Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Archive for the ‘Δημοσιεύσεις’ Category

Παρουσίαση βιβλίου: Γράμματα από το Παρίσι, του Κώστα Βάρναλη

Posted by tofistiki στο 16/12/2013

Επέτειος του θανάτου του Κώστα Βάρναλη σήμερα, και στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών γίνεται παρουσίαση του βιβλίου “Γράμματα από το Παρίσι”  που εκδόθηκε πρόσφατα, σε επιμέλεια του Νίκου Σαραντάκου, από τον εκδοτικό οίκο “Αρχείο”. Αντιγράφω, από τον ιστότοπο των εκδόσεων:
Το 1926 ο Βάρναλης επισκέφτηκε τη Γαλλία ως ανταποκριτής μιας εφημερίδας που δεν υπάρχει πια (Πρόοδος των Αθηνών). Σε μια στήλη που ονομαζόταν Γράμματα από το Παρίσι ή Παρισινά Γράμματα, κατέγραψε τις εντυπώσεις του, όχι μόνο από το Παρίσι, αλλά και από διάφορα άλλα μέρη της χώρας. Είναι οι πρώτες ανταποκρίσεις που έγραψε από κει -άρθρα ευχάριστα, ανάλαφρα, ενδιαφέροντα για όλους, γραμμένα με κέφι και σοβαρότητα, με την ευγενική ειρωνεία και το χιούμορ που χαρακτηρίζει τον ποιητή.
Με την έκδοση αυτή, τα Γράμματα δημοσιεύονται για πρώτη φορά σε βιβλίο. Συνοδεύονται από εφτά άρθρα περί αισθητικής, που γράφτηκαν την ίδια περίοδο, τα περισσότερα στο Παρίσι. Η έκδοση διαθέτει ένα εξαιρετικά προσεγμένο χρονολόγιο και έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι περιλαμβάνει αρχειακές φωτογραφίες του ποιητή από τα χρόνια της Γαλλίας, δύο σκίτσα φίλων του καλλιτεχνών και πρωτότυπη εικονογράφηση, βασισμένη στις φωτογραφίες που συνόδευαν τότε τα άρθρα της Προόδου.

-Διαβάστε σχετικά στο ιστολόγιο του Νίκου: Η πρωτεύουσα του κόσμου στον μεσοπόλεμο: ο Κ. Βάρναλης στο Παρίσι
-Συνέντευξη του Νίκου στον Στρατή Μπουρνάζο, από την «Αυγή»
 
-Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών:
http://www.eie.gr/location-gr.html

Posted in Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, Λογοτεχνία, Νέες εκδόσεις, Πολιτιστικά | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Αν δεν υπήρχε η Αριστερά, θα έπρεπε να την εφεύρουμε.

Posted by tofistiki στο 17/06/2012

Αναδημοσιεύω ένα κείμενο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου, που είχε δημοσιευτεί πέρσι τέτοιον καιρό περίπου, στον «Πολίτη» της Μυτιλήνης. Νομίζω πως είναι επίκαιρο και εκφράζει αυτό που αισθανόμαστε πολλοί για την Αριστερά, ψηφίζοντάς την σήμερα!  🙂

Στο γενικό κλίμα της έκπτωσης των πάντων, μερικοί σπεκουλαδόροι της πληροφόρησης ζητάνε να τα βάλουν όλα στο ίδιο τσουβάλι.

«Δε βαριέσαι, όλοι ίδιοι είναι» λένε, βάζοντας μαζί τους πολιτικούς, τους επιστήμονες, τους επιχειρηματίες και τους μισθωτούς, όλων των αποχρώσεων και όλων των πολιτικών τάσεων.

Έλα όμως που δεν είναι. Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι με τις απλουστευτικές γενικεύσεις, που αν μη τι άλλο αποπροσανατολίζουν. Ύστερα, διαφωνούμε με την αναζήτηση, παγίως, κάποιου αποδιοπομπαίου τράγου, στον οποίο να φορτώνουμε όλα τα δεινά.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Μετά τον Εμφύλιο και για πολλά χρόνια ακόμα, επικρατούσε το αντικομμουνιστικό πνεύμα, που δεν είχε μόνο νομική επένδυση αλλά και τη συγκατάθεση, τρόπον τινά, μέρους της κοινής γνώμης. Για όλα τα δεινά έφταιγαν «οι κομμουνισταί». Αυτοί δολοφόνησαν τον Κένεντι, αυτοί προκάλεσαν το ανθελληνικό πογκρόμ στη Πόλη, αυτοί εμπόδιζαν την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ήταν ο βολικός αποδιοπομπαίος τράγος.

Ύστερα ήρθε η Χούντα και τα εφτά χρόνια του γύψου. Εδώ πρέπει να τονιστεί η πιο χαρακτηριστική ανακολουθία του οπερετικού αυτού καθεστώτος. Ενώ προήλθε από τον πιο αντικομμουνιστικό πυρήνα του στρατεύματος, τον διαβόητο ΙΔΕΑ και ενώ εκπροσωπούσε την πιο ακραία συντήρηση, κατόρθωσε να εξουδετερώσει δυο από τα βάθρα του καθεστώτος: τη Μοναρχία και τον Αντικομμουνισμό.

Μην ξεχνάμε πως ο Κοκός ήταν ο μόνος βασιλιάς της Ελλάδας που κηρύχθηκε έκπτωτος με δύο δημοψηφίσματα, από τα οποία το πρώτο έγινε το 1973, επί Χούντας και το δεύτερο το 1974, κατά τη Μεταπολίτευση. Βέβαια το δημοψήφισμα του 1973 θεωρήθηκε (και ήταν) νόθο, αλλά αυτό δεν αναιρεί τη σημασία του, που είναι ότι, θεσμός τον οποίο καταργεί ο φυσικός του φορέας, δεν έχει ζωή. Η μακρόβια τρίτη γαλλική Δημοκρατία ανακηρύχθηκε το 1871, από μια βουλή στην οποία κυριαρχούσαν οι μοναρχικοί! Από τότε, ο ηττημένος διεκδικητής του γαλλικού θρόνου ο «Δουξ των Παρισίων» και οι απόγονοί του, αποτελούν γραφικό αναχρονισμό.

Όσο για την ηθική έκπτωση του αντικομμουνισμού, αυτή προκλήθηκε από την άκριτη εφαρμογή από τους χουντικούς, της αντικομμουνιστικής νομοθεσίας, που ίσχυε επί δικτατορίας της 4ης Αυγούστου (Ν.375) ή κατά τον Εμφύλιο (Ν.509), σε βάρος όλων ανεξαιρέτως των αντιπάλων τους, μεταξύ των οποίων και βασιλοφρόνων ή συντηρητικών στρατηγών.

Τελευταία, έχει γίνει πάλι της μόδας να τα ρίχνουν όλα στην Αριστερά και συγκεκριμένα στον ΣΥΡΙΖΑ. Την αρχή την έκανε ο πρωταγωνιστής της πολιτικής γκάφας, για να μη την χαρακτηρίσουμε πιο βαριά, ο ανεκδιήγητος β΄ αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, ο οποίος σε κάθε περίπτωση αποδοκιμασίας ή προπηλακισμού πολιτικών, βλέπει τη συμμετοχή ή την υποκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Φυσικά πρόκειται για ψεύδη. Όχι για τίποτα άλλο, αλλά γιατί η βία δεν συμφέρει την Αριστερά. Κάνει πολύ καλύτερα τη δουλειά της με την ηρεμία και την ομαλότητα. Πολύ σωστά το διατύπωσε ο ηγέτης της, ο ζωντανός και μαχητικός Αλέξης Τσίπρας, λέγοντας «θα τους ταράξουμε στη νομιμότητα». Άλλωστε στην ιστορία της Αριστεράς, τουλάχιστον τα τελευταία 60 χρόνια, δηλαδή δύο γενιές ανθρώπων, δεν αναφέρονται ούτε συστηματικές αντισυγκεντρώσεις, ούτε σπασίματα γραφείων των αντιπάλων, ούτε προπηλακισμοί. Όλα αυτά γίνονταν εις βάρος της, από το Παρακράτος ή τη Δεξιά. Γιατί στην Αριστερά ανήκαν και ο Λαμπράκης, και ο Τσαρουχάς, και ο Γεωργιάδης και τόσοι ανώνυμοι που έχασαν τη ζωή τους..

Βεβαίως πολλοί, συνηθισμένοι να μονοπωλούν τον δημόσιο λόγο και την πληροφορία, ενοχλούνται όταν ακούνε τον λόγο της Αριστεράς από βήματα, που είναι υποχρεωμένα να μην αγνοήσουν τα παπαγαλάκια της παραπληροφόρησης, όπως έγινε πριν από λίγες μέρες, που αναμεταδώσανε τη χειμαρρώδη, λεβέντικη και χωρίς υπεκφυγές ομιλία της Λιάνας Κανέλλη από το βήμα της Βουλής, κατά την οποία είπε πολύ ενοχλητικά πράγματα και, κατά το κοινώς λεγόμενο, έκανε «ρόμπα» τον αγορητή της ακροδεξιάς.

Ας το πάρουν απόφαση. Επειδή ανοιχτή δικτατορία δε μπορούν να κάνουν, όχι γιατί δε θα το ήθελαν αλλά γιατί η, χρονολογικώς τελευταία, αποδείχτηκε πολύ δαπανηρή και ασύμφορη, είναι υποχρεωμένοι να ανεχτούν την Αριστερά. Μόνο που θα πρέπει να είναι μια τελείως διαφορετική Αριστερά, που μπορεί να μην υπάρχει ακόμα, αλλά που είναι σχεδόν νομοτελειακή η συγκρότησή της. Μια Αριστερά χωρίς απόλυτες αλήθειες, χωρίς μικρομάγαζα, χωρίς ισόβιες ηγεσίες, χωρίς ταμπέλες και διαχωρισμούς, ανοιχτή στις προκλήσεις της εποχής μας.

Μια τέτοια Αριστερά και αν ακόμα δεν υφίσταται θα έπρεπε να την εφεύρουμε, γιατί είναι η μόνη που θα μπορέσει να βάλει τις ανάγκες του ανθρώπου πάνω από τα κέρδη των τραπεζών και την ανεξαρτησία της πατρίδας μας πάνω από τις επιταγές των ξένων!

Το -καταπληκτικό- σκίτσο είναι βέβαια του Κώστα Μητρόπουλου, το βρήκα στο διαδίκτυο.
Καλή ψήφο! 🙂

Posted in Αριστερά - κινήματα, Αναδημοσιεύσεις, Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, Ιστορία, εφημερίδα Πολίτης | Με ετικέτα: , , , , , , , | Leave a Comment »

Όσα φέρνει η ώρα…

Posted by tofistiki στο 28/07/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου*
που θα δημοσιευτεί την επόμενη Τρίτη, στο «Εμπρός»

Εκεί που ήμουν έτοιμος να στείλω με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο την ταχτική μου συνεργασία στο «Εμπρός», μια απρόσεχτη κίνηση του δεξιού μου ποδιού προκάλεσε την εξάρθρωσή του από το ισχίο. Αφόρητοι πόνοι, επείγουσα διακομιδή με ασθενοφόρο από την Αίγινα στο ΚΑΤ, ένα από τα καλύτερα, σε οργάνωση και στελέχωση, εναπομείναντα ειδικά νοσοκομεία ατυχημάτων, όπου αμέσως και σχεδόν ανωδύνως μου το ανατάξανε.
Μου όρισαν, όμως, ότι για να μην έχουμε τα ίδια, γυρνώντας στο σπίτι μου, πρέπει να μείνω δυο βδομάδες κλινήρης! Βαριά η ποινή, αλλά υπάρχουν και χειρότερα.

Πέρσι είχε και πάλι εξαρθρωθεί το δεξί μου πόδι, αλλά η ιστορία των παθήσεων των κάτω άκρων μου, ξεκινά από πιο παλιά. Το 1989, όταν κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός, παρουσίασε σοβαρή βλάβη η άρθρωση του αριστερού μου ποδιού με το αριστερό ισχίο. Αφού αποδείχτηκαν αλυσιτελείς οι διάφορες παρηγορητικές θεραπείες που δοκίμασα, εφάρμοσα το 1991 την οριστική λύση. Έκανα ολική αρθροπλαστική ισχίου. Είχα την τύχη να με εγχειρίσει ένας άριστος επιστήμονας και πολύ καλός άνθρωπος συνάμα, ο μακαρίτης Μανόλης Μιχελινάκης και όλα πήγαν καλά.

Το κακό είναι πως το 1997, όταν ο καπιταλισμός μπήκε σε πορεία απορύθμισης, παρουσίασε παρόμοια βλάβη η άρθρωση του δεξιού μου ποδιού με το δεξί μου ισχίο. Αυτή τη φορά κατέφυγα και πάλι στον Μιχελινάκη και όλα πήγανε θαυμάσια. Επί 20 και 14, αντιστοίχως, χρόνια περπατούσα, πάλι, σαν καλοστεκούμενος ηλικιωμένος. Πολλές φορές ξαναθυμόμουνα τα νιάτα μου, τότε που ήμουν δεινός πεζοπόρος και η μετάβαση από τη Μώρια στη Μυτιλήνη ή από την Αγιά Παρασκευή στο Ψηλομέτωπο, ήταν παιχνιδάκι!

Φαίνεται όμως πως όλα αυτά φτάνουν κάποτε στο τέλος τους. Όχι μόνο τα υλικά με τα οποία μας έφτιαξε η Φύση, αλλά και εκείνα με τα οποία η Τεχνολογία μας εφοδιάζει για να αντιμετωπίσουμε φθορές και παθήσεις του σώματος, όπως ακουστικά βαρηκοΐας, φακούς επαφής ή μεταλλικές προθέσεις.

Η απροσδόκητη πάντως περιπέτειά μου, μού γέννησε διάφορες σκέψεις που πιστεύω να ενδιαφέρουν τους αναγνώστες μου περισσότερο από την εξιστόρηση των περιπετειών της υγείας μου που, λογικώς, ελάχιστους ενδιαφέρει.

Το πρώτο που αποκόμισα είναι η τεράστια σημασία της γυναίκας στη ζωή μας.
Κατά σύμπτωση στον θάλαμο του ΚΑΤ, από τους οχτώ νοσηλευόμενους, οι εφτά συνοδεύονταν από γυναίκες, αρραβωνιαστικές, συζύγους, ή αδελφές, που λειτουργούσαν σαν αποκλειστικές νοσοκόμες κι ακόμη περισσότερο. Μου φαίνεται πως το έχω ξαναγράψει πως το «ισχυρό φύλο» είναι η γυναίκα και όχι ο άνδρας. Κυριολεκτικά είναι η πηγή της ζωής. Κατά τη σύλληψη κάθε νέου όντος, η κατά βάρος σχέση σπερματοζωαρίου/ωαρίου είναι, περίπου, της τάξεως 1/1850 και επί εννέα μήνες το έμβρυο τρέφεται αποκλειστικά από το αίμα και το σώμα της μητέρας του.

Οι φιλότεχνοι θα έχουν ασφαλώς υπόψη τους τον εντυπωσιακό ζωγραφικό πίνακα του Κουρμπέ «η αρχή του κόσμου» και το τρυφερό ποίημα του Σίλλερ «για τη μητέρα που δεν ξεκουράζεται ποτέ».

 

Το δεύτερο που αποκόμισα είναι πως οφείλουμε να σεβόμαστε την υγεία και τη ζωή μας γενικότερα, γιατί δεν είμαστε μονάχοι στον κόσμο. Όταν αρρωσταίνουμε ή παθαίνουμε κάτι, αυτό έχει επίπτωση και στους γύρω μας. Όπως λέει και ο Ναζίμ Χικμέτ

Η ζωή δεν είναι παίξε γέλασε,
πρέπει να τηνε παίρνεις σοβαρά.

 Αγαπητοί αναγνώστες, θέλω να ζητήσω την κατανόησή σας, που σας απασχόλησα με προσωπικά μου προβλήματα. Το σημείωμα που είχα ετοιμάσει και δεν πρόλαβα να το στείλω επιγραφόταν «Είναι το φιλότιμο ελλαδική λέξη;» και πραγματευόταν την έλλειψη του φιλότιμου από τη σημερινή ελληνική πολιτική πραγματικότητα, ενώ, όπως αποδείχτηκε από τις εξελίξεις που ακολούθησαν την πολύνεκρη έκρηξη στην Κύπρο, εκεί το φιλότιμο επιβιώνει.

 

*απευθείας από το κρεββάτι του πόνου!

Οι φωτογραφίες είναι από το εντυπωσιακό Vigeland Park του Όσλο, της υπέροχης πόλης του Βορρά, που τόσο τραγικά ήρθε στην επικαιρότητα πρόσφατα…

 

Posted in Δημοσιεύσεις, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Ο χαρακτήρας της κρίσης

Posted by tofistiki στο 21/07/2011

Κείμενο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στον «Πολίτη» της Μυτιλήνης

Η σημερινή διεθνής οικονομική κρίση ξεκίνησε από την Αμερική, το 2007, όταν χρεοκόπησε το τραπεζικό συγκρότημα Lehman Brothers και επεκτάθηκε σε όλον τον κόσμο, γιατί όπως λέγεται «όταν οι ΗΠΑ κρυολογούν η Ευρώπη παθαίνει πνευμονία».

Η σημερινή κρίση δεν είναι κάτι το καινούργιο. Άλλωστε οι κρίσεις είναι σύμφυτες με το καπιταλιστικό σύστημα, που, όσο κι αν το εξωραΐζουν οι απολογητές του, διέπεται από το νόμο της ζούγκλας: ο ισχυρότερος τρώει τον πιο αδύνατο.

Πριν από την κρίση του 2007 είχαμε μικρότερες κρίσεις, το 1973 και το 1965 και βεβαίως την κορυφαία κρίση του 1929, που κλόνισε κυριολεκτικά τα θεμέλια του συστήματος και δεν ξεπεράστηκε με το Νιου Ντηλ του Ρούσβελτ, αλλά με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το πρόβλημα, για τους τραπεζίτες και τους κερδοσκόπους, είναι πως σήμερα παγκόσμιος πόλεμος δε μπορεί να γίνει. Όχι γιατί δεν θα το ήθελαν, αλλά γιατί δε μπορούν. Από τη στιγμή που πυραύλους και πυρηνικά όπλα διαθέτει το Ισραήλ, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα, ένας παγκόσμιος πόλεμος θα ήταν αυτοκτονία. Φυσικά μικροί, τοπικής κλίμακας πόλεμοι, είναι στην ημερησία διάταξη.

Από το 1989, που κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός, μένοντας, ο υπαρκτός καπιταλισμός, μοναδικός κυρίαρχος του παιχνιδιού, δεν έφερε την ειρήνη και την ευημερία που επαγγέλλονταν και προσδοκούσαν οι απολογητές του, αλλά δεκάδες πολέμους, ενώ η πείνα στις λεγόμενες αναπτυσσόμενες χώρες και οι κοινωνικές ανισότητες σε όλον τον κόσμο, πήραν απίστευτες διαστάσεις.

Εκτός αυτού, έχει γίνει πια φανερό, πως το σύστημα «δεν περπατάει». Παλαιότερα ο πλούτος παραγόταν στα εργοστάσια, στα εμπορικά καταστήματα και στα μεταφορικά μέσα και είχε σαν αποτέλεσμα χρήσιμα προϊόντα: ρούχα, έπιπλα, μηχανές κλπ. Σήμερα ο πλούτος παράγεται στις τράπεζες, που από οργανισμοί διευκόλυνσης των συναλλαγών έγιναν κυρίαρχοι της οικονομίας. Και παράγεται με χρηματιστηριακά κόλπα, με μεταφορά κεφαλαίων, με κομπίνες και σκάνδαλα, τα δε προϊόντα του είναι τοξικά.

Όλες οι χώρες του κόσμου, με εξαίρεση την Κίνα, χρωστάνε στις τράπεζες, οι οποίες είναι σήμερα οι πραγματικοί κυρίαρχοι. Η πατρίδα του καπιταλισμού, οι ΗΠΑ, έχουν επιδοθεί σε μια κούρσα οικονομικής ενίσχυσης τραπεζών και επιχειρήσεων αλλά και γιγαντιαίων δημοσίων δαπανών για την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Η βρετανική κυβέρνηση ακολουθεί παρόμοιο δρόμο, ενώ ο Νικολά Σαρκοζί στην Γαλλία, παρεμβαίνει με πάθος στον αγώνα υποστήριξης των γαλλικών τραπεζών καθώς και πολλών μεγάλων βιομηχανιών, μιλώντας για «εθνικούς πρωταθλητές» που θα πρέπει να προστατευθούν από τον διεθνή ανταγωνισμό και το τσουνάμι της κρίσης.

Απέναντι σ΄ αυτή την κατάσταση η Αριστερά, σε όλον σχεδόν τον κόσμο, σιωπά αμήχανη. Ουσιαστικά, δεν έχει να προτείνει κάτι που να ξεφεύγει από τα καθιερωμένα και, το χειρότερο, συμπεριφέρεται σα να μη πιστεύει ενδόμυχα πως είναι ρεαλιστική κάποια σοβαρή αμφισβήτηση της καπιταλιστικής κυριαρχίας.

Μόνο που δεν είναι έτσι. Σε εκτεταμένες περιοχές του πλανήτη γίνονται στις μέρες μας εξαιρετικά ενδιαφέροντα πειράματα, από την επιτυχία των οποίων θα εξαρτηθεί κυριολεκτικά το μέλλον του συστήματος.

Στην επαρχία Τσιάπας του Νότιου Μεξικού, λειτουργεί εδώ και δεκαπέντε χρόνια μια τελείως καινούργια μορφή κοινωνίας. Η χώρα, που έχει έκταση ίση με το 1/3 της Ελλάδας και πληθυσμό 5 εκατομμύρια, έχει διαιρεθεί σε 32 αυτόνομες και αυτοδιοικούμενες περιοχές, όπου την εξουσία την έχουν οι λαϊκές συνελεύσεις και όπου δεν κυκλοφορεί το χρήμα ούτε λειτουργούν τράπεζες.

Λίγο νοτιότερα, στο Εκουαδόρ, στη Βολιβία και στη Βενεζουέλα, αριστερές κυβερνήσεις, που αναδείχτηκαν με κανονικές και νόμιμες εκλογές, αμφισβητούν την οικονομική και πολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ, συνεργάζονται μεταξύ τους και με την Κούβα και αναζητούν νέους δρόμους ανάπτυξης.

Πέρασαν πια οι παλιοί καιροί, που η Λατινική Αμερική εθεωρείτο η «πίσω αυλή των ΗΠΑ» και όταν κάποιος πρόεδρος λατινοαμερικανικής χώρας έκανε πως κουνιότανε λίγο, έστελναν οι βορειοαμερικανοί επικυρίαρχοι ένα καταδρομικό και χίλιους πεζοναύτες και καθαρίζανε.

Πάνε πια αυτά. Δεκατέσσερα χρόνια ο Τσάβες της Βενεζουέλας τους βγάζει τη γλώσσα, φτάνοντας να στέλνει φτηνό πετρέλαιο για να μοιραστεί στους φτωχούς των ΗΠΑ, ο Ραφαέλ Κορέα του Εκουαδόρ διαγράφει το χρέος της χώρας και ο Μοράλες της Βολιβίας εθνικοποιεί τα ορυχεία του κασσίτερου, όλοι μαζί σπάνε τον αποκλεισμό της Κούβας και οι ΗΠΑ περιορίζονται να παρακολουθούν. Εκτός του ότι, στις πρόσφατες εκλογές στο Περού, αναδείχθηκε αριστερός πρόεδρος και μάλιστα ινδιάνος και η χώρα προστέθηκε στις άλλες τρεις, που προανέφερα.

Τελικά, έτσι που πάνε τα πράγματα και καθώς η Γνώση και η Πληροφορία έχουν γίνει παραγωγικές δυνάμεις, το τέλος της κρίσης θα έρθει από την αλλαγή στον τρόπο παραγωγής και μαζί θα έρθει και το τέλος του συστήματος.

Στις παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης, με την οποία καταργήθηκε η φεουδαρχία και εγκαθιδρύθηκε ο καπιταλισμός, οι ριζοσπάστες δημοκράτες λέγανε πως «ήρθε η ώρα να πνίξουμε τον τελευταίο Πάπα με τα άντερα του τελευταίου Βασιλιά».

Στην εποχή μας δεν ταιριάζουν τέτοιες άγριες λύσεις, προβλέπω όμως πως δεν είναι μακριά η μέρα που θα μπει στη φυλακή ο τελευταίος τραπεζίτης με τις μαρτυρικές καταθέσεις του τελευταίου καπιταλιστή.

Posted in Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, εφημερίδα Πολίτης, οικονομική κρίση | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Αν δεν υπήρχε η Αριστερά, θα έπρεπε να την εφεύρουμε.

Posted by tofistiki στο 11/07/2011

Κείμενο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στον «Πολίτη» της Μυτιλήνης

Στο γενικό κλίμα της έκπτωσης των πάντων, μερικοί σπεκουλαδόροι της πληροφόρησης ζητάνε να τα βάλουν όλα στο ίδιο τσουβάλι.

«Δε βαριέσαι, όλοι ίδιοι είναι» λένε, βάζοντας μαζί τους πολιτικούς, τους επιστήμονες, τους επιχειρηματίες και τους μισθωτούς, όλων των αποχρώσεων και όλων των πολιτικών τάσεων.

Έλα όμως που δεν είναι. Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι με τις απλουστευτικές γενικεύσεις, που αν μη τι άλλο αποπροσανατολίζουν. Ύστερα, διαφωνούμε με την αναζήτηση, παγίως, κάποιου αποδιοπομπαίου τράγου, στον οποίο να φορτώνουμε όλα τα δεινά.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Μετά τον Εμφύλιο και για πολλά χρόνια ακόμα, επικρατούσε το αντικομμουνιστικό πνεύμα, που δεν είχε μόνο νομική επένδυση αλλά και τη συγκατάθεση, τρόπον τινά, μέρους της κοινής γνώμης. Για όλα τα δεινά έφταιγαν «οι κομμουνισταί». Αυτοί δολοφόνησαν τον Κένεντι, αυτοί προκάλεσαν το ανθελληνικό πογκρόμ στη Πόλη, αυτοί εμπόδιζαν την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ήταν ο βολικός αποδιοπομπαίος τράγος.

Ύστερα ήρθε η Χούντα και τα εφτά χρόνια του γύψου. Εδώ πρέπει να τονιστεί η πιο χαρακτηριστική ανακολουθία του οπερετικού αυτού καθεστώτος. Ενώ προήλθε από τον πιο αντικομμουνιστικό πυρήνα του στρατεύματος, τον διαβόητο ΙΔΕΑ και ενώ εκπροσωπούσε την πιο ακραία συντήρηση, κατόρθωσε να εξουδετερώσει δυο από τα βάθρα του καθεστώτος: τη Μοναρχία και τον Αντικομμουνισμό.

Μην ξεχνάμε πως ο Κοκός ήταν ο μόνος βασιλιάς της Ελλάδας που κηρύχθηκε έκπτωτος με δύο δημοψηφίσματα, από τα οποία το πρώτο έγινε το 1973, επί Χούντας και το δεύτερο το 1974, κατά τη Μεταπολίτευση. Βέβαια το δημοψήφισμα του 1973 θεωρήθηκε (και ήταν) νόθο, αλλά αυτό δεν αναιρεί τη σημασία του, που είναι ότι, θεσμός τον οποίο καταργεί ο φυσικός του φορέας, δεν έχει ζωή. Η μακρόβια τρίτη γαλλική Δημοκρατία ανακηρύχθηκε το 1871, από μια βουλή στην οποία κυριαρχούσαν οι μοναρχικοί! Από τότε, ο ηττημένος διεκδικητής του γαλλικού θρόνου ο «Δουξ των Παρισίων» και οι απόγονοί του, αποτελούν γραφικό αναχρονισμό.

Όσο για την ηθική έκπτωση του αντικομμουνισμού, αυτή προκλήθηκε από την άκριτη εφαρμογή από τους χουντικούς, της αντικομμουνιστικής νομοθεσίας, που ίσχυε επί δικτατορίας της 4ης Αυγούστου (Ν.375) ή κατά τον Εμφύλιο (Ν.509), σε βάρος όλων ανεξαιρέτως των αντιπάλων τους, μεταξύ των οποίων και βασιλοφρόνων ή συντηρητικών στρατηγών.

Τελευταία, έχει γίνει πάλι της μόδας να τα ρίχνουν όλα στην Αριστερά και συγκεκριμένα στον ΣΥΡΙΖΑ. Την αρχή την έκανε ο πρωταγωνιστής της πολιτικής γκάφας, για να μη την χαρακτηρίσουμε πιο βαριά, ο ανεκδιήγητος β΄ αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, ο οποίος σε κάθε περίπτωση αποδοκιμασίας ή προπηλακισμού πολιτικών, βλέπει τη συμμετοχή ή την υποκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Φυσικά πρόκειται για ψεύδη. Όχι για τίποτα άλλο, αλλά γιατί η βία δεν συμφέρει την Αριστερά. Κάνει πολύ καλύτερα τη δουλειά της με την ηρεμία και την ομαλότητα. Πολύ σωστά το διατύπωσε ο ηγέτης της, ο ζωντανός και μαχητικός Αλέξης Τσίπρας, λέγοντας «θα τους ταράξουμε στη νομιμότητα». Άλλωστε στην ιστορία της Αριστεράς, τουλάχιστον τα τελευταία 60 χρόνια, δηλαδή δύο γενιές ανθρώπων, δεν αναφέρονται ούτε συστηματικές αντισυγκεντρώσεις, ούτε σπασίματα γραφείων των αντιπάλων, ούτε προπηλακισμοί. Όλα αυτά γίνονταν εις βάρος της, από το Παρακράτος ή τη Δεξιά. Γιατί στην Αριστερά ανήκαν και ο Λαμπράκης, και ο Τσαρουχάς, και ο Γεωργιάδης και τόσοι ανώνυμοι που έχασαν τη ζωή τους..

Βεβαίως πολλοί, συνηθισμένοι να μονοπωλούν τον δημόσιο λόγο και την πληροφορία, ενοχλούνται όταν ακούνε τον λόγο της Αριστεράς από βήματα, που είναι υποχρεωμένα να μην αγνοήσουν τα παπαγαλάκια της παραπληροφόρησης, όπως έγινε πριν από λίγες μέρες, που αναμεταδώσανε τη χειμαρρώδη, λεβέντικη και χωρίς υπεκφυγές ομιλία της Λιάνας Κανέλλη από το βήμα της Βουλής, κατά την οποία είπε πολύ ενοχλητικά πράγματα και, κατά το κοινώς λεγόμενο, έκανε «ρόμπα» τον αγορητή της ακροδεξιάς.

Ας το πάρουν απόφαση. Επειδή ανοιχτή δικτατορία δε μπορούν να κάνουν, όχι γιατί δε θα το ήθελαν αλλά γιατί η, χρονολογικώς τελευταία, αποδείχτηκε πολύ δαπανηρή και ασύμφορη, είναι υποχρεωμένοι να ανεχτούν την Αριστερά. Μόνο που θα πρέπει να είναι μια τελείως διαφορετική Αριστερά, που μπορεί να μην υπάρχει ακόμα, αλλά που είναι σχεδόν νομοτελειακή η συγκρότησή της. Μια Αριστερά χωρίς απόλυτες αλήθειες, χωρίς μικρομάγαζα, χωρίς ισόβιες ηγεσίες, χωρίς ταμπέλες και διαχωρισμούς, ανοιχτή στις προκλήσεις της εποχής μας.

Μια τέτοια Αριστερά και αν ακόμα δεν υφίσταται θα έπρεπε να την εφεύρουμε, γιατί είναι η μόνη που θα μπορέσει να βάλει τις ανάγκες του ανθρώπου πάνω από τα κέρδη των τραπεζών και την ανεξαρτησία της πατρίδας μας πάνω από τις επιταγές των ξένων!

 

 

Posted in Αριστερά - κινήματα, Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, Ιστορία, εφημερίδα Πολίτης | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Οι πειρατές της Καραϊβικής

Posted by tofistiki στο 12/04/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 12/04/2011

Προχτές, που η τρίτη, κατά σειράν ηλικίας, εγγονή μου έκλεισε τα δεκαπέντε, περιδιάβαζα τα βιβλιοπωλεία για να της πάρω ένα καλό βιβλίο σα δώρο και το μάτι μου έπεσε σε ένα, τιτλοφορούμενο «Οι Πειρατές της Καραϊβικής». Ένα κι ένα σκέφτηκα, για μια έφηβη.

Μόνο που έπεσα έξω. Παρά τον τραβηχτικό τίτλο του, το βιβλίο δεν έχει να κάνει με τους θρυλικούς μπουκανιέρους και τους ατρόμητους κουρσάρους, το Χένρυ Μόργκαν, τον Τζακ Σπάροου, τον κάπταιν Τσαρλς Τζόνσον, τον κάπταιν Μπλουντ και άλλους, που επί δυο αιώνες αντιμετώπιζαν νικηφόρα τους στόλους τριών μεγάλων δυνάμεων της εποχής, της Ισπανίας, της Αγγλίας και της Γαλλίας.

Το βιβλίο αναφέρεται σε τέσσερις ηγέτες της Καραϊβικής και της Λατινικής Αμερικής: Το Φιντέλ Κάστρο, τον Ούγκο Τσάβες, τον Έβο Μοράλες και το Ραφαέλ Κορέα, που οι πολίτες των αντιστοίχων χωρών αποκαλούν με καμάρι «πειρατές της Καραϊβικής», γιατί αψηφούν την υπερδύναμη της εποχής μας, τις ΗΠΑ.

Τελικά το βιβλίο το αγόρασα, αλλά για μένα – στην εγγονή μου πήρα άλλο δώρο – και δε μετάνιωσα, γιατί πρόκειται για πολύ αξιόλογο έργο. Συγγραφέας ο Ταρίκ Αλί, Πακιστανός δημοσιογράφος και κινηματογραφιστής, που ζει και δουλεύει στην Αγγλία και που, για να το γράψει, έκανε πολλά ταξίδια στην Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική. Φυσικά δεν προτίθεμαι να γράψω κριτική ή βιβλιοπαρουσίαση, αλλά να αναφερθώ σε εξελίξεις, που οι περισσότεροι τις αγνοούμε, καθώς τα παπαγαλάκια των Μ.Μ.Ε. δεν τις προβάλλουν, αλλά τις αναλύει πολύ εμπεριστατωμένα ο Ταρίκ Αλί. 

Σε μια περιοχή του πλανήτη, που πριν από λίγα μόλις χρόνια εθεωρείτο η «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, και όπου η θέληση της Ουάσιγκτον ήταν αδιαμφισβήτητη, οι ηγέτες αυτοί τόλμησαν να αγνοήσουν τη λεγόμενη «Συναίνεση της Ουάσιγκτον» (στα αγγλικά Washington Consensus, που δηκτικά ο συγγραφέας συντομογραφεί WC – παραπέμποντας στο αποχωρητήριο). Ο παλαιός καλός καιρός, τότε που έτσι και κουνιόταν κάποιος πρόεδρος ή δικτάτορας λατινοαμερικανικής δημοκρατίας στέλνανε οι ΗΠΑ ένα καταδρομικό και χίλιους πεζοναύτες και καθάριζαν, έχει περάσει. Οι χώρες αυτές πάψανε να είναι «μπανανίες».

Να ξεκαθαρίσω από την αρχή πως ούτε ο Τσάβες, ούτε ο Μοράλες ούτε ο Κορέα είναι δικτάτορες. Εκλέγονται από το 1998 με ελεύθερες εκλογές, όπως το επιβεβαίωσε και ο Τζίμυ Κάρτερ, γεγονός που ενόχλησε τα αμερικανικά Μ.Μ.Ε.. Σε κάθε περίπτωση, για τις πρωτοβουλίες τους, που καίνε τα ξένα οικονομικά συμφέροντα, ζητάνε τη λαϊκή έγκριση και με δημοψηφίσματα τις κερδίζουν με απόλυτη πλειοψηφία.

Ο Ούγκο Τσάβες ανέτρεψε τις συμφωνίες τού Μπρέτον Γουντς, που επέβαλαν οι ΗΠΑ κατά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και σύμφωνα με τις οποίες το πετρέλαιο αγοραζόταν και πουλιόταν στις διεθνείς αγορές μόνο με αμερικανικά δολλάρια. Ο Τσάβες πουλάει το πετρέλαιο, που αφθονεί στη Βενεζουέλα, με πέσος, με ευρώ ή άλλα νομίσματα, προκαλώντας τεράστια οικονομική, αλλά και ψυχολογική ζημιά στις ΗΠΑ. Έφτασε, μάλιστα, στο σημείο να στέλνει σε χαμηλή τιμή πετρέλαιο σε πολιτείες των ΗΠΑ, που μοιράζεται στους φτωχούς!

Συνεργάζεται στενά με την Κούβα και έσπασε το εμπάργκο των ΗΠΑ, στέλνοντάς της πετρέλαιο, η έλλειψη του οποίου ταλαιπωρούσε τη χώρα μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία αγόραζε την κουβανέζικη ζάχαρη δίνοντας πετρέλαιο. Η Κούβα, σε αντάλλαγμα του πετρελαίου της Βενεζουέλας, στέλνει στη χώρα τού Τσάβες χιλιάδες Κουβανούς γιατρούς που πάνε μαζί με κινητά ιατρεία και χιλιάδες επίσης Κουβανούς δασκάλους.

Ο Έβο Μοράλες εθνικοποίησε τα πλούσια κοιτάσματα κασσιτέρου και φυσικού αερίου της χώρας και τα πουλάει στις διεθνείς αγορές με πέσος και όχι με δολλάρια. Είναι ο πρώτος, μετά τον Μπενίτο Χουαρές του Μεξικού, γνήσιος ιθαγενής που έγινε πρόεδρος λατινοαμερικανικής χώρας και, στην ορκωμοσία του, επανέφερε τις αρχαίες τελετές, καταργώντας τη συνήθη χριστιανική τελετουργία.

Ο Ραφαέλ Κορέα έδιωξε τις ξένες εταιρείες που είχαν την εκμετάλλευση των πλούσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και ρύπαιναν ασύδοτα τα νερά των ποταμών της Αμαζονίας και το πιο σημαντικό συγκρότησε διεθνή επιτροπή από οικονομολόγους αναγνωρισμένου κύρους, οι οποίοι έκαναν λογιστικό έλεγχο του υπέρογκου δημόσιου χρέος του Ισημερινού προς τις ξένες τράπεζες. Η επιτροπή απέδειξε πως τα 80% του χρέους ήταν προϊόν παράνομων ενεργειών των τραπεζών, οπότε η κυβέρνηση διέγραψε το ποσοστό αυτό του χρέους, χωρίς αυτό να θεωρηθεί χρεωκοπία της χώρας. Να κάτι που θα έπρεπε να ακολουθήσει και η δική μας κυβέρνηση, αν διέθετε την «αρετήν και τόλμην» του Κάλβου.

Οι τρεις αυτές χώρες μαζί με την Κούβα αποτελούν σήμερα πεδίο σοβαρότατων πειραματισμών, που αν συνεχιστούν και πετύχουν, θα δημιουργήσουν κυριολεκτικά καινούργια κατάσταση πραγμάτων. Θα επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη ενός φίλου μου που είπε:

«Η επόμενη ανατολή θα έρθει από τη δύση».

Posted in Δημοσιεύσεις, Νέες εκδόσεις, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , , , | Leave a Comment »

Η «δενδροθεωρία»

Posted by tofistiki στο 05/04/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 05/04/2011

Στο προηγούμενο σημείωμά μου έγραφα πως: «Ο άνθρωπος μαθαίνει ένα-ένα τα μυστικά της φύσης και αρχίζει να τη μιμείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα δέντρο. Στην ουσία πρόκειται για μια θαυμαστή μονάδα παραγωγής οξυγόνου και κυτταρίνης, με πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα, που δεσμεύει από τον αέρα και το νερό και τα άλατα, που αντλεί από το έδαφος. Και όλα αυτά τα πετυχαίνει με τις εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα του και τις πάμπολλες ρίζες με τα άπειρα ριζίδιά τους και όχι με κάποιον “κεντρικό» μηχανισμό”.»

Όταν τα έγραφα αυτά αγνοούσα πως ερχόμουν δεύτερος. Να όμως που ψάχνοντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα ότι υπάρχει ολόκληρη θεωρία σχετική με τη διαχείριση των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τη θεωρία αυτή ανέπτυξαν ο κ. Εμμ. Πάσχος, καθηγητής Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Πολυτεχνείου του Ντόρτμουντ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μαζί με τον υπεύθυνο Πληροφορικής του Δήμου Ντόρτμουντ, κ. Δημ. Καρακατσάνη, και την ονόμασαν «Δενδροθεωρία».

Η Δενδροθεωρία προβλέπει την εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε κάθε οίκημα και τη διασύνδεσή τους, στην κλίμακα της γειτονιάς, με μια μικρή τοπική κεντρική μονάδα, μεγέθους αντίστοιχου με τα αντλιοστάσια της ύδρευσης. Εκεί μπορεί να γίνεται η αποθήκευση της ενέργειας σε μορφή υδρογόνου σε ειδικές κυψέλες, για να αναδιανέμεται στη συνέχεια – με τη βοήθεια ενός πολύπλοκου υπολογιστικού συστήματος – στα κτίσματα της γειτονιάς, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες του καθενός. 

«Όπως ακριβώς ένα δέντρο τρέφεται και αναπτύσσεται χάρη στις φυλλωσιές του, αφού κάθε ξεχωριστό φύλλο φωτοσυνθέτει και στέλνει τα θρεπτικά συστατικά στα κλαδιά και στον κορμό, έτσι και κάθε πολυκατοικία μπορεί να παράγει το δικό της ηλεκτρικό ρεύμα, να το στέλνει στη γειτονιά και, εφόσον χρειαστεί, στο κεντρικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας», εξήγησε μιλώντας στην «Καθημερινή» ο κ. Εμμ. Πάσχος.

Στο σύντομο σημείωμά μου δεν θα μπορούσα να αναπτύξω τεχνικές λεπτομέρειες, υποστηρίζοντας τις απόψεις μου. Περισσότερο θέλησα να δώσω τη φιλοσοφία των δύο λύσεων αναφορικά με την κλίμακα των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που θα επικρατήσουν στο μέλλον: μεγάλων κεντρικών μονάδων παραγωγής, που θα συνδυάζονται με ισχυρά δίκτυα διανομής ή πολυάριθμων μικρών μονάδων και τοπικής σημασίας δικτύων. Εκεί βρίσκεται η ουσία και εκεί θα δοθεί η μάχη.

Γιατί όλοι καταλαβαίνουν πως έχει πλέον τεθεί επί τάπητος το θέμα να εγκαταλειφθούν τα καύσιμα (στερεά, υγρά και αέρια) και πως θα επαληθευθεί η προφητεία του καθηγητή μου Φυσικής στο ΕΜΠ, του Παύλου Σαντορίνη, που εν έτει 1950 μάς είχε πει: «Θα έρθει μία ημέρα που όποιος θα καίει πετρέλαιο, θα φυλακίζεται.» Εξ άλλου μετά τα ατυχήματα στο Θρη Μάιλ Άιλαντ, στο Τσερνομπίλ και στη Φουκουσίμα, το μέλλον της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας με αυτή τη μορφή είναι αβέβαιο.

Απομένουν μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η σύντηξη πυρήνων υδρογόνου, η οποία ίσως τελικά λύσει το πρόβλημα της άφθονης και φτηνής ενέργειας, αλλά βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των πειραματισμών και της θεωρίας. Αντίθετα οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι έτοιμες για πρακτικές εφαρμογές και αναγκαστικά οι υπέρμαχοι της χρήσης καυσίμων ή θερμοπυρηνικής ενέργειας, δηλαδή για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, παρά τη λυσσώδη αντίστασή τους έχουν χάσει τη μάχη στο πεδίο αυτό. 

Έτσι θα επιδιώξουν να αποκομίσουν κέρδη, γιατί μόνο αυτά τους ενδιαφέρουν, εκμεταλλευόμενοι τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αυτό θα το πετύχουν μονάχα αν τελικά επιλεγεί η λύση των μεγάλων κεντρικών μονάδων και των ισχυρών δικτύων. Στη μάχη κατά των μικρών αποκεντρωμένων μονάδων έχουν επιστρατεύσει και πολλούς ειδικούς στο θέμα της ενέργειας, οι οποίοι καλοπροαίρετα ίσως, αλλά παγιδευμένοι σε μια μονομερή θεώρηση του θέματος, ισχυρίζονται ότι οι μικρές μονάδες έχουν αναλογικά μεγαλύτερες απώλειες και μεγαλύτερο κόστος, γιατί το ρεύμα που θα παράγουν δε θα είναι π.χ. 220V/50Hz, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις υπάρχουσες ηλεκτρικές συσκευές.

Παρόμοιοι ισχυρισμοί μαρτυρούν απλώς έλλειψη φαντασίας, γιατί σήμερα οι πρόοδοι στη λεγόμενη Νανοτεχνολογία είναι τόσο μεγάλες ώστε τέτοια και άλλα παρόμοια προβλήματα θα αντιμετωπισθούν με επιτυχία. Θα επικρατήσουν υβριδικές μορφές μικρών μονάδων παραγωγής ενέργειας, που θα συνδυάζουν την ηλιακή και την αιολική ενέργεια και θα δουλεύουν ανεξαρτήτως καιρού και χρόνου.

Οι πανίσχυροι αριστοκράτες και ευγενείς του 17ου αιώνα ίσως να μην έμαθαν ποτέ για τα πειράματα που έκανε με τον ατμό ένας γιατρός και ερασιτέχνης φυσικός, που λεγόταν Ντενι Παπέν ή αν τα έμαθαν να μην τους έδωσαν καμιά σημασία. Και όμως τα πειράματα αυτά ήταν η αρχή του τέλους της εξουσίας τους. Όσο ισχυρά και αν είναι τα οικονομικά συμφέροντα σήμερα, δε μπορούν να γυρίσουν πίσω τον τροχό της εξέλιξης. Το πολύ να καθυστερήσουν λίγο την πορεία του.

Όμως η πτώση τους είναι βεβαία.

Posted in Δημοσιεύσεις, Επιστήμη, Επικαιρότητα, Περιοδικό, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Περί αποβλήτων…

Posted by tofistiki στο 16/03/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στις 15/03/2011 στο Εμπρός

Αφορμή για να γράψω αυτό το σημείωμα στάθηκε το άρθρο του κ. Νίκου Μανάβη που δημοσιεύθηκε στο «Εμπρός» στις 11 Μαρτίου και αναφερόταν στο πρόγραμμα Life Oleico, που παρουσιάστηκε την προηγούμενη μέρα στη Μυτιλήνη. Το πρόγραμμα, το οποίο εφαρμόζεται με επιτυχία στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα, αφορά την επεξεργασία και τη διάθεση των υγρών αποβλήτων των ελαιουργείων.

Διαβάζοντάς το θυμήθηκα ανάλογες προσπάθειες που είχαμε κάνει, δυο άλλοι συνάδελφοί μου κι εγώ, όταν υπηρετούσαμε στην Αγροτική Τράπεζα. Τότε, δηλαδή στη δεκαετία ‘75 – ‘85, η ΑΤΕ είχε ακόμα σοβαρό αναπτυξιακό χαρακτήρα και προσέφερε πολλά στην αγροτική ανάπτυξη της χώρας.
Εμάς τους τρεις, στην υπηρεσία, μας έλεγαν «απόβλητους», όχι όμως με κάποια προσβλητική πρόθεση ή για άλλον υποτιμητικό λόγο, αλλά γιατί αποτελούσαμε ομάδα εργασίας για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων των γεωργικών βιομηχανιών.

Πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζαμε και λύναμε, αφορούσαν τα απόβλητα μικρών γεωργικών βιομηχανικών εγκαταστάσεων: ελαιουργείων, οινοποιείων και τυροκομείων. Από τη μια μεριά ήταν εξαιρετικά ρυπογόνα και ενοχλητικά, ώστε να μην μπορεί να αγνοηθούν και, από την άλλη, η ποσότητά τους ήταν μικρή, οι διεργασίες που τα δημιουργούσαν κρατούσαν σύντομο χρονικό διάστημα και ουσιαστικά δεν άξιζε τον κόπο να κατασκευαστούν μεγάλες εγκαταστάσεις για την επεξεργασία τους. 

Τα προβλήματα αυτά συχνά τα περιέπλεκε η ανεπάρκεια των σχετικών μελετών, που τις είχαν εκπονήσει ικανοί, ίσως, επιστήμονες και τεχνικοί, άσχετοι όμως με θέματα προστασίας περιβάλλοντος, που τότε άρχισαν για πρώτη φορά να απασχολούν τους μελετητές. Κατά κανόνα οι περισσότερες «μελέτες» προβλέπανε τη διάθεση των υγρών αποβλήτων, ανεπεξέργαστων, σε κάποιο γειτονικό ρέμα ή ποτάμι και όποιον πάρει ο χάρος.

Επιπλέον, είχαμε και μιαν άλλη κατηγορία εμποδίων να υπερνικήσουμε, η οποία αποδείχτηκε η σοβαρότερη και οδήγησε τελικά σε αποτυχία τις προσπάθειές μας. Αυτά τα εμπόδια προέρχονταν από τη μεγαλομανία ή και την ιδιοτέλεια πολλών προέδρων συνεταιρισμών ή και ενώσεων συνεταιρισμών, που τους γοήτευε (ή τους παρακινούσε, για ευνόητους λόγους) η κατασκευή μεγάλων και δαπανηρών εγκαταστάσεων. Θυμάμαι έναν τέτοιον πρόεδρο μιας ένωσης συνεταιρισμών, που σκόπευε σε μια παρόμοια περίπτωση συγκροτήματος ελαιουργείου και οινοποιείου να φτιάξει τεράστια, κυριολεκτικά, εγκατάσταση επεξεργασίας των αποβλήτων και, με την έπαρση του ημιμαθούς, έκρινε πως δεν είχε ανάγκη από συμβουλές ειδικών.
«Τι τους θέλουμε τους επιστήμονες και τους μηχανικούς; Να μας λένε αυτοί, οι άνθρωποι του γραφείου, τι να κάνουμε;», έλεγε, απαντώντας στις αντιρρήσεις κάποιων μελών του διοικητικού συμβουλίου. 

Γιατί εμείς, οι «απόβλητοι της ΑΤΕ», είχαμε επινοήσει λύσεις αποτελεσματικές και οικονομικές συνάμα, που συνδυάζανε την πρωτοτυπία με τη φαντασία και στηρίζονταν σε έγκυρη βιβλιογραφία. Ειδικά δε για τον «κατσίγαρο», δηλαδή τα υγρά απόβλητα του ελαιουργείου, είχαμε βρει μιαν αληθινά μοναδική λύση: τα εξουδετερώναμε με ασβεστόνερο, σε ειδική υπόγεια δεξαμενή από μπετόν και, με σχετικά απλές διεργασίες, τα μετατρέπαμε σε κάτι σαν υγρό λίπασμα, ένα κι ένα για το πότισμα των ελαιόδεντρων!

Πριν κάνουμε τις σχετικές επί τόπου επισκέψεις, που κρατούσαν συνήθως δυο ή τρεις μέρες, προετοιμαζόμασταν μεθοδικά. Μελετούσαμε από πιο μπροστά το πρόβλημα και τη λύση που θα προτείναμε και πηγαίναμε εφοδιασμένοι με σχετικά βιβλία και δημοσιεύματα, όχι για κάποιαν ουσιαστική αιτία, αλλά περισσότερο για λόγους εντυπωσιασμού. Από πείρα είχαμε πεισθεί πως η επίδειξη έντυπων κειμένων και μάλιστα ξενόγλωσσων, αποτελεί ισχυρό επιχείρημα για την υποστήριξη των απόψεών μας.

Φαίνεται, όμως, πως είχαμε γίνει αρκετά ενοχλητικοί σε κάποιους, που είχαν ισχυρά ερείσματα στην ηγεσία της Τράπεζας, οπότε και μας εξουδετέρωσαν με τη δοκιμασμένη μέθοδο της προαγωγής σε ανώτερες, επιτελικού χαρακτήρα, θέσεις.

Τελικά, η ομάδα των αποβλήτων διαλύθηκε, γιατί τα έβαλε με δυο σχεδόν ανίκητους αντιπάλους: την ανθρώπινη βλακεία και την ιδιοτέλεια.

Posted in Αναμνήσεις, Δημοσιεύσεις, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Και όμως, έχουμε γίνει καλύτεροι

Posted by tofistiki στο 09/03/2011

Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στις 09/03/2011 στο Εμπρός

Το έχω ξαναγράψει, αλλά η επανάληψη δε βλάφτει. Λέω λοιπόν και πάλι πως μία από τις αρετές της επικοινωνίας με το Διαδίκτυο είναι η αμεσότητά του.

Τα σημειώματά μου, εκτός από τις φιλόξενες σελίδες του «Εμπρός» δημοσιεύονται ή μάλλον αναρτώνται, όπως είναι η σωστή ορολογία, και σε δύο ιστολόγια, στο http://www.tofistiki.wordpress.com/, που επιμελείται η κόρη μου, και στο http://www.sarantakos.wordpress.com/, που τηρεί εδώ και χρόνια ο γιος μου. Ενώ είναι βέβαιο πως το «Εμπρός» το διαβάζουνε πολλοί, κανείς δε σχολίασε τα γραφόμενά μου. Μικρό το κακό θα μου πείτε, και θα έχετε δίκιο. Το γεγονός είναι πως μπορεί να τα σχολίασαν κάποιοι, αλλά και αν αποφάσισαν να γράψουν τα σχόλια ή τις αντιρρήσεις τους, η απάντησή τους θα βρίσκεται ακόμα καθ’ οδόν. Αντίθετα, αυθημερόν, το τονίζω αυθημερόν, αναρτήθηκε στο ιστολόγιο του γιου μου κάποιο σχόλιο και τις άλλες μέρες ακολούθησαν και άλλα.

Χάριν των αναγνωστών, που δεν εντρυφούν στο Διαδίκτυο, γράφω περιληπτικά τι λέει. Ο αναγνώστης μου, λοιπόν, ενώ γενικώς συμφωνεί με όσα γράφω και, μάλιστα, υπερθεματίζει για τους επαγγελματίες πολιτικούς, ισχυρίζεται πως στο θέμα των ατομικών ελευθεριών και της θέσης της γυναίκας δεν έχουμε σημειώσει ουσιαστική πρόοδο. Νομίζω πως κάνει μεγάλο λάθος.

Παρ’ όλες τις αγριότητες που διαπράχθηκαν κατά το 19ο και 20ό αιώνα, όλοι οι άνθρωποι έχουμε γίνει καλύτεροι.

Ας πάρουμε για παράδειγμα τη θέση της γυναίκας. Για να μην πάω πολύ μακριά, στον καιρό του Περικλή, που έλεγε πως «το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε με τις γυναίκες είναι να μη μιλάμε γι’ αυτές», θυμίζω πως ο Χίτλερ είχε διακηρύξει ότι η γυναίκα είναι καλή μόνο για τα τρία Κ (Küche, Kindern, Kirche), ήγουν για την κουζίνα, τα παιδιά και την εκκλησία.

Τον καιρό των παππούδων μας οι γάμοι γίνονταν κατά κανόνα με προξενιό και με συμφωνία των γονιών, χωρίς να ρωτηθούν οι αμέσως ενδιαφερόμενοι, δηλαδή η νύφη κι ο γαμπρός. Φυσικά, προγαμιαίες ερωτικές σχέσεις ήταν μεν ανεκτές για τους νεαρούς, εντελώς, όμως, αδιανόητες για τις κοπέλες και, σε όσες περιπτώσεις συνέβαιναν και δεν καταλήγανε σε γάμο, ήταν δυνατό να προκαλέσουν ακόμη και φονικά. Σήμερα, οι προγαμιαίες ερωτικές σχέσεις αποτελούν τον κανόνα και θεωρούνται αυτονόητο και αναφαίρετο δικαίωμα των νέων, που μόνο κάποιους θρησκόληπτους υποκριτές ενοχλεί.
Με λίγα λόγια, μολονότι εξακολουθεί να υπάρχει οικονομική και, εν μέρει, κοινωνική ανισότητα σε βάρος της γυναίκας, έχει γίνει συνείδηση σε όλους πως βαδίζουμε σε μια νέα εποχή, κατά την οποία η γυναίκα θα αναλάβει τα ηνία της κοινωνικής ζωής, όπως τα κρατούσε πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια.

Τα τελευταία γεγονότα στην Τυνησία, την Αίγυπτο και τη Λιβύη, όπου πρωτοστατούν οι γυναίκες, αλλά και ειδήσεις που έρχονται από χώρες επιδεικτικά ανδροκρατούμενες, όπως το Ιράν ή η Σαουδαραβία, βεβαιώνουν πως αναπτύσσεται υπόγειο κίνημα χειραφέτησης των γυναικών, που θα αποτελέσει ενδεχομένως την αχίλλειο πτέρνα των καθεστώτων αυτών.
Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά άλλα παραδείγματα, που δείχνουν πως έχουμε ανθρωπέψει, αλλά σέβομαι τη χωρητικότητα των στηλών της εφημερίδας.

Ένα μόνο σάς λέω: Μη χάνετε το κουράγιο σας. Η ανθρωπότητα θα βρει το δρόμο της. Δε θα αυτοκτονήσει, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τον πλανήτη, για να αφήσει μια χούφτα παράσιτα να κάνουν λεφτά. Υπάρχουν στην οικουμένη εκατομμύρια λογικοί και καλοπροαίρετοι άνθρωποι, που πονάνε γι’ αυτή την κατάσταση και προβληματίζονται για το πώς η ανθρωπότητα θα βγει από το σημερινό τέλμα.

Διαισθάνομαι πως εκκολάπτεται ένα οικουμενικό, πολύμορφο και πολυδύναμο Κίνημα Αντίστασης, που στους στόχους του δεν έχει μόνο την απαλλαγή των ανθρώπων από την εξάρτηση, την καταπίεση, την αμορφωσιά και την ένδεια, αλλά και την υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, στόχο που τον θεωρώ ανώτερο από όλους τους άλλους. Ένα κίνημα που καταργεί τη διαίρεση των ανθρώπων σε ηγέτες, καθοδηγητές, ποιμένες και ηγούμενους, από τη μια μεριά, και σε μάζες, οπαδούς και ποίμνια, από την άλλη.

Κι αν, λόγω της ηλικίας μου, δεν μπορώ πια να ενταχθώ δραστήρια σ’ αυτό το κίνημα, θεωρώ χρέος μου, με την πείρα που απόχτησα από τη ζωή και με τις ελάχιστες δυνάμεις μου, να βοηθήσω τουλάχιστον, με όποιον τρόπο μπορώ, όσους συνανθρώπους μου αναζητούν, με καθαρό μυαλό και συγκροτημένη σκέψη, να βρουν κάποιες λύσεις στα σημερινά περίπλοκα προβλήματα που μας απασχολούν.

Δεν υπάρχουν έτοιμοι οδηγοί του δρόμου που πρέπει να ακολουθήσουμε. Δεν υπάρχει ίσως ούτε ο δρόμος, αλλά όπως έλεγε ένας παλιός Ισπανός ποιητής, ο Αντόνιο Ματσάδo,

caminante, non hay camino,
se hace camino al andar
(οδοιπόρε, δεν υπάρχει δρόμος,
ο δρόμος φτιάχνεται περπατώντας)

Posted in Δημοσιεύσεις, Επικαιρότητα, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , | 1 Comment »

Γιατί είμαι υπέρ της τεχνολογικής εξέλιξης

Posted by tofistiki στο 27/01/2011

Άρθρο του Δ. Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο «Εμπρός» στις 25/01/2011

Έχω μερικούς αγαπητούς φίλους, που ενώ είναι ξύπνιοι, πνευματικοί άνθρωποι, κοινωνικά δραστήριοι ενεργοί πολίτες, προικισμένοι δηλαδή με πολλά χαρίσματα, εντούτοις αποφεύγουν, κάποιοι δε αποστρέφονται, την τεχνολογική εξέλιξη στον τομέα της επικοινωνίας και της μετάδοσης των ιδεών. Μετά βίας και εξ ανάγκης χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο, δεν αγγίζουν το πληκτρολόγιο (κάποιοι μάλιστα από υπερβάλλοντα ζήλο ούτε τη γραφομηχανή) και φυσικά έχουν ξορκισμένο το διαδίκτυο.

Αγαπητός φίλος (και ξάδελφος μάλιστα) με εγκαλούσε προχτές, κατηγορώντας με για ασυνέπεια, γιατί στο σημείωμά μου για το παράδειγμα της Γαύδου επισήμανε πολλές κατά την άποψή του ανακολουθίες: πως ενώ είμαι υπέρ της τεχνολογικής εξέλιξης προτείνω να καταργήσουμε κάποια προϊόντα αυτής της εξέλιξης (χάπια κ.λπ.) και να ξαναγυρίσουμε στις παλιές και μισοξεχασμένες θεραπευτικές πρακτικές και μέσα, στις βεντούζες, στα καταπλάσματα, στα μαντζούνια και στις παλιές συνταγές των γιαγιάδων μας. Επίσης πως προτείνω να περιορίσουμε το αυτοκίνητο (άλλη μια μορφή τεχνολογικής εξέλιξης) και να ξαναγυρίσουμε στο περπάτημα ή έστω την ποδηλασία.

Φαίνεται πως δεν ήμουν αρκετά σαφής στη διατύπωση των απόψεών μου. Πριν από οχτώ, αν δεν κάνω λάθος, χρόνια είχε δημοσιευθεί στο «Εμπρός» σημείωμά μου, με τίτλο «Τεχνολογίας εγκώμιο», στο οποίο ανέπτυσσα τις απόψεις μου που είχα τότε και εξακολουθώ να διατηρώ και σήμερα. Στο σημείωμα λοιπόν αυτό γράφω πως η τεχνολογία είναι καλή όταν τη χρησιμοποιείς σωστά και κακή όταν τη χρησιμοποιείς λανθασμένα. Πως ουσιαστικά ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ο υπηρέτης σου. Πολύτιμος και εξυπηρετικός αλλά πάντοτε υπηρέτης. Κι ούτε καν έξυπνος. Αντίθετα, θα τον χαρακτήριζα πολύ κουτό. Γιατί μπορεί μεν να κάνει αριθμητικές πράξεις με εικοσαψήφιους αριθμούς σε κλάσμα δευτερολέπτου, αλλά δε διαθέτει ούτε υποψία κρίσης και φαντασίας. Αυτά παραμένουν προνόμια του ανθρώπινου μυαλού κι ούτε είναι δυνατή η κατασκευή τεχνητής διανοίας. Αν λοιπόν μερικοί άνθρωποι δέχονται να γίνουν υπηρέτες και όργανα μιας ηλίθιας μηχανής, όπως είναι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, αυτό είναι δικό τους πρόβλημα και φταίξιμο και δε μειώνει τη σπουδαιότητα και την αξία του ως χρήσιμου και βολικού οργάνου.

Το παρήγορο και ελπιδοφόρο στοιχείο είναι πως μπορεί, οι εσχατόγηροι της ηλικίας μου και οι σιτεμένοι της ηλικίας του ξάδελφου, να αποστρέφονται την Πληροφορική και το Διαδίκτυο, αλλά τα νέα παιδιά είναι ένθερμοι θιασώτες τους. Προσωπικά μυήθηκα στη μαγεία της πληροφορικής από το γιο μου και τη μεγάλη μου κόρη στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 και σήμερα προσφεύγω συχνά στα φώτα και την αρωγή των εγγονών μου, που πάνε στο Γυμνάσιο και είναι ξεφτέρια στα θέματα αυτά.

Υπάρχουν φυσικά και στο σημείο αυτό παρήγορες εξαιρέσεις. Στην Αίγινα, όπου περνώ αρκετές μέρες κάθε μήνα, αφού σύμφωνα με τη λεσβιακή αντίληψη «είμι απ’ του χουργιό τς ιγναίκας ιμ», στην Αίγινα λοιπόν, πριν από δέκα χρόνια η Γωγώ Κουλικούρδη, η αποκαλούμενη «ζωντανή ιστορία της Αίγινας» σε ηλικία (τότε) εβδομήντα πέντε ετών, αγόρασε ηλεκτρονικό υπολογιστή, έμαθε να τον χειρίζεται και έγραψε σ’ αυτόν τα τελευταία δύο βιβλία της. Ακολουθώντας το παράδειγμά της τρεις διαπρεπείς Αιγινήτες, που έχουν περάσει τα εξήντα, ένας ζωγράφος, ένας συγγραφέας και μια φιλόλογος, προσχώρησαν στη νέα τεχνολογία και εντρυφούν στο Διαδίκτυο.

Επειδή δεν παραδέχομαι πως υπάρχουν απόλυτες αλήθειες, πρέπει να αναφέρω και τον αντίλογο. Δεν παραγνωρίζω το ότι στο χαώδες και ανεξέλεγκτο Διαδίκτυο παραμονεύουν μεγάλοι κίνδυνοι, ιδίως για τα νέα παιδιά, από την παρακολούθηση πορνοταινιών ως τη διάδοση των ναρκωτικών. Σ’ αυτό το πρόβλημα όμως λύση δεν είναι η απαγόρευση της χρήσης αλλά η διαφώτιση του χρήστη. Άλλωστε τα νέα παιδιά τους κινδύνους αυτούς τους αντιμετωπίζουν καθημερινά, όχι καθισμένα μπροστά στον υπολογιστή τους αλλά βαδίζοντας στους δρόμους.

Η διαφορά όμως ανάμεσα στο Διαδίκτυο και την Τηλεόραση παραμένει τεράστια. Στο Διαδίκτυο συμμετέχεις ενεργητικά, μπορείς αμέσως να πεις τη γνώμη σου και να διατυπώσεις τις αντιρρήσεις σου, ενώ στην Τηλεόραση δεν μπορείς. Παραμένεις εσαεί παθητικός, αποχαυνωμένος, θεατής (και πειθήνιος καταναλωτής επί πλέον). Γι’ αυτό άλλωστε τα απολυταρχικά ή δικτατορικά καθεστώτα, όπως οι αραβικές μοναρχίες, κάποιες αφρικανικές δικτατορίες και η κομμουνιστική (τρομάρα της) Κίνα έχουν κάνει σχεδόν υποχρεωτική την (κρατική βεβαίως βεβαίως) τηλεόραση, ενώ κάνουν ό,τι μπορούν για να εμποδίσουν ή έστω να περιορίσουν τη χρήση της πληροφορικής και του διαδικτύου από τους υπηκόους τους.

-Το καταπληκτικό σκίτσο με τον «υπολογιστή» και το ποντίκι είναι, βέβαια, του Αρκά

Posted in Δημοσιεύσεις, εφημερίδα "Εμπρός" | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: