Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Archive for Δεκέμβριος 2014

Χριστούγεννα 1944, Μυτιλήνη

Posted by tofistiki στο 25/12/2014

Σκαλίζοντας στα ηλεκτρονικά αρχεία που άφησε ο Μίμης, έπεσα πάνω σε ένα βίντεο που την ύπαρξή του δεν ήξερα*. Αναφέρεται στα γνωστά γεγονότα της παραμονής των Χριστουγέννων του 1944, στη Μυτιλήνη, όπου η παλλαϊκή αντίσταση των ντόπιων απέκρουσε με μια φωνή -GO BACK!- την προσπάθεια απόβασης του αγγλικού στόλου στο νησί όπου κυριαρχούσαν οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ.

Παρακολουθώντας το, διάβασα στο τέλος του, ότι φτιάχτηκε για μια εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ Λέσβου, που έγινε το 2007 . Επειδή δεν βρήκα το βίντεο κάπου στο διαδίκτυο, το ανέβασα, καθώς συμμετέχει η φωνή του Μίμη.

Ας δούμε λοιπόν την ιστορία, μέσα από εικόνες της εποχής και τα τραγούδια που σκάρωσαν οι ντόπιοι, όπως τα τραγουδάνε ο Μίμης και μια άγνωστη Μυτιληνιά, στο τέλος του βίντεο:

 

 

Η ίδια ιστορία, σε ένα επίσης ενδιαφέρον βίντεο, με αρκετή αφήγηση των γεγονότων. Δεν ξέρω ποιος αφηγείται:

 

 

Το 2007, είχε κάνει αφιέρωμα στα γεγονότα, ο αξέχαστος Allu Fun Marx, με τίτλο Κατ’ αγριγιαθρώπ’ μας φέραν…, όπου παρέθετε τις ηχογραφήσεις του Μίμη και τους στίχους των τραγουδιών, αλλά και τις αναμνήσεις του Μίμη από εκείνες τις ηρωικές μέρες:

«Την προπαραμονή των Χριστουγέννων του 1944 είχα περάσει από την Τράπεζα και με τον πατέρα μου πήγαμε στην αγορά για ψώνια. Ήταν γύρω στις 10 το πρωί και αντιληφθήκαμε κόσμο να τρέχει προς το λιμάνι. Ακολουθήσαμε κι εμείς και τότε είδαμε πως έξω από το λιμάνι είχαν έρθει 4 αγγλικά πολεμικά και 7 μεγάλα μεταγωγικά, από ένα από τα οποία προερχόταν μια ατμάκατος γεμάτη με ινδούς στρατιώτες, που κατευθυνόταν στο μέσα λιμάνι. Μη ξεχνάτε, πως εκείνες τις ημέρες στην Αθήνα μαίνονταν οι μάχες μεταξύ του ΕΛΑΣ και των Άγγλων.

Ήταν η πρώτη απόπειρά τους να αποβιβάσουν στρατό στη Μυτιλήνη, η οποία, σημειωτέον, μαζί με τη Σάμο ήταν τα μόνα νησιά του Αιγαίου που βρίσκονταν σταθερά κάτω από τον έλεγχο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Από την Απελευθέρωση και μετά στο νησί υπήρχε κάποια δυαδική εξουσία. Από τη μια υπήρχε η εξουσία του ΕΑΜ, με δικιά της Τοπική Αυτοδιοίκηση, Νομάρχη, Πολιτοφυλακή και το 22ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. Από την άλλη υπήρχε η Συμμαχική Αποστολή από καμιά δεκαριά αξιωματικούς (όλους Άγγλους), η (ελληνική) Ναυτική Διοίκησις Αιγαίου, με τον πλοίαρχο Μίλτωνα Ιατρίδη (αυτόν του «Παπανικολή»), ένα άγημα ναυτών και το αντιτορπιλικό «Αετός», που ήταν αραγμένο στο μέσα λιμάνι και μία διμοιρία Ιερολοχιτών. Όλοι αυτοί όμως δεν είχαν καμιάν ουσιαστική δύναμη, αλλά σε συνεργασία με τους ντόπιους αντιδραστικούς βυσσοδομούσαν κατά της εαμικής εξουσίας.
Με την αποβίβαση των ινδικών στρατευμάτων θα αποχτούσαν τη δύναμη που δεν είχαν και θα ανέτρεπαν την εαμοκρατία, όπως είχαν κάνει, από τον Σεπτέμβρη ήδη, στη Χίο, τη Λήμνο και τις Κυκλάδες. Η ηγεσία του ΕΑΜ ήταν ενήμερη για τις προθέσεις των Άγγλων, γιατί από την προηγούμενη βδομάδα η Συμμαχική Αποστολή στη Μυτιλήνη είχε συγκεντρώσει στα Μπλόκια (τον προσφορότερο χώρο αποβίβασης – εκεί που σήμερα αράζουν τα φερυ-μπωτ), όλα τα φορτηγά αυτοκίνητα της Ούνρα, που είχαν έρθει με την απελευθέρωση στο νησί για τη μεταφορά στα χωριά της συμμαχικής βοήθειας.
Η απόπειρα αποκρούστηκε αμέσως από εκατοντάδες πολίτες, που με φωνές, σπρωξιές, μπαστουνιές και ομπρελιές (ψιλόβρεχε), εμπόδισαν τους ινδούς να πατήσουν καν το πόδι τους στο μουράγιο. Θυμάμαι τον πατέρα μου, κραδαίνοντας την ομπρέλα του να πρωτοστατεί στην απώθηση.
Αμέσως άρχισαν να χτυπάνε οι καμπάνες όλων των εκκλησιών και σε όλες τις γειτονιές βγήκαν συνεργεία της ΕΠΟΝ και με χωνιά ξεσήκωσαν τον κόσμο. Σε λίγο είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες στα Μπλόκια.

Με τον πατέρα μου δε γυρίσαμε στο σπίτι (άλλωστε δεν είχαμε προλάβει να ψωνίσουμε τίποτα) αλλά πήγαμε στα γραφεία των οργανώσεων. Ο πατέρας μου έβαλε σε λειτουργία τον «Ραδιοφωνικό Σταθμό ΕΑΜ Λέσβου», που είχε φτιάσει σχεδόν μόνος του και άρχισε να εκπέμπει. Εμένα με στείλανε, με τα πόδια φυσικά, στη Μόρια, να δώσω σχετικό μήνυμα στην τοπική οργάνωση, γιατί δεν υπήρχε τηλέφωνο στο χωριό. Άλλους συνομήλικους μου (εμείς οι μαθητές βλέπεις είχαμε διακοπές) τους έστειλαν σε άλλα κοντινά χωριά.
Από το απόγεμα άρχισαν να μπαίνουν στην πόλη τραγουδώντας, φάλαγγες χωρικών, αυτοσχέδια οπλισμένων. Συνεργεία επονιτών αναλάβαμε να πηγαίνουμε τις ομάδες των χωρικών σε σπίτια (αντιδραστικών κατά προτίμηση), όπου θα κοιμόντουσαν τη νύχτα. Μας είχαν εφοδιάσει με έγγραφη εξουσιοδότηση και σε ορισμένες περιπτώσεις μας συνόδευε και ένας πολιτοφύλακας. Δημιουργήθηκε επίσης υπηρεσία τροφοδοσίας όλου αυτού του πλήθους, από κοπέλες της ΕΠΟΝ.

Ως το πρωί της επομένης είχαν έρθει στην πόλη, χωρίς υπερβολή, 60.000 άνθρωποι. Τη νύχτα η Μυτιλήνη γέμισε οδοφράγματα, έτσι που θύμιζε το Παρίσι της εποχής των επαναστάσεων του 19ου αιώνα.
Από την πρώτη στιγμή επίσης άρχισαν ατέλειωτες διαπραγματεύσεις, μεταξύ της ηγεσίας του ΕΑΜ και των Άγγλων, που επέτρεψαν στους δικούς μας να κερδίσουν καιρό. Για λόγους τακτικής ο ΕΛΑΣ δεν εμφανίστηκε πουθενά, είχε όμως καταλάβει επίκαιρες θέσεις στο Κάστρο και σε οικοδομήματα που δεσπόζανε και ελέγχανε το χώρο αποβίβασης, ενώ τα φορτηγά που περίμεναν να φορτώσουν τους ινδούς αχρηστεύθηκαν, με την αφαίρεση των μπουζί από τις μηχανές τους.

Επί έξι ημέρες και έξι νύχτες μείναμε όλοι στα Μπλόκια και στις γύρω παραλίες, παρά το ψοφόκρυο που έκανε. Είχαμε ανάψει φωτιές για να ζεσταθούμε και με την παραμικρή κίνηση που παρατηρούσαμε στα πλοία, χτυπούσαν αμέσως τις καμπάνες και όσοι μένανε στα σπίτια κατέβαιναν αλαλάζοντας και κραδαίνοντας αυτοσχέδια όπλα στην παραλία. Γενικά επικρατούσε ατμόσφαιρα ενθουσιασμού και κεφιού, που το συντηρούσαν χορωδίες νεαρών, που γυρνούσαν και λέγανε επαναστατικά ή σατιρικά τραγούδια, καθώς και πολλοί (ο πατέρας μου μεταξύ των πρώτων, όταν δεν εξέπεμπε ο σταθμός), που ανεβασμένοι στα Μπλόκια ή στα οδοφράγματα απαγγέλναν φλογερά ποιήματα.

Τελικά οι Άγγλοι υποχώρησαν και φύγανε από το νησί. Αυτή η αναίμακτη νίκη γιορτάστηκε με τρικούβερτο παλλαϊκό γλέντι. Θυμάμαι μια ομάδα από Αγιασώτες, που είχαν καταλύσει στο κτίριο της Λέσχης «Πρόοδος» – που ήταν τότε το προπύργιο της Αντίδρασης, να παρακολουθούν από το μπαλκόνι της τα παρελαύνοντα πλήθη φωνάζοντας «ζήτω η Λέσχη Πρόοδος».»

Διαβάστε επίσης -από τον ιστότοπο «Βραχόκηπος»- το βιβλιαράκι  «Μυτιλήνη, Χριστούγεννα 1944, GO BACK», που εκδόθηκε το 1945, από το οποίο είναι παρμένες θαρρώ, όλες οι φωτογραφίες των αφιερωμάτων:

* Για τα γεγονότα αυτά και τις δύο αναρτήσεις του Allu Fun Marx, είχε κάνει ανάρτηση το 2009, ο Νίκος στο ιστολόγιό του, σε δύο συνέχειες: Ο Δημήτρης Σαραντάκος θυμάται και τραγουδάει – Μέρος 1 και Μέρος 2, όπου έκανε αναφορά και στο πρώτο βίντεο, φτιαγμένο από τον Σύριζα Λέσβου, αλλά δεν το είχα προσέξει, ή δεν το θυμόμουν και το οποίο τελικά υπάρχει στο youtube. 

Χρόνια μας πολλά, και μακάρι αυτή η αντίδραση των Μυτιληνιών το 1944, να αποτελεί έμπνευση για μας σήμερα…

 

Advertisements

Posted in Αριστερά - κινήματα, Διαδίκτυο, Εις μνήμην, Ιστορία, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Τρία χρόνια που μας λείπει…

Posted by tofistiki στο 17/12/2014

Τρία χρόνια σήμερα από το θάνατο του Μίμη…. και κάθε μέρα, είναι στο μυαλό μας

 

Το μεσημεράκι του Σαββάτου θα μαζευτούμε και πάλι στο στέκι των Καλλονιατών, να πιούμε ένα ποτήρι στη μνήμη του, να τον θυμηθούμε παρέα με τους καλούς του φίλους, και να διαβάσουμε κάποια αποσπάσματα από το βιβλίο του, το αυτοβιογραφικό «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που πρόκειται -σύντομα ελπίζουμε- να εκδοθεί.

 

————————-

 

Ο Νίκος στο ιστολόγιό του δημοσίευσε χτες ένα ακόμα απόσπασμα από το βιβλίο του “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης”, όπως κάνει συνήθως κάθε Τρίτη.

Για τον Βόρη Φεδέρωφ και την κόρη του, τη Ζήνα, έχει γράψει και το «Φιστίκι», εδώ:

“Πρωτινά σπίτια-Κάστρο Μυτιλήνης- πινελιές και πενάκι”

Η εκμάθηση της ρωσικής και η φιλία με τον Β.Ν. Φεδέρωφ

Βόρης και Ζήνα Φεδέρωφ

Posted in Εις μνήμην, Σκίτσα-φωτογραφίες, Τσ’ Μυτ’λήν’ς | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Ιστορικός Περίπατος: «Αναζητώντας τα ίχνη των Δεκεμβριανών»

Posted by tofistiki στο 12/12/2014

Σήμερα βρέχει, αλλά την Κυριακή, απ’ ότι λένε οι προβλέψεις, ο καιρός θα είναι καλός, ό,τι πρέπει για έναν περίπατο στο κέντρο, με τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας! Όχι όμως έναν τυχαίο περίπατο, αλλά μια ιστορική περιήγηση στο κέντρο της Αθήνας, σε γειτονιές που σημαδεύτηκαν σε χρόνια δύσκολα: Εξάρχεια, Ομόνοια, Μεταξουργείο… Αυτές είναι μερικές από τις στάσεις της διαδρομής, που μπορείτε να δείτε αναλυτικά παρακάτω, στο άρθρο που παραθέτω από το Left.gr Στο τέλος του περιπάτου, θα γίνει προβολή σπάνιου φωτογραφικού υλικού από τη «μάχη της Αθήνας», στο Αμφιθέατρο του 9,84  στην Τεχνόπολη (Γκάζι)  Ιστορικός Περίπατος: «Αναζητώντας τα ίχνη των Δεκεμβριανών»

Την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τον Δεκέμβρη του 1944, ο 105,5 Στο Κόκκινο, η εκπομπή Η Ιστορία στο Κόκκινο, τα ΑΣΚΙ (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας) και το Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας διοργανώνουν ιστορικό περίπατο στις 11.30 το πρωί με αφετηρία την Πλατεία Κάνιγγος.
Στόχος του περιπάτου είναι η περιήγηση στους δρόμους της Αθήνας, όπου σημειώθηκαν κάποιες από τις σημαντικότερες μάχες των Δεκεμβριανών. Σε κάθε στάση συνδεδεμένη με σημαντικές στιγμές των Δεκεμβριανών, θα περιγράφεται η εδαφική ανάπτυξη των μαχών και η σύνθεση των αντίπαλων δυνάμεων στο πλαίσιο μιας πρωτόγνωρης για την Αθήνα μάχης που σημάδεψε τους δρόμους και τις ζωές των κατοίκων της.

Η διαδρομή που θα ακολουθηθεί:

Αφετηρία: 11.30 Πλατεία Κάνιγγος. Διεθνής διάσταση των Δεκεμβριανών. Οι πολιτικές εξελίξεις που προηγήθηκαν.

1η στάση: Πλατεία Εξαρχείων. Οι βρετανικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στα Εξάρχεια 2-4 Ιανουαρίου 1945 και η απεγνωσμένη αντεπίθεση του ΕΛΑΣ.

2η στάση: Στουρνάρα & Πατησίων. Η μάχη του Πολυτεχνείου (5 Δεκεμβρίου 1944). Όταν η πύλη παραβιάστηκε από άρμα για πρώτη φορά. Αποκρούοντας με αυτοσχέδιες βόμβες τα βρετανικά άρματα μάχης.

3η στάση: Πλατεία Ομονοίας. Οι οδομαχίες της Ομόνοιας. Πρακτικές ανταρτοπολέμου στην πόλη.

4η στάση: Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως (Κοτζιά). Η τελευταία γραμμή άμυνας. Οι επιχειρήσεις των Βρετανών στη Βαρβάκειο Αγορά και στην οδό Αθηνάς (11& 12 Δεκεμβρίου 1944)

5η στάση: Πλατεία Ελευθερίας (Κουμουνδούρου). Η πιο σκληρή μάχη των Δεκεμβριανών: η μάχη του Μεταξουργείου (28 Δεκεμβρίου-4 Ιανουαρίου 1945)

Τέλος περιπάτου: Τεχνόπολη στο Γκάζι (Αμφιθέατρο 9,84), όπου θα πραγματοποιηθεί προβολή σπάνιου φωτογραφικού υλικού από τη «μάχη της Αθήνας» και συζήτηση με συντονιστή τον Ηλία Νικολακόπουλο, ομ. καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης, ΕΚΠΑ.

– See more at: http://left.gr/news/istorikos-peripatos-anazitontas-ta-ihni-ton-dekemvrianon#sthash.hCNLFL19.dpuf

Posted in Αριστερά - κινήματα, Αναδημοσιεύσεις, Ιστορία, Περιοδικό | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

 
Αρέσει σε %d bloggers: