Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Η ανίκητη ακλισία

Posted by tofistiki στο 19/07/2011

 Άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου
που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός στις 19/07/2011

Στο σημείωμά μου αυτό μπαίνω, ίσως, στα οικόπεδα του γιου μου, εφόσον θίγω ένα γλωσσικό θέμα, αλλά ακούγοντας προχτές τους ανελλήνιστους της τηλεόρασης να μας κοπανάνε συνεχώς για «μαϊμού πιστοποιητικά σπουδών» ή για «μαϊμού εκπαιδευτικούς» και δε συμμαζεύεται, δεν άντεξα και ανέτρεξα σε όσα λεξικά έχω στη βιβλιοθήκη μου, για να δω αν η λέξη «μαϊμού» είναι άκλιτος επιθετικός (ή κάτι ανάλογο) προσδιορισμός.

Βρήκα λοιπόν πως η λέξη μαϊμού είναι ουσιαστικό γένους θηλυκού και κλίνεται σύμφωνα με τους κανόνες της ελληνικής γραμματικής: η μαϊμού, της μαϊμούς, τη μαϊμού, οι μαϊμούδες, των μαϊμούδων, τις μαϊμούδες.
Η λέξη σημαίνει τον πίθηκο, μεταφορικώς όμως χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει όποιον, παρ’ αξίαν, κατέχει κάποιο αξίωμα ή θέση, ή καμώνεται πως είναι κάτι, ενώ δεν είναι, π.χ. μαϊμούδες-πατριώτες, μαϊμούδες-τεχνοκράτες κ.ο.κ.. Προφανώς σχετίζεται με το ρήμα πιθηκίζω ή μαϊμουδίζω.

Τώρα γιατί τη μεταχειρίζονται σαν άκλιτη; Την αιτία να την αναζητήσουμε στην αγραμματοσύνη, την ημιμάθεια και τη νωθρότητα σκέψης, που χαρακτηρίζουν πολλούς από εκείνους που υποτίθεται είναι ταγμένοι να μας διαφωτίζουν ή να μας πληροφορούν.

Πριν από δέκα χρόνια με αφορμή το τραγικό ναυάγιο της «Σάμινας», μας είχαν ταράξει με διάφορα, όπως «το δράμα των επιβατών της “Σάμινα”», οι «πλοιοκτήτες της “Σάμινα”» και τα παρόμοια. Φαίνεται πως θεωρήσανε το όνομα ξενικό και, συνεπώς, άκλιτο κι ας είναι ελληνικότατο και σχετίζεται με το θρυλικό πλοίο του Πολυκράτη της Σάμου, τη φοβερή «Σάμαινα»!

Όσο για τις ξενικές λέξεις, όπως το Μεξικό ή το καζίνο και άλλα πολλά, αυτές θεωρούνται αυτομάτως άκλιτες. Έτσι, ακούμε για την «οικονομία του Μεξικό» ή ότι ο τάδε «σύχναζε σε καζίνο» και τα παρόμοια. Όμως οι λέξεις αυτές είναι μεν ξενικές αλλά απολύτως εξελληνισμένες και πρέπει να κλίνονται κανονικά. Το Μεξικό να κλίνεται όπως το λεξικό και το καζίνο όπως το κλαρίνο. Φυσικά έτσι που πάμε, δεν αποκλείεται κάποτε να ακούσουμε για «τη μελωδία του κλαρίνο»!

Η αγραμματοσύνη και η νωθρότητα της σκέψης συνδυάζεται συχνά με την περιφρόνηση που δείχνουν στο κοινό στο οποίο απευθύνονται. Κανείς δεν έκανε ποτέ τον κόπο να μας πει τι σημαίνουν τα διάφορα σπρεντ, ή χανγκ απ, ή λίμιτ απ, που τα μεταχειρίζονται αφειδώς. Κατά ποίαν λογικήν, ακούγοντας στην Ελλάδα ελληνικό ραδιόφωνο ή παρακολουθώντας ελληνική τηλεόραση, πρέπει να ξέρω τι σημαίνουν διάφοροι αγγλικοί όροι;

Παλαιότερα, όταν επικρατούσε η γαλλομάθεια, όταν δηλαδή για να θεωρηθείς μορφωμένος έπρεπε να παρεμβάλεις στις κουβέντες σου γαλλικές λέξεις ή φράσεις, ο πατέρας μου, τραπεζικός υπάλληλος τότε, που υπηρετούσε στη Μυτιλήνη, είχε βρει έναν αλάνθαστο τρόπο να εξουδετερώνει αυτήν τη μόδα, γελοιοποιώντας ταυτόχρονα αυτούς που την ακολουθούσαν. Έλεγε, να πούμε, ο τύπος «Σύμφωνα με τη δικιά μου point de vue…» «Assichtpunkt» τον διέκοπτε ο πατέρας μου. «Pardon?», απορούσε αυτός. «Το είπα στα γερμανικά», του εξηγούσε Ύστερα από δυο τρεις τέτοιες «μεταφράσεις», ο συνομιλητής του έκοβε τη μόδα ή τον απήλασσε από την παρουσία του.

Για να επιστρέψω όμως στο θέμα μου, η περιφρόνηση προς το κοινό, που δείχνουν τα παπαγαλάκια των Μ.Μ.Ε., εκδηλώνεται με την αποφυγή τους να εξηγούν τα άπειρα αρκτικόλεξα, που έχουν καθιερωθεί. Ακούμε συνεχώς να αναφέρονται σε διάφορα ΚΕΔΕ, ΕΚΑΣ, ΟΣΠΕ και τα παρόμοια, σα να είναι αυτονόητο να ξέρει τη σημασία τους το κοινό. Και καλά να είχαμε να κάνουμε με τα πασίγνωστα, καθιερωμένα και σε ευρεία χρήση ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ, ΙΚΑ, αλλά και ΠΑΣΟΚ, Κ.Κ.Ε., ΕΔΑ, ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, αλλά υπάρχουν εκατοντάδες (ή ίσως και χιλιάδες) άλλα, που είναι αδύνατο να τα ξέρει όλος ο κόσμος.

Επιβάλλεται λοιπόν όταν τα χρησιμοποιούν, να δίνουν παρενθετικά και την ερμηνεία τους. Αλλά πού; Αυτό σημαίνει δουλειά, και ως γνωστόν η δουλειά είναι για τα κορόιδα, ενώ αυτοί κατατάσσουν τον εαυτό τους στους έξυπνους…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: