Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Για τον Μιχάλη Λιαρούτσο

Posted by tofistiki στο 03/08/2015

LiaroutsosΜε μεγάλη λύπη μάθαμε χτες τον χαμό του Μιχάλη Λιαρούτσου, φίλου ακριβού της Κικής και του Μίμη…
Τον τελευταίο καιρό, και μετά το θάνατο της αγαπημένης του συντρόφου, Ελευθερίας το 2012, είχε κλειστεί στο σπίτι, δεν έβγαινε πολύ. Τον θυμάμαι να τραγουδάει  στο «μνημόσυνο» του Μίμη στους Καλλονιάτες, με την όμορφη, βαθιά φωνή του.
Η κηδεία του θα γίνει αύριο το πρωί, στο νεκροταφείο Καισαριανής. Στη συνέχεια η σορός του θα αποτεφρωθεί στη Βουλγαρία και η στάχτη του θα πεταχτεί στη θάλασσα της γενέτειράς του, της Τήνου, σύμφωνα με τη δεδηλωμένη επιθυμία του.

Θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη και συγκίνηση…

Ο Μίμης, είχε γράψει για τον Μιχάλη, τον οποίο αγαπούσε και σεβόταν υπέρμετρα, στο -ανέκδοτο ακόμα- αυτοβιογραφικό διήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», τις παρακάτω γραμμές, στο πέμπτο κεφάλαιο, που μιλάει για την πρώτη επίσκεψή του στη Μυτιλήνη μαζί την Κική, το καλοκαίρι του 1985:

«Σε λίγες μέρες είχε ανασυσταθεί ένα μέρος της παλιάς παρέας. Αρχηγός της, φυσικά, ο Μιχάλης ο Λιαρούτσος. Πάντα τον θεωρούσαμε αρχηγό της παρέας, από τότε που ήταν γραμματέας της ΕΠΟΝ. Μ΄ όλο που δεν ήταν από το νησί μας, ήταν τρόπον τινά πολιτογραφημένος ντόπιος. Τίτλο που τον κέρδισε κυριολεκτικά με το αίμα του. Παλιός γραμματέας της περιοχής Αιγαίου, έμεινε στο νησί, και μετά τη Βάρκιζα, κυνηγήθηκε, βγήκε στο βουνό, πολέμησε, τραυματίστηκε δυο φορές και ήταν από τους τελευταίους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού που είχαν απομείνει ζωντανοί και άπιαστοι στο νησί.

Άνθρωπος κεφάτος, γλεντζές και καλλίφωνος, γινόταν με την κιθάρα του η ψυχή κάθε σύναξής μας. Από κοντά η γυναίκα του, η Ελευθερία, που του είχε σώσει τη ζωή, όταν τον έκρυψε και τον γιατροπόρεψε, με μύριους κινδύνους και δυσκολίες, τότε που τραυματίστηκε για δεύτερη φορά.»

Έχοντας διαβάσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο του «το ’48 χωρίς φεγγάρι» ήξερα ότι ο Μιχάλης Λιαρούτσος γράφει εξαιρετικά, αλλά δεν είχα διαβάσει ποίησή του μέχρι σήμερα, που η Κική μου έδωσε πολύ συγκινημένη, δύο συλλογές του, που της είχε στείλει με θερμή αφιέρωση. Από την πρώτη, με τίτλο «Από ώρας πρώτης έως ενάτης» *, αντιγράφω ένα πολύ χαρακτηριστικό ποίημα- απολογισμό μιας πολύ γεμάτης και αξιόλογης ζωής:

Προς την έξοδο

Οδεύεις με αταραξία
προς το τέλος

Ότι πολύ εβαρύνθης

Πολύτροπος και πολυκύμαντος ο βίος σου
Μικρά εν αρχή τα όνειρα
που βαθμηδόν ευρύνθησαν
έλαβαν διαστάσεις

Η ελευθερία. Η ισότητα. Η κοινωνική δικαιοσύνη
Οι αγώνες.
Κι εσύ αφιερωμένος.

Λιγοστές οι χαρές από τις επιτυχίες

Περίσσιες οι πίκρες και οι απογοητεύσεις από τις ήττες.
Πάντοτε αναθρώσκων εκ της τέφρας.

Και νυν οδεύεις με αταραξία

Σημαντική η συγκομιδή, τα επιτεύγματα
λεν οι γύρω σου.
Ψήλωσες και θ’ ανέβαινες ψηλότερα
αν δεν ήταν οι περιστάσεις, οι αντιξοότητες, οι διώξεις,
που σ’ εμπόδισαν.

Δεν το πιστεύεις.
Ξέρεις.
Ως εδώ ήσουν. Ως εδώ οι ικανότητες, οι δυνατότητές σου
Απρόσιτες για σένα οι κορυφές.
Ερασιτέχνης, ουδέποτε ειδήμονας και επαΐων.
Φιλομαθής ωστόσο, φιλοπερίεργος ακριβέστερα
και φιλοπράγμων.
Αντλώντας γνώσεις από παντού,
πετώντας από άνθος σε άνθος
ιστορία, πολιτική, οικονομία, φιλοσοφία, φυσική,
λογοτεχνία, μουσική.
Σπαταλώντας δυνάμεις και κόπους
για καινούργιους δρόμους και μονοπάτια.
Περιπλανώμενος ιππότης συνεχώς κάτω από πανύψηλα κάστρα
Πολυπράγμων όμως και περί πολλά τυρβάζων και μεριμνών
πώς να τα ανέβεις;
Σου έλειπαν και τα γονίδια των αναρριχητικών φυτών
και η τεχνική της αναρρίχησης.

Εκ πεποιθήσεως απεχθανόμενος την τεθλασμένην.
Εμπόδιο κι η καρδιά, απείθαρχη στις συμβουλές του κοινού νου.
Μοιρασμένος ανέκαθεν ανάμεσά τους.

Και νυν οδεύεις
με τον απολογισμό ανά χείρας
και τις τελικές διαπιστώσεις.

Πολλοί οι χώροι που εισήλθες.
Πολλά όσα γνώρισες κι έμαθες.
Το μέσο όρο κέρδισες. Και σ’ αυτόν έμεινες.

Ωραία ωστόσο η ζωή σου.
Με τους ήχους της μουσικής
να δονούνε πάντοτε την ψυχή σου
(βιολιά, κόρα, χορωδίες, ρέκβιεμ και τον θρήνο του Φιλίππου
στον Ντον Κάρλο του Βέρντι, τραγουδισμένο από αξέχαστο μπάσο).
Άριες λυπητερές.
Μινοράκια, Νυχτερινά του Σοπέν
που σε γέμιζαν θλίψη
θλίψη όμως ποθητή
και μελαγχολία ηδονική

Ότι από παιδί σε μάγευαν η απεραντοσύνη των εξοχών
και του σκυθρωπού χειμωνιάτικου πελάγους το αχανές
τα κίτρινα φύλλα του φθινοπώρου.
Τα θαμπά, χλομά ηλιοβασιλέματα
και η ερημία των αγρών.

Με τα μάτια μισόκλειστα να βαδίζεις ανάμεσά τους
και το σιγανό χιονόνερο να βιτσίζει το πρόσωπό σου.
Χαϊδεύοντας τα σγουρά κεφαλάκια των τριφυλιών
που φύτρωναν στις ξερολιθιές.
Ακούγοντας το μουρμουρητό των νερών
και ψέλοντας νοερά τους θρήνους των ύμνων της μεγαλοβδομάδας
και το ρέκβιεμ ετέρναμ
που σε ανέβαζε στον ουρανό.

Αυτός ο απολογισμός σου.

Και νυν οδεύεις…

Η Κική, μου έστειλε σήμερα τους παρακάτω στίχους για τον Μιχάλη:

Το ‘μαθα ξαφνικά,
και κρατούσα το μπικ που μου ‘χε βάψει το δάχτυλο…

Κι έτσι που ‘ψαχνα τις σελίδες,
με θολωμένα γυαλιά,
να βρω τους κατάλληλους στίχους,
που θα ‘θελε κι ο Μιχάλης,
βάφτηκαν μ’ ένα χρώμα αταίριαστο,
οι στίχοι που διάλεξα…

Λυπάμαι,
λυπάμαι κατάκαρδα,
όχι γιατί βάφτηκε η σελίδα,
αλλά που μαύρισε η καρδιά μου,
που λιγοστεύουμε!

Κική, 3-8-2015
mimis-kiki-liaroutsoi
——————————————————————————————————————————-

* Από την ποιητική συλλογή «Από ώρας πρώτης έως ενάτης», εκδόσεις Εντός, Αθήνα,  Ιούνιος 2004
Το σκίτσο του Μιχάλη Λιαρούτσου είναι του Μίλτη Παρασκευαΐδη.
Η φωτογραφία με την Ελευθερία και τον Μιχάλη, είναι από τα ογδοηκοστά γενέθλια του Μίμη, είχαμε κάνει μια μεγάλη γιορτή με όλους τους καλούς του φίλους…

Advertisements

3 Σχόλια to “Για τον Μιχάλη Λιαρούτσο”

  1. Βάταλος said

    Αγαπητή κυρία,

    διατί μάς αποκρύπτετε ότι ο Μίμης είναι ο πατήρ σας και η Κική είναι η μήτηρ σας; Εμβήκα από το Ιστολόγιον του αδελφού σας κ. Νίκου Σαραντάκου και δι’ αυτό το ηννόησα, ενώ ο περιστασιακός αναγνώστης του Ιστολογίου σας δεν πρόκειται ποτέ να το καταλάβη μέχρι Δευτέρας Παρουσίας του Ραββίνου Χριστού…

    Κατά τα άλλα, σάς συγχαίρω που τιμάτε με την παρούσαν ανάρτησιν τον φίλον του αειμνήστου πατρός σας, όστις είχε το θάρρος να απαιτήση να μή κηδευθή με τα έθιμα των Γαλιλαίων. Προφανώς, ο ιδικός σας πατήρ, ο μακαριστός Δ. Σαραντάκος, επίστευε τας παλαβομάρας των Γαλιλαίων και δι’ αυτό του κάμνετε (ως οικογένεια) και όλα τα προβλεπόμενα μνημόσυνα. Όσον διά το ποίημά του που μάς παραθέτετε, έχει πολλά νοήματα, αλλά είναι και εξεπίτηδες ασαφές

    Μετά τιμής
    Β.

    • tofistiki said

      Αγαπητέ κύριε, όποιος σκαλίσει -λίγο, πολύ λίγο- το ιστολόγιο, θα διαπιστώσει αυτό που εννοήσατε όπως λέτε μετά κόπου αλλά δεν αποκρύπτεται, απλώς δεν διαφημίζεται.
      Το ιστολόγιο το είχα ξεκινήσει για τον πατέρα μου, πριν από τον θάνατο του, όταν εκείνος κουράστηκε πλέον να συντηρεί το έντυπο Φιστίκι, για να υπάρχουν τα κείμενά του κάπου δημοσιευμένα (εκτός από το «Εμπρός» της Μυτιλήνης, του οποίου ήταν τακτικός συνεργάτης).
      Όσο για τα υπόλοιπα που γράφετε, μάλλον κρίνετε βιαστικά και αυθαίρετα: αν πάτε λίγο προς τα πίσω στις αναρτήσεις του ιστολογίου, θα διαπιστώσετε ότι τα «μνημόσυνα» που αναφέρω συχνά, είναι σε εισαγωγικά γιατί είναι φιλολογικά, όχι θρησκευτικά, καθώς επίσης και ότι η κηδεία του ήταν πολιτική, όπως επιθυμούσε τόσο ο ίδιος, όσο και εμείς, οι άμεσοι συγγενείς του.
      Φιλικά,
      Λ.

  2. Reblogged στις Για την ενίσχυση των φιλολόγων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: