Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

«Η Αποκρουστέα Μυθολογία» ήτοι: οδηγός αισιόδοξης αντιμετώπισης της κρίσης

Posted by tofistiki στο 07/01/2011

Ο Δημήτρης Σαραντάκος γράφει  για το νέο βιβλίο του που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Αιολίδα» της Μυτιλήνης:

Η αποκρουστέα μυθολογία – Δοκίμια (ενοχλητικά)

Καθώς τελειώνει η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, διαπιστώνω, καθημερινά σχεδόν, πως ο καινούργιος αιώνας δεν ξεκίνησε καλά. Παρά την αναμφισβήτητη τεχνολογική πρόοδο, παρά τη συσσώρευση γνώσεων σε ασύλληπτα ως χτες μεγέθη, παρά την πρωτοφανή αύξηση της πληροφόρησης, οι άνθρωποι δε ζούνε όπως θα μπορούσαν να ζούνε. Όχι πως ζούνε χειρότερα από τους προγόνους τους. Το αντίθετο. Σήμερα ζούνε πάνω στον πλανήτη μας εξήμισι δισεκατομμύρια άνθρωποι, ενώ στην αρχή του 20ου αιώνα ζούσαν λιγότερο από δύο δισεκατομμύρια και αν συγκρίνουμε το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων τότε και τώρα, οι σημερινοί υπερέχουν σε όλους τους τομείς, στην υγεία, στη διατροφή, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της Γης.

Ταυτόχρονα όμως οι φυσικοί πόροι καταληστεύονται, το περιβάλλον υποβαθμίζεται, οι κοινωνικές ανισότητες έχουν φτάσει σε ασύλληπτα ως τώρα ύψη και η ανθρωπότητα έχει διχαστεί, οριζόντια (σε πλούσια και φτωχά κράτη) και κατακόρυφα (σε προνομιούχα και μη στρώματα μέσα σε κάθε κράτος, ακόμα και στις λεγόμενες ανεπτυγμένες χώρες). Η ζωή έχει αγριέψει παντού.

Αυτή η κατάσταση γεννά στους ανθρώπους απαισιοδοξία, η οποία ξεκινά δέκα χρόνια πιο πριν. Ήδη από τη δεκαετία του 1990, ήταν το κυρίαρχο συναίσθημα. Για   πολλούς η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού δε σήμανε μόνο την εξαφάνιση οραμάτων που αποτελούσαν το φάρο της πορείας τους στη ζωή, σήμανε και κάτι χειρότερο: πως δεν υπάρχει ελπίδα για ουσιαστική αλλαγή. Αλλά και όσοι δεν είχαν παρόμοια οράματα, όσοι δεν πίστεψαν στον υπαρκτό σοσιαλισμό, ένοιωσαν την ίδια απογοήτευση, βλέποντας πως ο καπιταλισμός μένοντας κυρίαρχος δεν έφερε ούτε ειρήνη, ούτε ευημερία, παρά πολέμους και μεγαλύτερη εξαθλίωση, που εντείνεται καθώς και ο υπαρκτός καπιταλισμός μπήκε σε τροχιά κρίσης και απορρύθμισης.

Μπροστά σ΄αυτή την κατάσταση, που δε μπορούν ούτε να ερμηνεύσουν ούτε να κατανοήσουν, πολλοί περιχαρακώνονται στον εαυτό τους, αναζητώντας προσωπικές λύσεις επιβίωσης, αποδεχόμενοι τους κανόνες του ανταγωνισμού και του κέρδους και όλη την κοινωνική αγριότητα που αυτοί συνεπάγονται και τελικά απαρνούνται τις αρχές και τις πεποιθήσεις τους και ασπάζονται καινούργιες, στον αντίποδα των παλιών, άλλοι στρέφονται με αληθινή μανία στα λαχεία, τα τυχερά παιχνίδια, στο παίξιμο στο χρηματιστήριο, άλλοι καταφεύγουν σε μάγους, μέντιουμ και αστρολόγους, αναζητώντας ανορθολογικές λύσεις για τα προβλήματά τους. Κάποιοι, τέλος, κλείνοντας τα μάτια, αρνούνται να δούνε αυτή τη νέα πραγματικότητα και ζούνε στον κλειστό ιδεατό κόσμο τους, στον εφησυχασμό των βεβαιοτήτων τους πως τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Το χαρακτηριστικότερο γνώρισμά όλων των παραπάνω στάσεων είναι η στροφή στο μυστικισμό, τον ανορθολογισμό και τη μεταφυσική, στη θρησκεία, την αστρολογία και τη μαγεία και κοινός παρονομαστής τους ο φόβος. Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα φοβούνται και πολλοί από αυτούς δεν έχουν συνειδητοποιήσει τι ακριβώς φοβούνται. Φοβούνται τις συνωμοσίες που εξυφαίνονται διαρκώς από διάφορους σκοτεινούς κύκλους εναντίον τους, φοβούνται τα τρόφιμα που αγοράζουν μήπως περιέχουν μεταλλαγμένα ή απλώς νοθευμένα συστατικά, φοβούνται τους άλλους, τους διαφορετικούς, τους ξένους, που θα τους πάρουν τη δουλειά τους και θα τους κλέψουν τον τόπο τους.

Φυσικά αυτή η κατάσταση εξυπηρετεί πολλαπλά τους ισχυρούς της γης, γιατί εδραιώνει περισσότερο την εξουσία τους και γι΄ αυτό, με τα ΜΜΕ (το αρκτικόλεξο αυτό το διαβάζω: Μέσα Μαζικού Επηρεασμού ή Εκμαυλισμού), που διαθέτουν, συντηρούν και επιτείνουν αυτές τις φοβίες, γιατί ξέρουν καλύτερα από όλους ότι ο εκφοβισμός συντελεί περισσότερο από κάθε άλλο μέσον στη μετατροπή των ενεργών πολιτών σε ευπειθείς υπηκόους, πρόθυμους καταναλωτές και παθητικούς θεατές, καθώς περίφοβοι άνθρωποι δεν είναι ικανοί ούτε να αμφισβητήσουν, ούτε να διεκδικήσουν, ούτε να αντισταθούν.

Η εκστρατεία  αυτή αποσκοπεί, πρώτα πρώτα να μας τρομάξει με πολλούς και ποικίλους τρόπους και μέσα, κατόπιν θέλει να μας κάνει να πάψουμε να σκεφτόμαστε, να συζητάμε, να έχουμε παρέες και κοινωνική ζωή και δραστηριότητα, και τέλος να μας κάνει να κλειστούμε στα σπίτια μας, όπου να βλέπουμε μόνο τηλεόραση, την οποία οι εμπνευστές αυτής της εκστρατείας ελέγχουν απόλυτα και την έχουν μετατρέψει σε μέσο αποβλάκωσης, σε ένα σύγχρονο «όπιο του λαού».

Η μόνη άμυνα σ΄αυτή την εκστρατεία είναι να μη μπούμε στη λογική της, να μην παίξουμε το παιχνίδι τους με τους δικούς τους όρους. Να αρνηθούμε να γίνουμε απλοί καταναλωτές. Να μην παραιτηθούμε από τα αναφαίρετα δικαιώματά μας να κάνουμε κριτική, να κυκλοφορούμε ελεύθερα, όπου θέλουμε και όποτε θέλουμε, να μη μετατραπούμε σε μηχανές που βγάζουν λεφτά (τα οποία εν συνεχεία αυτοί έχουν μύριους τρόπους για να μας τα παίρνουν).

Και το πρώτο βήμα σ΄αυτή την αντίσταση είναι να κρατήσουμε τις παρέες μας ή να κάνουμε καινούργιες.  Το δεύτερο είναι να κρατήσουμε τη σκέψη μας ζωντανή και κριτική. Να μην καταπίνουμε αμάσητο το κουτόχορτο που μας πουλάνε. Το πόνημα αυτό το έγραψα, αφενός μεν για να αποκρούσω τους Μύθους που μας τρομάζουν, μας αποπροσανατολίζουν και (αν το καλοεξετάσεις) προσβάλλουν τη νοημοσύνη μας, αφετέρου δε, για να βοηθήσω τους σκεπτόμενους ανθρώπους να ανακτήσουν την ελπίδα τους και να αντισταθούν. Στο γράψιμό του βασίστηκα σε δικά μου σημειώματα, χρονογραφήματα και άρθρα, που δημοσιεύθηκαν τα τελευταία είκοσι χρόνια στις εφημερίδες «Εμπρός» της Μυτιλήνης και «Αιγινήτικα Νέα» της Αίγινας και στο περιοδικό «το Φιστίκι».

Παρά το μελαγχολικό συμπέρασμα στο οποίο θα καταλήξει ο αναγνώστης, ότι δηλαδή η κατάσταση στα είκοσι αυτά χρόνια δεν βελτιώθηκε αλλά χειροτέρεψε, πιστεύω πως θα την ξεπεράσουμε και τη σημερινή περίοδο φαυλοκρατίας, ξεχαρβαλώματος και σήψης. Ανεξάρτητα από τους πολλούς σάπιους καρπούς και τις βρωμερές παραφυάδες, το δέντρο μας έχει βαθιές ρίζες και γερά κλαδιά. Θα αντέξει.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: