως τότε που είμαστε ζώα του υγρού στοιχείου!

Ξεχνάς ποια είσαι, πώς είσαι, πόσο είσαι, τι έχεις, τι κουβαλάς μέσα κι έξω σου: παθήματα, πάθη, λάθη, ανησυχίες, αγωνίες, για τότε, τώρα, αύριο, για τα εγγόνια σου -ας ήταν κι αυτά μαζί σου, κι όχι κλεισμένα στο δυαράκι της γιαγιάς να περιμένουν τους γονιούς τους- για τα παιδιά σου, πού να ‘ναι τώρα, είναι καλά; Βλέπεις, μεγάλωσαν κι αυτά κι έχουν πολυστέψει και οι ευθύνες τους…

Εσύ όμως, τώρα, χαίρεσαι, μπορείς και χαίρεσαι ακόμη, αυτό δεν σου το ‘χουν πάρει μαζί με τα τόσα άλλα, χαίρεσαι, έστω και στιγμιαία! Γεμίζουν καθαρό οξυγόνο τα πνευμόνια σου, η θάλασσα φαίνεται πεντακάθαρη, τα κατάφερε ο Δήμαρχος και την κράτησε για τον κόσμο, χωρίς κολλητές, η μία δίπλα στην άλλη, απλώστρες, ομοιόμορφες ομπρέλες και στριμωγμένα, ίδια κι όμοια, καθίσματα! Βλέπεις και τον Μίμη, στο καφενεδάκι στο βάθος, να διαβάζει το καινούργιο βιβλίο του Κουμανταρέα, από την εφημερίδα της Κυριακής.
Απλά πράγματα, γλυκούτσικα, σαν τα χρόνια μας, που θα μπορούσαν να ‘ναι και ήρεμα, αν μας άφηναν να τα ζήσουμε, όπως θέλαμε!

Αλλά πού; Πώς; Πάει, σου ‘φυγε η σκέψη! Η Αγάθη έχει το γιο της άνεργο 6 μήνες, η γυναίκα του δεν βρίσκει ούτε γιαγιές, ούτε παιδάκια να φυλάξει, τα παιδιά τους, στον πρώτο χρόνο στο Πανεπιστήμιο το ένα, στην Τρίτη Λυκείου το άλλο, και το σπίτι στο νοίκι…Τι να κάνει η έρημη μάνα; Τι να κόψει; Όλα στο τσίμα-τσίμα, αλλά ως πότε; Μπορείς να μένεις αμέτοχη;
Ανατρίχιασες ξαφνικά, από μέσα σου ήρθε το σύγκρυο, η θάλασσα είναι ήρεμη, γλυκιά, ζεστή, αλλά εσύ νιώθεις συγκρυασμένη. Και ξαφνικά, βλέπεις τριγύρω σου… Επάνω στους βράχους σκαρφαλωμένα, στη σειρά, πέντε τεράστια τροχόσπιτα! Δέκα το πρωί, αλλά τώρα ξυπνήσανε και τινάζουν τα σεντόνια τους, αποπάνω σου.
Κι αρχίζεις να σκέφτεσαι, μόνο τα σεντόνια τους τινάζουν; Πού πλένονται; Η περιοχή δεν είναι οργανωμένη, για κάμπινγκ. Πας πιο πέρα και ξανοίγεσαι στα βαθιά. Εδώ είναι πιο καθαρά, σίγουρα. Όμως δεν βλέπεις πια, όπως πρώτα, την καρεκλίτσα με τα πράγματά σου! Θα προλάβεις να φωνάξεις, αν κάποιος, ακούσει το κινητό σου και σκεφτεί να το πάρει; Καταλαβαίνεις ότι σκέφτεσαι άσχημα πράγματα, όμως σου περνάνε από το μυαλό και σε βαραίνουν.
Κι εκείνη η γυναίκα με τα σκούρα ρούχα και τη βαριά μαύρη τσάντα, που στέκει δίπλα σε ανύποπτους γεράκους, που λιάζονται αμέριμνοι, γιατί δεν πέφτει στη θάλασσα να δροσιστεί; Πώς αντέχει τέτοια ζέστη; Ευτυχώς, βγάζει ένα αντηλιακό και τ’ απλώνει στα χέρια και το πρόσωπό της! Δεν μπορεί να είναι τρομοκράτισσα, με αντηλιακό! Όμως το νιώθεις, η ευχαρίστηση χάθηκε, βαρύναν τα χέρια σου, έρχεσαι γρήγορα προς τα έξω.
Βγαίνοντας ακούς το τηλέφωνο από την τσάντα σου. Ο Μίμης σου θυμίζει ότι πρέπει να περάσουμε για ψώνια. Μπαίνεις αμέσως στους γνωστούς σου ρυθμούς, όπως τότε που έτρεχες σαν κουρντισμένη, από το πρωί, ως το βράδυ! Τι δύο οχτάωρα, τρία έπρεπε να γράψεις σ’ εκείνους τους στίχους! Και τις νύχτες, στον ύπνο σου προβλήματα έλυνες!

Ξεπλένεσαι γρήγορα, ντύνεσαι στα πεταχτά, πού όρεξη για αντηλιακά. Η κοπέλα με τα σκούρα ρούχα είναι σκυμμένη πάνω σε μια από κείνες τις χοντρές γυναίκες, που πληθαίνουν συνέχεια δίπλα μας, στη θάλασσα, στους δρόμους στα μαγαζιά και της κάνει μασάζ! Με προσεγμένες, επαγγελματικές κινήσεις. Μια νέα κοπέλα, δίπλα, περιμένει τη σειρά της. Είδες η σκουρόχρωμη -σκέφτεσαι- μια χαρά απασχόληση βρήκε. Μπράβο της!

-Μπανάκι; Με ρωτάει η κοπέλα στο ταμείο που πάνε οι μεγάλες κυρίες με τα λίγα ψώνια.
-Ε, άμα γίνεις κι εσύ συνταξιούχος, κι έρθεις στα χρόνια μου, θα βρίσκεις λίγο χρόνο, της απαντώ.
– Ίσως να ‘ρθώ στα χρόνια σας, θα γίνω όμως συνταξιούχος; αναρωτήθηκε, με σοβαρότητα.
– Μην σκέφτεσαι έτσι, κοπέλα μου, της απάντησε η επόμενη πελάτισσα, πικραίνεσαι τσάμπα. Τέτοιες αγριότητες δεν κρατάνε πολλά χρόνια. Και στα χρόνια μας θα ‘ρθείς, και σύνταξη θα πάρεις, και θα βρίσκεις ελεύθερες θάλασσες ακόμη. Ρώτα κι εμάς! Και κατοχή περάσαμε, και χούντα και μετανάστευση. Δεν μας βλέπεις κάθε τόσο στο ταμείο σου, να κουβαλάμε μόνες τα ψώνια μας;

Κοίταξα με καμάρι τη συνομήλικη μου, της χαμογέλασα, σήκωσα την τσάντα μου, νιώθοντας ξεκούραστη και δροσισμένη κι έφυγα χαρούμενη για το σπίτι…

 

Posted in Αιγινήτικα, Γνώμες και σχόλια | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Η απελευθέρωση του ανθρώπου

Posted by tofistiki στο 30/03/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στις 29/03/2011 στο Εμπρός

Το προηγούμενο σημείωμά μου προκάλεσε μεγάλη συζήτηση. Αυτό τουλάχιστο συμπεραίνω από τις πολλές δεκάδες σχόλια, που διατύπωσαν επώνυμοι ή ψευδώνυμοι αναγνώστες των ιστολογίων στα οποία αναρτήθηκε, www.sarantakos.wordpress.com και www.tofistiki.wordpress.com.

Η συζήτηση βεβαίως οφείλεται και στη συγκίνηση που προκάλεσε στην κοινή γνώμη το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα, και επικεντρώνεται στο είδος της ενέργειας που πρέπει τελικά να επιλέξει η Ανθρωπότητα.

Οι επιλογές στο σημείο αυτό δεν είναι πολλές. Ουσιαστικά είναι μόνο τρεις: Τα συμβατικά στερεά, υγρά και αέρια καύσιμα (κάρβουνο, πετρέλαιο και φυσικό αέριο), η πυρηνική ενέργεια με τη σημερινή της μορφή (πυρηνικοί αντιδραστήρες με ουράνιο ή πλουτώνιο) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ήλιος, άνεμος, υδατοπτώσεις, παλίρροιες, άντε και γεωθερμία).

Καθώς εμπεδώνεται στην κοινή γνώμη η πεποίθηση πως οι δυο πρώτες κατηγορίες ενεργειακών πηγών και πολλούς κινδύνους κρύβουν και ανεξάντλητες δεν είναι, ξαναγεννιέται το ενδιαφέρον για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Γράφω «ξαναγεννιέται το ενδιαφέρον» γιατί έχω την πεποίθηση πως οι ισχυροί οικονομικοί παράγοντες και κυρίως το τραπεζικό κεφάλαιο δεν είδαν από την αρχή με καλό μάτι τη διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Αν θυμάστε, η πρώτη εκτεταμένη πρακτική εφαρμογή της ηλιακής ενέργειας ήταν οι ηλιακοί θερμοσίφωνες. Μέσα σε λίγα χρόνια όλες οι ταράτσες, τα δώματα και οι στέγες των σπιτιών γέμισαν με ηλιακούς θερμοσίφωνες. Υπολογίζεται πως με τη χρήση τους είχαμε εξοικονόμηση πετρελαίου κατά 18%, πολύ σημαντικό ποσοστό δηλαδή. Ενώ, λοιπόν, στην αρχή οι δαπάνες για την εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων ενθαρρύνονταν με κάποια φορολογική απαλλαγή, τα τελευταία 20 χρόνια η απαλλαγή αυτή καταργήθηκε.

Η μεγάλη μάχη, όμως, προετοιμάζεται να δοθεί σε ένα άλλο πεδίο. Στη μορφή που θα πάρουν η παραγωγή και η διανομή της ενέργειας που θα παράγεται από τις ανανεώσιμες πηγές. Εδώ αντιμάχονται δυο απόψεις, που αντιπροσωπεύουν στην ουσία δυο διαφορετικές φιλοσοφίες: Μεγάλες κεντρικές μονάδες παραγωγής και εκτεταμένα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ή άπειρες στον αριθμό, μικρού μεγέθους και τελείως αποκεντρωμένες μονάδες;

Όπως είναι ευνόητο, η δεύτερη περίπτωση δεν παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για τα μεγάλα οικονομικά συγκροτήματα. Έτσι κι αλλιώς δεν ελέγχουν την πηγή. Ο ήλιος, ο άνεμος, το νερό των ποταμών ή οι παλίρροιες της θάλασσας δεν ανήκουν σε κανέναν, άρα δεν προσφέρονται για οικονομική εκμετάλλευση και κερδοφορία. Αλλά και η τεχνογνωσία της κατασκευής και της εγκατάστασης τέτοιων μικρών μονάδων είναι προσιτή σε πολλούς και δεν μπορεί να μονοπωληθεί.

Επιπλέον, αν τέτοιες μικρές μονάδες παραγωγής ενέργειας τοποθετηθούν σε όλες τις κατοικίες, σε όλα τα αγροκτήματα, σε όλες τις επιχειρήσεις παραγωγής ή μεταποίησης, θα περιττεύουν τα δίκτυα διανομής. Εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος για τα οικονομικά μονοπώλια. Έτσι, ενθαρρύνουν την πρώτη περίπτωση: των μεγάλων μονάδων. Από τα σχέδια για γιγάντιες σε έκταση εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών στην… Σαχάρα, που θα στέλνουν το παραγόμενο ρεύμα στην… Νορβηγία, έως τα κεντρικά αιολικά πάρκα ή μεγάλες κεντρικές μονάδες φωτοβολταϊκών ικανές να τροφοδοτήσουν ολόκληρες πόλεις. Δηλαδή σε λύσεις που απαιτούν σοβαρές επενδύσεις κεφαλαίων και έχουν και ανάλογα κέρδη.

Όντας αθεράπευτα αισιόδοξος, πιστεύω πως οι υποστηρικτές των μεγάλων κεντρικών μονάδων και των μεγάλων δικτύων διανομής θα χάσουν το παιχνίδι. Δεν έχουν αντιληφθεί πως η ανθρωπότητα έχει μπει σε μια νέα εποχή, στην οποία η γνώση και η πληροφόρηση έχουν γίνει παραγωγικές δυνάμεις και ισχυρά όπλα αλλαγής.

Ο άνθρωπος μαθαίνει ένα – ένα τα μυστικά της φύσης και αρχίζει να τη μιμείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα δέντρο. Στην ουσία πρόκειται για μια θαυμαστή μονάδα παραγωγής οξυγόνου και κυτταρίνης, με πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα, που δεσμεύει από τον αέρα και το νερό και τα άλατα, που αντλεί από το έδαφος. Και όλα αυτά τα πετυχαίνει με τις εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα του και τις πάμπολλες ρίζες με τα άπειρα ριζίδιά τους και όχι με κάποιον «κεντρικό» μηχανισμό.

Θα βοηθήσει πολύ και η τεχνολογική πρόοδος. Το γραφένιο, για την απομόνωση του οποίου πήραν πέρσι το Νομπέλ Φυσικής δυο Ρώσοι ερευνητές, θα επιτρέψει τη μετατροπή τεράστιων επιφανειών σε παραγωγούς ηλεκτρισμού από τον ήλιο.

Η εφαρμογή της πληροφορικής στην ενεργειακή τεχνολογία θα επιτρέψει την κατασκευή υβριδικών μονάδων που θα συνδυάζουν την ηλιακή και την αιολική ενέργεια και θα δουλεύουν ανεξαρτήτως καιρού και χρόνου. Θα κατασκευαστούν πλοία και αεροπλάνα που θα κινούνται με τον ήλιο ή τον άνεμο, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα γυρίσουμε στα ιστιοφόρα ή τα ανεμόπτερα.

Ο άνθρωπος θα μιμηθεί τη φύση, που αποστρέφεται το γιγαντισμό και τη μονομέρεια, ταυτόχρονα όμως θα απαλλαγεί από τα δεσμά της και θα πάψει να υποτάσσεται σε ορισμένους νόμους της, που τον έκαναν υποχείριό της. Θα περάσει, δηλαδή, από το βασίλειο της ανάγκης και της υποταγής στο βασίλειο της ελευθερίας.

 

Σημείωση από tofistiki:
Ψάχνοντας στο διαδίκτυο σχετικά θέματα, έπεσα πάνω στην «Δενδροθεωρία», που έχει μεγάλη σχέση με όσα περιγράφονται στο παραπάνω άρθρο:

Η «Δενδροθεωρία», όπως την ονομάζουν οι εμπνευστές της, προβλέπει την εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) σε κάθε οίκημα και τη διασύνδεσή τους, στην κλίμακα της γειτονιάς, με μια μικρή τοπική κεντρική μονάδα, μεγέθους αντίστοιχου με τα αντλιοστάσια της ύδρευσης. Εκεί μπορεί να γίνεται η αποθήκευση της ενέργειας σε μορφή υδρογόνου σε ειδικές κυψέλες, για να αναδιανέμεται στη συνέχεια -με τη βοήθεια ενός πολύπλοκου υπολογιστικού συστήματος- στα κτίσματα της γειτονιάς, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες του καθενός. 

«Οπως ακριβώς ένα δέντρο τρέφεται και αναπτύσσεται χάρη στις φυλλωσιές του, αφού κάθε ξεχωριστό φύλλο φωτοσυνθέτει και στέλνει τα θρεπτικά συστατικά στα κλαδιά και στον κορμό, έτσι και κάθε πολυκατοικία μπορεί να παράγει το δικό της ηλεκτρικό ρεύμα, να το στέλνει στη γειτονιά και, εφόσον χρειαστεί, στο κεντρικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας», εξήγησε μιλώντας στην «Κ» ο κ. Εμμ. Πάσχος, καθηγητής Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Πολυτεχνείου του Ντόρτμουντ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών που μαζί με τον υπεύθυνο Πληροφορικής του δήμου Ντόρτμουντ, κ. Δημ. Καρακατσάνη, ανέπτυξαν τη «Δενδροθεωρία».

Πηγή

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Επικαιρότητα, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: