Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Archive for the ‘Επιστήμη’ Category

Στάθης Ν. Τσοτσορός, Στάθης Ε. Λιδωρίκης: «Τεχνολογική αλλαγή και οικονομική ανάπτυξη» (4 τόμοι) | Παρουσίαση: Πέμπτη 27 Νοεμβρίου 2014

Posted by tofistiki στο 25/11/2014

Ο Στάθης ο Λιδωρίκης, είναι ένας εξαίρετος επιστήμονας, χημικός μηχανικός, που υπήρξε συνάδελφος και πολύ καλός φίλος με τον πατέρα μου. Με μεγάλη χαρά λοιπόν, κοινοποιώ την είδηση για την παρουσίαση του τελευταίου τετράτομου έργου, «Τεχνολογική αλλαγή και Οικονομική ανάπτυξη», το οποίο συνέγραψε από κοινού με τον Στάθη Τσοτσορό. Αντιγράφω από την «Αυγή«:
Τη σχέση μεταξύ τεχνολογικής αλλαγής και οικονομικής ανάπτυξης, όπως διαμορφώνεται διαχρονικά και μετεξελίσσεται, σε άμεση συνάφεια με τις εκάστοτε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και το διαμορφούμενο θεωρητικό πλαίσιο, διερευνά και «συζητά» το έργο «Τεχνολογική αλλαγή και Οικονομική ανάπτυξη» των Στάθη Τσοτσορού και Στάθη Λιδωρίκη.

Το τετράτομο έργο «Τεχνολογική Αλλαγή και Οικονομική Ανάπτυξη», από τις εκδόσεις Παπαζήση, θα παρουσιαστεί σε ειδική εκδήλωση την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, στις 7 μ.μ. στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5, Αρσάκειο Μέγαρο). Την σειρά θα παρουσιάσουν οι: Θεοδόσης Τάσιος ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, Σταύρος Δήμας πρ. υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας και πρ. επίτροπος της Ελλάδας στην Ε.Ε., Αλέκος Παπαδόπουλος πρ. υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Σταθάκης καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Πρόκειται για την αποκάλυψη μιας σύνθετης διαδικασίας διαρκώς εξελισσόμενης, που μπορεί να φωτίσει τους σύγχρονους προβληματισμούς σχετικά με την τεχνολογική και βιομηχανική ανάπτυξη, τη σημασία του ανθρώπινου κεφαλαίου, τον ρόλο του κράτους, των αγορών και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, με αιχμή την πορεία της χημικής βιομηχανίας.

Κατωτέρω οι συγγραφείς επιχειρούν να επικοινωνήσουν τον σκοπό του έργου τους σε άμεση σχέση με επίκαιρα ερωτήματα.

* Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα του έργου «Τεχνολογική αλλαγή και οικονομική ανάπτυξη»;

Στο παρόν έργο της θεωρητικής και ιστορικής προσέγγισης της τεχνολογικής αλλαγής και του κοινωνικοοικονομικού μετασχηματισμού, στη διάρκεια της βιομηχανικής περιόδου και της μετάβασης στη μεταβιομηχανική εποχή της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, η τεχνολογική αλλαγή και η συσσώρευση τεχνολογικής γνώσης αναδεικνύονται ως κύριοι παράγοντες που καθορίζουν το κατά περίπτωσιν επίπεδο του συντελεστή «ανθρώπινο κεφάλαιο», που αποτελεί το μέτρο των δυνατοτήτων μιας χώρας, για συμμετοχή στην αναπτυξιακή διαδικασία και του επιπέδου της βιομηχανικής ανάπτυξης.

Στην περίπτωση της χημικής τεχνολογίας και βιομηχανίας επιβεβαιώνονται τα σύγχρονα θεωρητικά σχήματα, στο πλαίσιο των οποίων η τεχνολογική πρόοδος αλληλοσυσχετίζεται, αλληλεπιδρά και αλληλεξαρτάται ποικιλόμορφα και πολυσύνθετα με το κοινωνικό μόρφωμα (τρόπος παραγωγής, σύστημα συσσώρευσης, θεσμικό σύστημα, κοινωνικές σχέσεις, κοινωνικοί γνώμονες) απομακρυνόμενη από τις παραδοσιακές απόψεις ενός άκαμπτου ντετερμινισμού και αιτιοκρατισμού, τις θεωρήσεις καθολικής ισχύος και τα γραμμικά υποδείγματα ερμηνείας της τεχνολογικής προόδου.

* Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην τεχνολογική και βιομηχανική ανάπτυξη μιας χώρας;

Η τεχνολογική γνώση, οι μηχανισμοί και οι ρυθμίσεις ανάπτυξης και συσσώρευσης του ανθρώπινου κεφαλαίου αναδεικνύονται ως οι κύριοι κεντρικοί και καθοριστικοί παράγοντες για την τεχνολογική και βιομηχανική ανάπτυξη μιας χώρας. Θεσμοί κυβερνητικής διακυβέρνησης, συμμετοχής και ιδιοκτησίας, πανεπιστήμια, τεχνολογικά ιδρύματα και ινστιτούτα, επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, μέσα μαζικής επικοινωνίας, συστήματα κινήτρων, όπως η κατοχύρωση των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας, χρηματοδοτικές και επενδυτικές ενισχύσεις, καθώς και ένα ευρύτερο πλαίσιο ρυθμίσεων συγκροτούν τα επιμέρους εθνικά συστήματα θεσμών, κινήτρων και ρυθμίσεων που προσδιορίζουν και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τους διαφορετικούς εθνικούς δρόμους τεχνολογικής και βιομηχανικής ανάπτυξης.

Επίσης, εθνικές και τοπικές πολιτισμικές κινήσεις και νοοτροπίες καθορίζουν και προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις διαφοροποιήσεις στη σύλληψη, τον σχεδιασμό και τη διαμόρφωση των εθνικών και τοπικών προγραμμάτων και των καθημερινών συμπεριφορών στο μακρύ και δύσκολο ταξίδι της τεχνολογικής και βιομηχανικής ανάπτυξης.

* Αποτελούν κοινή διαπίστωση οι σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των εθνικών κρατών στα ζητήματα τεχνολογίας και βιομηχανικής ανάπτυξης. Με βάση τα συμπεράσματα της μελέτης ποιος είναι ο ρόλος του κράτους;

Ιδιαίτερα κρίσιμος αποδεικνύεται ο έντονα παρεμβατικός ρόλος του κράτους, στον πυρήνα των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, ώστε να συγκροτηθούν και να αναπτυχθούν οι ολιγοπωλιακοί, ακόμα και μονοπωλιακοί, εθνικοί πρωταθλητές, που στη συνέχεια μετασχηματίστηκαν σε πολυεθνικές ή διεθνικές εταιρείες και σταδιακά απέκτησαν τον έλεγχο των συνολικών μηχανισμών, παραγωγής και συσσώρευσης του ανθρώπινου κεφαλαίου, ανάπτυξης της τεχνολογικής γνώσης και της δημιουργίας, παραγωγής και διάθεσης των νέων καινοτόμων προϊόντων.

Οι εταιρείες αυτές νομοτελειακά κυριάρχησαν στην παγκόσμια αγορά του 20ού αιώνα και συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση και σταδιακή μεγέθυνση του τεχνολογικού κενού (technological gap) σε σχέση με τις καθυστερημένες και αναπτυσσόμενες χώρες.

* Πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να αξιοποιήσει σύγχρονες τεχνολογίες ως μοχλό για ανασύνταξη της παραγωγής και ανάπτυξη;

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης αυτό είναι πλέον ζητούμενο ακόμη και για τις πιο ανεπτυγμένες χώρες. Σε γενικούς όρους η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών στην παραγωγική διαδικασία βοηθάει με τρεις τρόπους:

* Με την αυτοματοποίηση της παραγωγής και την μείωση του κόστους.

* Με τη βελτίωση των προϊόντων και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας.

* Με τη δημιουργία καινοτόμων τεχνολογικών προϊόντων και νέων αγορών (ανάπτυξη).

Οι δύο πρώτοι δρόμοι προϋποθέτουν την ύπαρξη ανταγωνιστικού προϊόντος και μεριδίου στην αγορά. Μια χώρα λοιπόν καλείται να επενδύσει στις παραγωγικές διεργασίες στις οποίες έχει ξεκάθαρα συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι του ανταγωνισμού και τέτοια προϊόντα, για παράδειγμα στην Ελλάδα, είναι η εξειδικευμένη αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός.

Ο τρίτος δρόμος από την άλλη, ο οποίος παρεμπιπτόντως καταφέρνει και την πιο άμεση, ξεκάθαρη οικονομική ανάπτυξη, είναι πλέον ζητούμενο για όλους. Ο σκληρός ανταγωνισμός από την Ασία, η ελεύθερη διακίνηση προϊόντων με μηδαμινά κόστη μεταφοράς και το υψηλό κόστος αρχικής επένδυσης έχουν κάνει πολύ δύσκολη την είσοδο σε νέες αγορές. Πόσο μάλλον όταν σε αυτές ήδη κυριαρχούν μεγάλες διεθνείς εταιρείες και όμιλοι, με δραματικές αλλαγές να συντελούνται διαρκώς όπως συγχωνεύσεις ή/και πτώσεις ομίλων, αλλαγές στα μερίδια αγορών, κινήσεις προστατευτισμού, πολιτικές εξελίξεις, πόλεμοι κ.λπ.

Σε αυτήν την άκρως ζωντανή διεθνή σκακιέρα, κάθε επένδυση για νέο προϊόν είναι πια μια επένδυση υψηλού ρίσκου / υψηλής απόδοσης, κάτι που δύσκολα μπορεί να χειριστεί μια χώρα κεντρικά με την παραδοσιακή έννοια της κρατικής επένδυσης / παρέμβασης και αναγκαστικά επαφίεται στη συνδυασμένη δράση κράτους και ιδιωτικής πρωτοβουλίας και με εργαλεία την καινοτόμο σκέψη, την εξασφάλιση νέων οδών χρηματοδότησης και τη δημιουργία διεθνών στρατηγικών συμμαχιών.

Posted in Επιστήμη, Επικαιρότητα, Νέες εκδόσεις, Περιοδικό | Με ετικέτα: , , , | 1 Comment »

Επιστήμη και Δόγμα

Posted by tofistiki στο 19/04/2014

Ένα κείμενο του Μίμη δημοσιευμένο το 2009, που περιλαμβάνεται και στο βιβλίο του «Η Αποκρουστέα Μυθολογία» και είναι πάντα επίκαιρο, ανασύρω με την ευκαιρία του ντόρου που έγινε για το «Άγιο Φως», για τα προφανή που είπε ο Νίκος Δήμου και τις αισχρές δηλώσεις του Αμβρόσιου, που -ο αθεόφοβος- αυτές τις «μέρες Αγάπης» για τη θρησκεία του, ξέσπασε σε ρητορική μίσους.
 

Στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο [1δ΄51-52],διαβάζουμε πως όταν ο Ιησούς προσήχθη ενώπιον του Πιλάτου, ο Επίτροπος, σε μια στιγμή της ανάκρισης, τον ρώτησε

— Τι ήρθες να κάνεις στα Ιεροσόλυμα;

— Ήρθα να μαρτυρήσω την αλήθεια, και όποιος ποθεί την αλήθεια θα ακούσει τα λόγια μου, ήταν η απάντηση

Ο Πιλάτος δεν κατάλαβε τίποτα. Ο δικός του κόσμος ήταν   στον αντίποδα του κόσμου του Ιησού.

Δε βαριέσαι, και τι είναι η αλήθεια; τον ρώτησε, με τον σκεπτικισμό του κυνικού Ρωμαίου. Ο Ιησούς δεν του απάντησε.

Κάθε θρησκεία και κάθε ιδρυτής θρησκείας ή θρησκευτικός ηγέτης, πρεσβεύει πως κατέχει την Αλήθεια, την οποία μάλιστα του την είπε ο ίδιος ο Θεός αυτοπροσώπως.

Πρόκειται δηλαδή για μιαν εξ αποκαλύψεως αλήθεια, που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση ή έστω αναθεώρηση.

Την κατοχή της εξ αποκαλύψεως αλήθειας τη διεκδικούν ζηλότυπα οι θρησκείες, κάθε μια φυσικά για τον εαυτό της. Στην ιστοσελίδα Ορθόδοξης Ομάδας Δογματικής Έρευνας www.oodegr.com διαβάζουμε:

Τα  δόγματα τής Εκκλησίας,  ΔΕΝ είναι «αξιώματα» αυθαίρετα, ενός απρόσωπου οργανισμού, αλλά ΥΠΑΡΚΤΕΣ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ενός Θεανθρώπινου οργανισμού. Είναι ΕΜΠΕΙΡΙΑ τών αγίων τής Εκκλησίας, αποκαλυμμένη από το Άγιο Πνεύμα στις Θεούμενες καρδιές τους. Γι’ αυτό όλοι οι Θεούμενοι άγιοι τής Εκκλησίας συμφωνούν στα δόγματα.

και παρακάτω:

[…] οφείλουμε να μένουμε πάντα σύμφωνοι με τα όσα μας δίδαξαν εν Αγίω Πνεύματι οι άγιοι, από την εμπειρία τους. Γιατί η Ορθοδοξία δεν είναι «μία ακόμα θρησκεία», αλλά Η ΑΛΗΘΕΙΑ.

Για να μην τα ρίχνουμε όλα στη θρησκεία , την κατοχή της απόλυτης αλήθειας την διεκδικούν και πολλές φιλοσοφικές σχολές. Αυτό ξεκινά από πολύ παλιά. Ο Πυθαγόρας και οι μαθητές του μολονότι προσέφεραν πολλά στην επιστήμη (θεωρία των αριθμών, πυθαγόρειο θεώρημα κ.ά.), συνδύασαν τις φιλοσοφικές και επιστημονικές αναζητήσεις τους με τον μυστικισμό και τη δογματική αντίληψη και ουσιαστικά οι Πυθαγόρειοι ήταν μια μυστηριακή οργάνωση.

Τέλος την κατοχή της απόλυτης αλήθειας διεκδικούν και οι ιδεολογίες, ακόμα και οι επαναστατικές. Από ένα παλιό κείμενο του Δημήτρη Γόντικα, που ήταν κάποτε και μέλος του Π.Γ. του ΚΚΕ, αντιγράφω:

Μαρξισμός-Λενινισμός είναι μια ολοκληρωμένη φιλοσοφία, που πατά γερά στην πραγματικότητα και στα κείμενα των κλασσικών και γι΄ αυτό μπορεί να δώσει απαντήσεις σε όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η εργατική τάξη.

Τελείως αντίθετα είναι τα πράγματα με την Επιστήμη. Και η Επιστήμη αναζητεί την αλήθεια, αλλά οι επιστήμονες ξέρουν καλά πως απόλυτες αλήθειες δεν υπάρχουν και γι΄ αυτό είναι πρόθυμοι και έτοιμοι να αναθεωρήσουν κάθε φορά τις αλήθειες που πίστευαν, όταν η πραγματικότητα (το πείραμα ή η παρατήρηση) αποδείξουν τη σαθρότητά τους.

Αυτό συνέβη πάμπολλες φορές στην ιστορία της επιστήμης.

Κάποτε, την εποχή του Ντάλτον, θεωρούσαν τα άτομα ως τα αδιαίρετα, στοιχειώδη, συστατικά της ύλης. Εκατό χρόνια αργότερα η αλήθεια αυτή κατέπεσε όταν ανακαλύφθηκε πως τα άτομα αποτελούνται από ηλεκτρόνια, πρωτόνια και νετρόνια, που με τη σειρά τους θεωρήθηκαν τα βασικά συστατικά, οι δομικοί λίθοι, της ύλης. Αλλά και η αλήθεια αυτή αναθεωρήθηκε όταν εξακριβώθηκε πως και αυτά αποτελούνται από ακόμη μικρότερα συστατικά, ο αριθμός των οποίων σήμερα πλησιάζει τα εκατό!

Παλαιότερα οι χημικοί πίστευαν πως υπήρχε μια ουσία, που την ονομάζανε φλογιστόν, με την οποία εξηγούσαν τα φαινόμενα της οξείδωσης και της καύσης. Η αλήθεια του φλογιστού έζησε κάπου δυο αιώνες, ώσπου ήρθε ο Λαβουαζιέ, που με πειράματα και μετρήσεις έδειξε πως φλογιστόν δεν υπάρχει.

Για πολλούς αιώνες επίσης οι επιστήμονες πίστευαν στον αιθέρα, ένα αβαρές, άχρωμο, άοσμο και τελείως αναλλοίωτο ρευστό, που γέμιζε το Σύμπαν. Η αλήθεια του αιθέρα έζησε τόσα χρόνια γιατί εξηγούσε την κυματική φύση του φωτός, συμφωνούσε με τις εξισώσεις του Μάξγουελ και ερμήνευε ικανοποιητικά, τον τρόπο μετάδοσής του. Η αποτυχία όμως της πειραματικής επαλήθευσης της ύπαρξης του αιθέρα, οδήγησε στην απόρριψη αυτής της αλήθειας και η κβαντική θεωρία του Πλανκ, την αντικατέστησε.

Εδώ βρίσκεται η διαφορά της Επιστήμης από το Δόγμα. Σε κάθε μια από τις περιπτώσεις που προανέφερα, δε βρέθηκε επιστήμονας να υπερασπίσει τις αλήθειες που ως τότε πίστευε, αλλά χωρίς δισταγμό τις αναθεωρούσε. Εφόσον λοιπόν οι μαρξιστικές θεωρίες αξιώνουν επιστημονική ισχύ και υπόσταση, είναι απολύτως λογικό να επιδέχονται αναθεώρηση.

Επειδή πιστεύω πως οι μεγάλοι ποιητές είναι και προφήτες, κλείνω το σημείωμά μου αυτό με τους στίχους του Κώστα Βάρναλη, από το «Φως που καίει», που όπως ξέρουμε το έγραψε πριν 77 χρόνια εδώ, στην Αίγινα

Όλα τελειώνουνε κι όλα περνάνε.
Ιδέες βασίλισσες, κακογερνάνε
Στις νέες ανάγκες σου – κόπος βαρύς –
σκοπούς αλάθευτους κοίτα να βρεις

 

(Δημοσιεύθηκε στο φ. 348/26-1-09)

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γνώμες και σχόλια, Επιστήμη, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Παρουσίαση βιβλίου: Ανθρώπινη φύση, για έναν κομμουνισμό του πεπερασμένου

Posted by tofistiki στο 20/03/2014

Bitsakis book

Αντιγράφω από την ιστοσελίδα των Εκδόσεων Τόπος:

Μπορούν να υπάρξουν βιώσιµες σοσιαλιστικές κοινωνίες;
Αντιφάσκουν, µήπως, µε την εγωιστική ανθρώπινη φύση;

Στο βιβλίο αναλύεται η διαδικασία της εµφάνισης της ιδιοκτησίας ως άρνηση της αρχαϊκής κοινότητας, οι αντιθέσεις των ταξικών κοινωνιών και ειδικά του καπιταλισµού, o ρόλος της ανθρώπινης φύσης στο ιστορικό γίγνεσθαι. ∆ιερευνάται ο χαρακτήρας της ανθρώπινης φύσης, µε βάση κυρίως τα δεδοµένα της νευρολογίας και της ψυχολογίας.

Το συµπέρασµα είναι ότι ο άνθρωπος είναι γενετικά κοινωνικό ον, ότι δεν υπάρχει αναλλοίωτη εγωιστική ανθρώπινη φύση και, κατά συνέπεια, δεν υπάρχει ανθρωπολογικό εµπόδιο για τον σοσιαλισµό.

Σκιαγραφούνται, τέλος, οι δυσκολίες για το πέρασµα στον σοσιαλισµό, και θεµελιώνεται η δυνατότητα ενός κοµµουνισµού του πεπερασµένου.

Η ιστορία, κατά τον µαρξισµό, είναι ένα ανοιχτό πεδίο δυνατοτήτων και, σύµφωνα µε τους Μαρξ και Ένγκελς, όρος για την επιβίωση της ανθρωπότητας είναι η επιστροφή στην αρχαϊκή κοινότητα, σε ένα ανώτερο, επιστηµονικό και τεχνολογικό επίπεδο.

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης γεννήθηκε το 1927 στο χωριό Κάδρος της Κρήτης. Σπούδασε Χηµεία στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεωρητική Φυσική και Φιλοσοφία στο Παρίσι. Είναι ∆ιδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστηµίου Paris VIII και ∆ιδάκτωρ Επικρατείας της Γαλλίας (Φιλοσοφία των Επιστηµών). Εργάστηκε στο Πυρηνικό Κέντρο του Saclay και στο Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής του Collège de France. Από το 1970 έως το 1976 δίδαξε Μαθηµατικά στο Πανεπιστήµιο ΧΙ του Παρισιού και Φιλοσοφία των Επιστηµών στο Πανεπιστήµιο VIII. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα (1976) εργάστηκε ως κύριος ερευνητής στο Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών. Το 1981 εκλέχθηκε Τακτικός Καθηγητής στην Έδρα Φιλοσοφίας του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων και επί έξι έτη ήταν Κοσµήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής. Παλαιός Υφηγητής Θεωρητικής Φυσικής του Πανεπιστηµίου Αθηνών, δίδαξε στο Φυσικό Τµήµα το µάθηµα «Εισαγωγή στις Φυσικές Θεωρίες». Κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντα του Ε. Μπιτσάκη είναι τα θεµέλια των επιστηµών (Σχετικότητα, Κβαντική Μηχανική), η Οντολογία, η Γνωσιοθεωρία και η Φιλοσοφική Ανθρωπολογία. Βιβλία και άρθρα του σ’ αυτά τα γνωστικά πεδία κυκλοφορούν στις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.
Ο Ε. Μπιτσάκης από τα µαθητικά του χρόνια εντάχθηκε στο αριστερό κίνηµα. Κατά τη διάρ­κεια του Εµφυλίου καταδικάστηκε σε πολυετή φυλάκιση. Στη διάρκεια της δικτατορίας µετείχε ενεργά στο αντιδικτατορικό κίνηµα της Ευρώπης, ως µέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Ο Ε. Μπιτσάκης έχει αναπτύξει πολύµορφη κοινωνική δραστηριότητα στο πλαίσιο της Παγκόσµιας Οµοσπονδίας Επιστηµόνων, της Ουνέσκο, του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών του Παρισιού και άλλων χωρών. Επίσης µετείχε στην οργάνωση του Ελεύθερου Ανοικτού Πανεπιστηµίου του Παρισιού και ήταν µέλος της Οµάδας του ∆ήµου Αθηναίων και του Υπ. Πολιτισµού για τη δηµιουργία των Ανοικτών Πανεπιστηµίων. Είχε την πρωτοβουλία της οργάνωσης του Σεµιναρίου «Θεµέλια των Επιστηµών» (Φυσικό Τµήµα, Πανεπιστήµιο Αθηνών) και την ευθύνη της οργάνωσης πολλών ελληνικών και διεθνών επιστηµονικών συνεδρίων. Τέλος, είχε την ευθύνη της δηµιουργίας του περιοδικού Σύγχρονα Θέµατα, µετείχε στην εκδοτική οµάδα του περιοδικού ∆ιαλεκτική και από το 1992 είναι εκδότης του θεωρητικού περιοδικού Ουτοπία.
 
ΕΡΓΑ ΤΟΥ
1. Είναι και Γίγνεσθαι, 1965, 2000, Στάχυ.
2. Physique Contemporaine et Matérialisme Dialectique, Éd. Sociales, Paris 1973. Μεταφράσεις του: ιαπωνικά, ισπανικά, ιταλικά, ουγγρικά.
Ελλην. µετ.: ∆ιαλεκτική και Νεότερη Φυσική, 1974, 2001, ∆αίδαλος -Ι. Ζαχαρόπουλος.
3. La Nature dans la Pensée Dialectique, L’Harmattan, Paris, 2001. Ελλην. µετ.: Η φύση στη διαλεκτική φιλοσοφία, 1975, 2003, Ελληνικά Γράµµατα.
4. La problème du Déterminisme en physique, Thèse d’ État, Paris 1976.5. Τα εννοιολογικά θεµέλια της Κβαντικής Μηχανικής, ∆ιατριβή για Υφηγεσία, Αθήνα 1979.
6. Η ∆υναµική του ελάχιστου, 1979, 2003, ∆αίδαλος – Ι. Ζαχαρόπουλος.7. Θεωρία και Πράξη, 1980, 1998, Gutenberg.
8. Φιλοσοφία του Ανθρώπου, 1980, 1991, Gutenberg.
9. Physique et Matérialisme, Éd. Sociales, Paris 1983, Μετάφραση: ουγγρικά.
10. Καρλ Μαρξ, ο θεωρητικός του προλεταριάτου, 1983, Gutenberg.
11. Τι είναι Φιλοσοφία, 1984, 1985, Σύγχρονη Εποχή.
12. Ιδεολογικά, 1986, Gutenberg.
13. Ρήξη ή ενσωµάτωση;, 1989, Σύγχρονη Εποχή.
14. Ένα φάντασµα πλανιέται,1992, 1993, Στάχυ.
15. Το αειθαλές δέντρο της γνώσεως, 1995, 1996, Στάχυ.
16. La Nouveau Réalisme Scientifique, L’Harmattan, Paris 1997. Μετάφραση: ιταλικά. Ελλην. µετ.: Ο νέος επιστηµονικός ρεαλισµός, 1999, Gutenberg.
17. Ο δαίµων του Αϊνστάιν, 2000, 2001, Gutenberg.
18. Γονίδια του µέλλοντος, 2001, Προσκήνιο.
19. ∆ρόµοι της ∆ιαλεκτικής, Άγρα, 2003.
20. Οι πόλεµοι της Νέας Τάξης (µε ∆. Μπελαντή), Προσκήνιο, 2005.
21. Η εξέλιξη των θεωριών της Φυσικής, ∆αίδαλος – Ι. Ζαχαρόπουλος, 2008.
22. Από την πυρά στον άµβωνα, Τόπος, 2009.
23. La Matière et l’ Esprit. Ελλην. µετ. Η ύλη και το πνεύµα, Άγρα, 2011, µετ. στα Ιταλικά (υπό έκδοση).

Posted in Αριστερά - κινήματα, Επιστήμη, Επικαιρότητα, Νέες εκδόσεις | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Ευτύχης Μπιτσάκης, 70 χρόνια αγώνα

Posted by tofistiki στο 17/03/2014

Μια εκδήλωση για τον Ευτύχη Μπιτσάκη, φίλο αγαπημένο της Κικής και του Μίμη, ο οποίος πάντα τον συμβουλευόταν όταν στα γραφτά του έμπαινε στα χωράφια της φιλοσοφίας και της φυσικής.

Posted in Αριστερά - κινήματα, Επιστήμη, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Για τη ρατσιστική επίθεση στο νοσοκομείο μας

Posted by tofistiki στο 03/12/2012

Μια ανακοίνωση που τιμάει το λειτούργημά τους αλλά και τη Μυτιλήνη. Ένα μεγάλο μπράβο αξίζει σ’ αυτούς τους γιατρούς! Διαβάστε όλη την ανακοίνωση στο ιστολόγιο της Ένωσης Ιατρών ΕΣΥ Λέσβου.

ΕΝΩΣΗ ΙΑΤΡΩΝ Ε.Σ.Υ. ΛΕΣΒΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ Δ.Σ.

ΓΙΑ ΤΗ ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΣ

Στις 26 Νοεμβρίου οι γιατροί του Γ.Ν. Μυτιλήνης μείναμε έκπληκτοι όταν αντικρίσαμε φυλλάδιο της φασιστικής Χρυσής Αυγής με φωτογραφίες παιδιών μεταναστών, ασθενών της παιδιατρικής κλινικής του νοσοκομείου μας και των γονέων συνοδών τους, με τη συνοδεία κειμένου με ρατσιστικό και χυδαίο λόγο κατά των μεταναστών! Πέρα από το πόσο ανήθικα και παράνομα χρησιμοποιούνται φωτογραφίες παιδιών για να προωθηθεί το ρατσιστικό δηλητήριο, στο κείμενο περιέχεται αντιεπιστημονική πληροφόρηση για δήθεν μετάδοση ασθενειών από τους μετανάστες, όπως και δυσφήμιση για τις συνθήκες νοσηλείας στο νοσοκομείο μας, όπου παρά την τεράστια έλλειψη προσωπικού οι εργαζόμενοι δίνουν μάχη για να παρέχονται οι καλύτερες δυνατές υπηρεσίες με την υπάρχουσα κατάσταση.

Δείτε την αρχική δημοσίευση 470 επιπλέον λέξεις

Posted in Επιστήμη, Επικαιρότητα, Περιοδικό, Τσ’ Μυτ’λήν’ς, μετανάστες, πρόσφυγες, οικονομική κρίση | Leave a Comment »

Η «δενδροθεωρία»

Posted by tofistiki στο 05/04/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 05/04/2011

Στο προηγούμενο σημείωμά μου έγραφα πως: «Ο άνθρωπος μαθαίνει ένα-ένα τα μυστικά της φύσης και αρχίζει να τη μιμείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα δέντρο. Στην ουσία πρόκειται για μια θαυμαστή μονάδα παραγωγής οξυγόνου και κυτταρίνης, με πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα, που δεσμεύει από τον αέρα και το νερό και τα άλατα, που αντλεί από το έδαφος. Και όλα αυτά τα πετυχαίνει με τις εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα του και τις πάμπολλες ρίζες με τα άπειρα ριζίδιά τους και όχι με κάποιον “κεντρικό» μηχανισμό”.»

Όταν τα έγραφα αυτά αγνοούσα πως ερχόμουν δεύτερος. Να όμως που ψάχνοντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα ότι υπάρχει ολόκληρη θεωρία σχετική με τη διαχείριση των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τη θεωρία αυτή ανέπτυξαν ο κ. Εμμ. Πάσχος, καθηγητής Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Πολυτεχνείου του Ντόρτμουντ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μαζί με τον υπεύθυνο Πληροφορικής του Δήμου Ντόρτμουντ, κ. Δημ. Καρακατσάνη, και την ονόμασαν «Δενδροθεωρία».

Η Δενδροθεωρία προβλέπει την εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε κάθε οίκημα και τη διασύνδεσή τους, στην κλίμακα της γειτονιάς, με μια μικρή τοπική κεντρική μονάδα, μεγέθους αντίστοιχου με τα αντλιοστάσια της ύδρευσης. Εκεί μπορεί να γίνεται η αποθήκευση της ενέργειας σε μορφή υδρογόνου σε ειδικές κυψέλες, για να αναδιανέμεται στη συνέχεια – με τη βοήθεια ενός πολύπλοκου υπολογιστικού συστήματος – στα κτίσματα της γειτονιάς, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες του καθενός. 

«Όπως ακριβώς ένα δέντρο τρέφεται και αναπτύσσεται χάρη στις φυλλωσιές του, αφού κάθε ξεχωριστό φύλλο φωτοσυνθέτει και στέλνει τα θρεπτικά συστατικά στα κλαδιά και στον κορμό, έτσι και κάθε πολυκατοικία μπορεί να παράγει το δικό της ηλεκτρικό ρεύμα, να το στέλνει στη γειτονιά και, εφόσον χρειαστεί, στο κεντρικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας», εξήγησε μιλώντας στην «Καθημερινή» ο κ. Εμμ. Πάσχος.

Στο σύντομο σημείωμά μου δεν θα μπορούσα να αναπτύξω τεχνικές λεπτομέρειες, υποστηρίζοντας τις απόψεις μου. Περισσότερο θέλησα να δώσω τη φιλοσοφία των δύο λύσεων αναφορικά με την κλίμακα των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που θα επικρατήσουν στο μέλλον: μεγάλων κεντρικών μονάδων παραγωγής, που θα συνδυάζονται με ισχυρά δίκτυα διανομής ή πολυάριθμων μικρών μονάδων και τοπικής σημασίας δικτύων. Εκεί βρίσκεται η ουσία και εκεί θα δοθεί η μάχη.

Γιατί όλοι καταλαβαίνουν πως έχει πλέον τεθεί επί τάπητος το θέμα να εγκαταλειφθούν τα καύσιμα (στερεά, υγρά και αέρια) και πως θα επαληθευθεί η προφητεία του καθηγητή μου Φυσικής στο ΕΜΠ, του Παύλου Σαντορίνη, που εν έτει 1950 μάς είχε πει: «Θα έρθει μία ημέρα που όποιος θα καίει πετρέλαιο, θα φυλακίζεται.» Εξ άλλου μετά τα ατυχήματα στο Θρη Μάιλ Άιλαντ, στο Τσερνομπίλ και στη Φουκουσίμα, το μέλλον της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας με αυτή τη μορφή είναι αβέβαιο.

Απομένουν μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η σύντηξη πυρήνων υδρογόνου, η οποία ίσως τελικά λύσει το πρόβλημα της άφθονης και φτηνής ενέργειας, αλλά βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των πειραματισμών και της θεωρίας. Αντίθετα οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι έτοιμες για πρακτικές εφαρμογές και αναγκαστικά οι υπέρμαχοι της χρήσης καυσίμων ή θερμοπυρηνικής ενέργειας, δηλαδή για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, παρά τη λυσσώδη αντίστασή τους έχουν χάσει τη μάχη στο πεδίο αυτό. 

Έτσι θα επιδιώξουν να αποκομίσουν κέρδη, γιατί μόνο αυτά τους ενδιαφέρουν, εκμεταλλευόμενοι τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αυτό θα το πετύχουν μονάχα αν τελικά επιλεγεί η λύση των μεγάλων κεντρικών μονάδων και των ισχυρών δικτύων. Στη μάχη κατά των μικρών αποκεντρωμένων μονάδων έχουν επιστρατεύσει και πολλούς ειδικούς στο θέμα της ενέργειας, οι οποίοι καλοπροαίρετα ίσως, αλλά παγιδευμένοι σε μια μονομερή θεώρηση του θέματος, ισχυρίζονται ότι οι μικρές μονάδες έχουν αναλογικά μεγαλύτερες απώλειες και μεγαλύτερο κόστος, γιατί το ρεύμα που θα παράγουν δε θα είναι π.χ. 220V/50Hz, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις υπάρχουσες ηλεκτρικές συσκευές.

Παρόμοιοι ισχυρισμοί μαρτυρούν απλώς έλλειψη φαντασίας, γιατί σήμερα οι πρόοδοι στη λεγόμενη Νανοτεχνολογία είναι τόσο μεγάλες ώστε τέτοια και άλλα παρόμοια προβλήματα θα αντιμετωπισθούν με επιτυχία. Θα επικρατήσουν υβριδικές μορφές μικρών μονάδων παραγωγής ενέργειας, που θα συνδυάζουν την ηλιακή και την αιολική ενέργεια και θα δουλεύουν ανεξαρτήτως καιρού και χρόνου.

Οι πανίσχυροι αριστοκράτες και ευγενείς του 17ου αιώνα ίσως να μην έμαθαν ποτέ για τα πειράματα που έκανε με τον ατμό ένας γιατρός και ερασιτέχνης φυσικός, που λεγόταν Ντενι Παπέν ή αν τα έμαθαν να μην τους έδωσαν καμιά σημασία. Και όμως τα πειράματα αυτά ήταν η αρχή του τέλους της εξουσίας τους. Όσο ισχυρά και αν είναι τα οικονομικά συμφέροντα σήμερα, δε μπορούν να γυρίσουν πίσω τον τροχό της εξέλιξης. Το πολύ να καθυστερήσουν λίγο την πορεία του.

Όμως η πτώση τους είναι βεβαία.

Posted in Δημοσιεύσεις, Επιστήμη, Επικαιρότητα, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: