Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Ο προπάππος μου, ο λαθρομετανάστης

Posted by tofistiki στο 08/02/2011

Δημοσιεύουμε σήμερα ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτρη Σαραντάκου «Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης» που αποτελεί βιογραφία του πατέρα του, Νίκου Σαραντάκου. Το συγκεκριμένο απόσπασμα αναφέρεται στον παππού του ποιητή, Μιχάλη Αβραμάκο (τον προπάππο δηλαδή του Δημήτρη Σαραντάκου). Οι ομοιότητες των συνθηκών που περιγράφονται στο τέλος του κειμένου με τις σημερινές συνθήκες που βιώνουν οι μετανάστες στην Ελλάδα είναι ανατριχιαστικές: Κι όμως, έχουν περάσει από τότε πάνω από 120 χρόνια…

Ο παππούς

Στην οικογένεια, και μετά το γάμο του Δημήτρη, δέσποζε η φυσιογνωμία του παππού, που ήταν από κάθε άποψη επιβλητικός άνθρωπος. Ψηλός, σωματώδης, ομορφάντρας, οξύθυμος και εριστικός, ασυγκράτητος και πληθωρικός αλλά ταυτόχρονα καλόκαρδος και πονετικός έγινε ένας από τους αρχηγούς των Βασιλιάνων κι όχι μόνο στο χωριό του. Το κύρος του ενίσχυε το γεγονός ότι κοντά στ’ άλλα προσόντα του τα χέρια του πιάναν και το μυαλό του έκοβε και επί πλέον ήξερε και λίγα γράμματα.

Γεννήθηκε στα 1848 και μικρό παιδί ακόμα έχασε τον πατέρα του τον Σαράντο, που πέθανε το 1860, σε ηλικία σαρανταδύο χρονών. Τον αναστήσανε, αυτόν και τις τρεις αδερφάδες του, η μάνα του και η κυρούλα του (η γιαγιά του). Από τα εφηβικά του χρόνια δεν καθόταν ήσυχος και παρά το νεαρό της ηλικίας του πρωτοστάτησε στη μεγάλη εξέγερση του 1862, κατά του ‘Οθωνα, που κατέληξε στην έξωσή του. Άλλωστε,  ο πατέρας του ο Σαράντος, δεν πήγαινε παρακάτω. Πρωτοστάτησε κι αυτός στην πρώτη εξέγερση κατά της Αντιβασιλείας, τότε που οι Μανιάτες αιχμαλώτισαν ολόκληρο λόχο Βαυαρών, τους οποίους προσπάθησαν κατόπιν να τους πουλήσουν σκλάβους στους πειρατές της Τρίπολης. Όπως διηγόταν στο γιο του, Βαυαροί φορούσαν λαμπρές χρυσοποίκιλτες στολές κι οι Μανιάτες ζητούσαν «ένα σφάντζικο για το Βαυαρό γυμνό και δύο για το Βαυαρό ντυμένο».

Όπως ανέφερα πιο πάνω, για το φόνο του Σαρκάκου καταδικάστηκε σε εννιά χρόνια φυλακή, αλλά έκανε μόνο τα τρία, γιατί το 1892 πήρε χάρη από το βασιλιά. Το περίεργο είναι πως μετά το σταμάτημα του γδικιωμού η Σαρκίτσα αυτή, που την είχε τραυματίσει, έγινε ψυχαδελφή του, στάθηκε ως το τέλος της ζωής του ένθερμη και πιστή φίλη του και στην κηδεία του τον μοιρολόγησε η ίδια.

Ο Μιχάλης έβγαλε την ποινή του στις φυλακές της Πύλου, δηλαδή στο μεσαιωνικό φρούριο του Ναυαρίνου, όπου μάλιστα, παρά τις πενιχρές του γνώσεις, έμαθε γράμματα στον Μπεηζαδέ τον Γιαννακούρο, ένα συμπατριώτη του φυλακισμένον επίσης για την ίδια υπόθεση. Η πρώτη φράση που έγραψε ο μαθητής, χωρίς τη βοήθεια του δασκάλου ήταν: «Και τώρα, Μιχάλη, σ’ έχω χεσμένο!» Μέσα στη φυλακή έκανε το ράφτη, φτιάχνοντας κυρίως παντελόνια που πουλούσε στους άλλους φυλακισμένους, εξασφαλίζοντας έτσι ένα χαρτζιλίκι. Σώζεται ένα γράμμα του που έστειλε από τη φυλακή στη μάνα του, με ημερομηνία 26 Φεβρουαρίου 1876, στο οποίο φαίνεται η αγωνία του για την άσκημη οικονομική θέση της φαμίλιας του. Στο γράμμα αυτό δίνει εντολές για το πούλημα ορισμένων απομακρυσμένων χωραφιών και συμβουλεύει το σταμάτημα της έχθρας με τους αντιπάλους τους.»

Στα δύσκολα κι ατέλειωτα χρόνια της φυλάκισης του, η γυναίκα του η Τασία, αναδείχτηκε η πραγματική κολόνα του σπιτιού. Φρόντιζε την κόρη της τη Μηλιά και το γιο της που ήταν νήπιο, την πεθερά της, το νοικοκυριό, το χτήμα και τα ζωντανά και κάθε τρεις μήνες ζωνόταν δυο πιστόλες, έπαιρνε μαζί της ψωμί, όσπρια, τραχανά, αλλαξιές με ασπρόρουχα και τραβούσε δυο μέρες δρόμο στον φυλακισμένον άντρα της. […] Παράλληλα προσπάθησε να συνεφέρει το νοικοκυριό του. Όταν πάντρεψε την κόρη του τη Μηλιά με τον Δημήτρη τον Καπερνάρο από το Βαχό και κατόπιν το γιο του τον Δημήτρη με την Ισαβέλλα, αποφάσισε, παρά τη μεγάλη, για τα μέτρα της εποχής, ηλικία του, (είχε πια περάσει τα σαράντα), να μεταναστεύσει στην Αμερική, παρασυρμένος από το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα που σάρωσε την Ελλάδα στα τέλη του περασμένου και στις αρχές του λήγοντος αιώνα.

Μη έχοντας καθαρό ποινικό μητρώο έφυγε λαθρομετανάστης στην Κούβα απ’ όπου με καΐκι πέρασε στη Φλώριδα. Τους πρώτους μήνες δούλεψε σαν σκυλί στο στρώσιμο σιδηροδρομικών γραμμών στις Μεσοδυτικές Πολιτείες, αρρώστησε όμως και με χίλια βάσανα και με τη βοήθεια άλλων Ελλήνων μεταναστών βρέθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου το πρωί δούλευε πλένοντας πιάτα σε ένα μαγέρικο και το βράδυ έκανε τον πλανόδιο πωλητή αράπικων φιστικιών που τα λέγανε πινότσι, έξω από τους πρωτοεμφανισθέντες τότε κινηματογράφους. Ζούσε μαζί με πέντε άλλους μετανάστες σε ένα άθλιο ημιυπόγειο δωμάτιο και αντιμετώπιζε συνεχώς κάθε είδους απειλές και ταπεινώσεις. Γιατί όλοι αυτοί οι μικροπωλητές, μετανάστες χωρίς νόμιμα χαρτιά οι πιο πολλοί, ήταν στο έλεος των πάντων, αρχίζοντας από τους αστυφύλακες και τελειώνοντας στους μάγκες της γειτονιάς.

Η αμερικάνικη περιπέτεια του Μιχάλη κράτησε τρία περίπου χρόνια και τέλειωσε με μια συμπλοκή με κάποιους αλήτες που λεηλάτησαν το καρότσι του και με τους αστυνομικούς που προσέτρεξαν σε βοήθειά τους. Το γεγονός ότι ο Μιχάλης πήρε μαζί του στην Αμερική και το πιστόλι του, τον έσωσε από βέβαιο θάνατο ή φυλάκιση. Τραυμάτισε σοβαρά τον αστυνομικό που πήγε να τον συλλάβει και κατέφυγε σ’ ένα μανιάτη ξενοδόχο του λιμανιού, ο οποίος τον βόηθησε να μπαρκάρει λαθραία σε ελληνικό καράβι και να γυρίσει στην Ελλάδα.

Ο Μιχάλης γυρίζοντας στον τόπο του συνόψισε τις εντυπώσεις του από την Αμερική με τη φράση: «Εκεί οι άνθρωποι δουλεύουν σαν είλωτες και ζούνε σαν σκυλιά».

  

Εργάτες σιδηροδρόμων στην Αμερική των αρχών του αιώνα 

Η ανάρτηση έγινε με αφορμή το εξαιρετικό άρθρο του Δημήτρη Ψαρρά με τίτλο «ο παππούς μας ο λαθρομεταναστης»,  που αναδημοσιεύσαμε προχτές.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: