Το Φιστίκι

ηλε-περιοδικό ευτράπελης ύλης, φωταδιστικό και κουλτουριάρικο

Το παράδειγμα του Ζοζέ Σαραμάγκου

Posted by tofistiki στο 14/08/2010

Κείμενο του Δημήτρη και της Αγγελικής Σαραντάκου
που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Πολίτης»

Ο μεγάλος πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου, που έχει τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ και που μας έφυγε πρόσφατα, πλήρης ημερών, μας άφησε σαν κύκνειο άσμα, ένα περίεργο βιβλίο, που επιγράφεται «το Τετράδιο». Το λέμε περίεργο, γιατί στην ουσία πρόκειται για μεταφορά σε έντυπη μορφή, κείμενων που είχε αναρτήσει στο ιστολόγιο που τηρούσε από τον Σεπτέμβριο του 2008 ως τον Μάρτιο του 2009.

Και εδώ είχαμε την πρώτη μας έκπληξη, όταν διαπιστώσαμε, διαβάζοντας την εισαγωγή, πως ο μεγάλος σε αξία αλλά και σε ηλικία συγγραφέας, όταν ανάρρωσε από μια πολύ σοβαρή ασθένεια, που παρά λίγο να τον έστελνε στον άλλον κόσμο, αγόρασε ηλεκτρονικό υπολογιστή, έμαθε όχι μόνο να τον χειρίζεται, αλλά και να φτιάχνει ιστολόγιο και επί εφτά μήνες δεν έκανε τίποτ΄ άλλο παρά να γράφει σ΄ αυτό και να επικοινωνεί με το Διαδίκτυο με πλήθος κόσμου.

Η δεύτερή μας έκπληξη ήταν το θάρρος και η παρρησία με τις οποίες ο συγγραφέας λέει τη γνώμη του για πρόσωπα, για κόμματα και για καταστάσεις. Όχι μόνο για πρόσωπα που αντιπαθεί ολοφάνερα, σαν τον Μπους και τον Πάπα (τον οποίο αναφέρει πάντα με το γερμανικό επώνυμό του – Ράτζιγκερ και όχι με τον τίτλο του), αλλά και για άλλους, που φαίνεται να συμπαθεί, σαν τον Μπάρακ Ομπάμα. Η ουσία είναι πως ο Σαραμάγκου δε μετρά τα λόγια του, ούτε χαρίζεται σε κανέναν.

Η τρίτη τέλος έκπληξή μας, είναι η επικριτική στάση του συγγραφέας προς την Αριστερά (κομμουνιστική και σοσιαλιστική) και τούτο γιατί ξέραμε πως ανέκαθεν ήταν αριστερός – κομμουνιστής για την ακρίβεια και παρέμεινε ως το τέλος της ζωής του μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Πορτογαλίας. Όμως η ιδιότητά του αυτή δεν τον εμπόδισε να σκέφτεται ελεύθερα, πάνω από κομματικές γραμμές και θέσεις και το σπουδαιότερο να λέει τις απόψεις του απερίφραστα, όχι μόνο γράφοντάς τες στο ιστολόγιο του, αλλά και σε συνεντεύξεις που του παίρνανε δημοσιογράφοι.

Σε μια τέτοια συνέντευξη είχε πει πως η σημερινή Αριστερά, κομμουνιστική και σοσιαλιστική, πορτογαλική και ευρωπαϊκή, κυριολεκτικά δεν ξέρει τι της γίνεται. Ουσιαστικά δεν έχει αντιληφθεί τίποτα από τη σημερινή οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα και λειτουργεί όπως και πριν τριάντα χρόνια, λες και δεν έχει αλλάξει τίποτα. Δεν δρα, αλλά παραμένει θεατής των δρώμενων, ενσωματωμένη κατά κάποιον τρόπο στο σύστημα.

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να εξετάζαμε τα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα με την οπτική του μεγάλου συγγραφέα.

Τι έχουμε εδώ; Ένα πολιτικό σύστημα πλήρως απαξιωμένο στα μάτια της κοινής γνώμης, τα κόμματα εξουσίας να έχουν περιπέσει σε πλήρη ανυποληψία και τα κόμματα της Αριστεράς να μην μπορούν να πείσουν το λαό πως έχουν κάποια ρεαλιστική πρόταση για να βγούμε από το σημερινό αδιέξοδο. Και τα τρία κοινοβουλευτικά αριστερά κόμματα  δεν συγκεντρώνουν πάνω από το 10% του εκλογικού σώματος.

Ποιος φταίει γι αυτή τη στασιμότητα; Όχι πάντως ο λαός. Να μην ξεχνάμε τι είπε ο Χαρίλαος Τρικούπης, όταν έχασε τις εκλογές: «και όταν σφάλλει ο λαός – έχει δίκιο». Φταίει λοιπόν η ίδια η Αριστερά. Και φταίει γιατί δεν έχει σαφή, συγκεκριμένη και ρεαλιστική πρόταση για το πώς θα αντιμετωπιστεί η κρίση. Η πρόταση του ενός από τα αριστερά κόμματα «Αντεπίθεση» παραμένει απλό σύνθημα, εφόσον δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες προτάσεις και ενέργειες. Οι συχνές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας δεν αποτελούν καμιά αντεπίθεση. Εκτονώνουν απλώς την οργή του κόσμου και τελικά τον κουράζουν, όπως είχε επισημάνει ο Χαρίλαος Φλωράκης το 1965, τον καιρό της ιουλιανής αποστασίας. Το δεύτερο από τα αριστερά κόμματα συνεχίζει να ψάχνεται. Ως πότε όμως; Κάποτε πρέπει να βρει αυτό που ψάχνει και να το ανακοινώσει. Όσο για το τρίτο, νεοπαγές αριστερό κόμμα, για την ώρα σιωπά. Ενδόμυχα πολύ θα ήθελε να πήγαινε με το ΠΑΣΟΚ, αλλά έτσι που μεταλλάχθηκε το κυβερνόν κόμμα, καλύτερα να κρατά αποστάσεις.

Να λοιπόν που έχει και στην ελληνική περίπτωση δίκιο ο Ζοζέ Σαραμάγκου: η Αριστερά πρεπει επιτέλους να βρει και να προτείνει τρόπους εξόδου, άμεσα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: