Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Καλά μισθούς και συντάξεις, αλλά ΚΑΙ τα φωνήεντα;

Posted by tofistiki στο 21/07/2012

Ίσως έχει φτάσει και σε σας εκείνο το chain-mail που τρομοκρατεί τους γονείς ότι τα παιδιά τους θα μαθαίνουν στην Ε’ και Στ’ Δημοτικού πιο …λίγα φωνήεντα!  Πριν πανικοβληθείτε, αξίζει να κάντε ένα κόπο να διαβάσετε από μόνοι σας και να κρίνετε:

Ο Νίκος έχει ασχοληθεί εκτενώς στο ιστολόγιό του:
Τελικά, είναι εφτά τα φωνήεντα;
Ο Βύρων πήρε τ’ όπλο του, κρυφτείτε γλωσσολόγοι!

και στο γλωσσικό φόρουμ Λεξιλογία, έχει γίνει μεγάλη κουβέντα.

Άλλα δύο ενδιαφέροντα δημοσιεύματα, που βάζουν και πολιτικά το ζήτημα:

Γλώσσα και ιδεολογία: φετφάδες αντί διαλόγου και Τα φωνήεντα και οι συνήθεις «ανθέλληνες»

Στο πρώτο σύνδεσμο από το ιστολόγιο του Νίκου, παρατίθεται και το αρχικό κείμενο με την παρεξήγηση της δασκάλας από τη Ραφήνα που το ξεκίνησε όλο αυτό.
Κι είναι ν’ απορεί κανείς, αυτοί που καλούνται να διδάξουν τα παιδιά,  δεν ξέρουν οι ίδιοι να διαβάζουν τα βιβλία; Δεν κατανοούν τη διαφορά μεταξύ φθόγγου και γράμματος;
Όμως, ακόμα και αφού απάντησαν αρμοδίως και υπεύθυνα (κι όχι ένας-δυο, αλλά 140 γλωσσολόγοι και Πανεπιστημιακοί!), αντί να λήξει το ζήτημα, έγινε θέμα στη Βουλή από τον γελοιωδέστατο Πολύδωρα και χτες, κατέθεσε επίσημα σχετική ερώτηση στον Υπουργό Παιδείας, ποιος άλλος; Ο Κασιδιάρης!

Δεν είναι τυχαίο που όσοι ασχολούνται με το θέμα, μπλέκουν μέσα συνωμοσιολογικές θεωρίες περί προσπάθειας εξαφάνισης του Ελληνικού Έθνους από σκοτεινούς κύκλους μέσω του ευτελισμού της γλώσσας κλπ, κλπ., φτάνοντας να υποστηρίζουν κι εντελώς αβάσιμα και εξόφθαλμα παράλογα πράγματα, όπως ότι όταν μιλάμε, προφέρουμε τάχα μου αλλιώς το ο από το ω ή το ι από το υ και το η!

Αν βαριέστε πάντως να διαβάσετε πολλά, διαβάστε τις παρακάτω απαντήσεις του Καζάζη και του Μπαμπινιώτη:

Ι.Καζάζης: Κανένα γράμμα δεν αφαιρείται!

Ο Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Ι.Καζάζης, το οποίο αποτελεί τον κατά τον νόμο επιστημονικό σύμβουλο του υπουργείου Παιδείας, σημειώνει χαρακτηριστικά τα εξής:Πρώτον, «τα γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, τα οποία χρησιμοποιούμε στον γραπτό λόγο είναι εικοσιτέσσερα (24). Επομένως κανένα γράμμα δεν αφαιρείται ούτε παραλείπεται στο διδασκόμενο σχολικό εγχειρίδιο».

Δεύτερον, «Οι φθόγγοι (ή ήχοι) που χρησιμοποιούνται στον προφορικό λόγο διακρίνονται σε φωνήεντα και σύμφωνα. Όπως διδάσκει ομόφωνα η επιστήμη της γλωσσολογίας (από τη μεγάλη ή «κρατική» Γραμματική Τριανταφυλλίδη του 1940 ως εκείνη των Κλαίρη -Μπαμπινιώτη του 2011), τα φωνήεντα, δηλαδή οι φωνηεντικοί φθόγγοι, είναι πέντε (5) (a, e, i, o, u), ενώ τα γράμματα, δηλαδή η γραπτή απόδοσή τους, είναι δώδεκα (12): επτά μονά γράμματα (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) και πέντε διγράμματα: τα ει, οι, υι (για τη γραπτή απόδοση του φθόγγου /i/), το αι (για την απόδοση του /e/), και το ου (για τη γραπτή απόδοση του /u/)».

Τρίτον, «σε πολύ παλαιότερες -προεπιστημονικές- σχολικές γραμματικές συγχέονταν οι φθόγγοι (ό,τι προφέρουμε) με τα γράμματα (ό,τι γράφουμε). Αντίθετα, στην εν χρήσει σχολική «Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού», και η επιστημονική διάκριση ακουόμενων ήχων και γραφόμενων συμβόλων παρουσιάζεται με απλότητα και ακρίβεια, και η άσκηση των μαθητών στην ορθή γραφή είναι συστηματική και αναλυτική μέσα από σαφείς και κατάλληλες ασκήσεις.

Εδώ και η παραδοσιακή ιστορική ορθογραφία τηρείται (αυτή που επιβάλλει την ποιοτική και την αριθμητική διάκριση ‘φθόγγων’ και ‘γραμμάτων’) και η επιστημονική αλήθεια εκφράζεται στο ακέραιο».

Τέταρτον, «η επιστημονική ορθότητα αποτελεί τη μόνη βάση τόσο για την ορθή εκπαίδευση των Ελλήνων μαθητών, όσο και για την προάσπιση της Ελληνικής Γλώσσας.»

Γ.Μπαμπινιώτης: Κρίμα, αν όχι ντροπή…

Στο θέμα παρενέβη και ο καθηγητής γλωσσολογίας και πρώην υπουργός Παιδείας Γ. Μπαμπινιώτης.

«Πληροφορούμαι ότι έχει εγερθεί ζήτημα για το πόσα είναι τα φωνήεντα τής γλώσσας μας! Πέντε (5), όπως γράφει η νέα σχολική γραμματική (και η γραμματική Τριανταφυλλίδη ήδη από το 1940! και η δική μας επιστημονική γραμματική Κλαίρη -Μπαμπινιώτη 2011), ή επτά (7), όπως μαθαίναμε στις παλαιότερες σχολικές γραμματικές; » αναρωτιέται σε ανάρτηση στην προσωπική του ιστοσελίδα ο κ. Μπαμπινιώτης.

Και συνεχίζει: «Επιστημονική γλωσσολογική απάντηση: τα φωνήεντα ως φθόγγοι είναι πέντε (a, e, o, i, u). Τα γράμματα με τα οποία τα γράφουμε είναι επτά (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) ή, ακριβέστερα, δώδεκα (12), αν προσθέσουμε τα διγράμματα ει, οι, υι (που χρησιμοποιούμε επίσης για τη γραπτή απόδοση τού φθόγγου i), το αι (για την απόδοση τού e) και το ου (για την απόδοση τού u). Ήτοι:

φθόγγος a = γράμμα α
φθόγγος e = γράμμα ε και δίγραμμα αι (επαινώ)
φθόγγος o = γράμματα ο και ω (χώρος)
φθόγγος i = γράμματα ι, η, υ (κυρία, τύπος) και διγράμματα ει, οι, υι (ειρηνικοί, υιός)
φθόγγος u = δίγραμμα ου (πού)

Στην παλαιότερη σχολική γραμματική -προτού αναπτυχθεί η φωνητική και η φωνολογία στην επιστήμη τής γλωσσολογίας- συγχέονταν οι φθόγγοι (οι ήχοι που προφέρουμε στη γλώσσα μας) με τα γράμματα (με τους τρόπους που παριστάνουμε στη γραφή μας τους ήχους, δηλ. τους φθόγγους).

Στη γλώσσα μας προφέρουμε πέντε (5) φωνηεντικούς φθόγγους, πέντε (5) φωνήεντα, αλλά έχουμε περισσότερα γράμματα, επτά μονογράμματα (7) και 5 διγράμματα για να δηλώνουμε στη γραφή των λέξεων τα 5 φωνήεντα: για τον φθόγγο /i/ (τον αποδίδω φωνητικώς) που προφέρουμε λ.χ. στη λέξη πύλη (για λόγους που συνδέονται με την ετυμολογία και την ιστορική ορθογραφία τής λέξης) χρησιμοποιούμε στη γραπτή απόδοση τής λέξης τα γράμματα υ και η. Για τον φθόγγο /i/ που προφέρουμε στη λέξη θείοι χρησιμοποιούμε τα διγράμματα ει και οι»

«Προσοχή! Είναι κρίμα -αν όχι ντροπή- να ξαναγυρίσουμε σήμερα στον 21ο αιώνα στα λάθη, δηλαδή στη σύγχυση φθόγγων και γραμμάτων ή, αλλιώς, στη σύγχυση προφοράς και γραφής, που γίνονταν στις παλαιότερες γραμματικές. Έχουμε τόσα άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσουμε» καταλήγει ο καθηγητής γλωσσολογίας.

————————————————————————–
Για το τέλος, μια ωραία πλάκα, πάλι από τη Λεξιλογία:  Απόκομμα από δημοσίευση σε αγγλόφωνη εφημερίδα με τίτλο: «Το ΔΝΤ εξαναγκάζει τους Έλληνες να μειώσουν τα φωνήεντα από 7 σε 5!»    😀
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: